Mahabharata · Chapter 6.49

( śvete senāpatau tāta sangrame nihate paraiḥ /
kimakurvanmaheṣvāsāḥ pāñcālāḥ pāṇḍavaiḥ saha //

senāpatiṃ samākarṇya śvetaṃ yudhi nipātitam /
tadarthaṃ yatatāṃ cāpi pareṣāṃ prapalāyinām //

manaḥ prīṇāti me vākyaṃ jayaṃ sañjaya śrṛṇvataḥ /
pratyupāyaṃ cintayantaḥ sañjanāḥ prasravanti me //

sa hi vīro'nuraktaśca vṛddhaḥ kurupatistadā /
kṛtaṃ vairaṃ sadā tena pituḥ putreṇa dhīmatā //

tasyodvegabhayāccāpi saṃśritaḥ pāṇḍavānpurā /
sarvaṃ balaṃ parityajya durgaṃ saṃśritya tiṣṭhati //

pāṇḍavānāṃ pratāpena durgaṃ deśaṃ niveśya ca /
sapatnānsatataṃ bādhannāryavṛttimanuṣṭhitaḥ //

āścaryaṃ vai sadā teṣāṃ purā rājñāṃ sudurmatiḥ / tato yudhiṣṭhire bhaktaḥ kathaṃ sañjaya sūditaḥ // )

prakṣiptaḥ sammataḥ kṣudraḥ putro me puruṣādhamaḥ /
na yuddhaṃ rocayedbhīṣmo na cācāryaḥ kathañcana //

na kṛpo na ca gāndhārī nāhaṃ sañjaya rocaye /
na vāsudevo vārṣṇeyo dharmarājaśca pāṇḍavaḥ //

na bhīmo nārjunaścaiva na yamau puruṣarṣabhau /
vāryamāṇo mayā nityaṃ gāndhāryā vidureṇa ca //

jāmadagnyena rāmeṇa vyāsena ca mahātmanā /
duryodhano yudhyamāno nityameva hi sañjaya //

karṇasya matamāsthāya saubalasya ca pāpakṛt /
duḥśāsanasya ca tathā pāṇḍavānnānvacintayat //

tasyāhaṃ vyasanaṃ ghoraṃ manye prāptaṃ tu sañjaya /
śvetasya ca vināśena bhīṣmasya vijayena ca //

sankruddhaḥ kṛṣṇasahitaḥ pārthaḥ kimakarodyudhi /
arjunāddhi bhayaṃ bhūyastanme tāta na śāmyati //

sa hi śūraśca kaunteyaḥ kṣiprakārī dhanañjayaḥ /
manye śaraiḥ śarīrāṇi śatrūṇāṃ pramathiṣyati //

aindrimindrānujasamaṃ mahendrasadṛśaṃ bale /
amoghakrodhasankalpaṃ dṛṣṭvā vaḥ kimabhūnmanaḥ //

tathaiva vedavicchūro jvalanārkasamadyutiḥ /
indrāstravidameyātmā prapatansamitiñjayaḥ //

vajrasaṃsparśarūpāṇāmastrāṇāṃ ca prayojakaḥ /
sakhaṅgākṣepahastastu ghoṣaṃ cakre mahārathaḥ //

sa sañjaya mahāprājño drupadasyātmajo balī /
dhṛṣṭadyumnaḥ kimakarocchvete yudhi nipātite //

purā caivāparādhena vadhena ca camūpateḥ /
manye manaḥ prajajvāla pāṇḍavānāṃ mahātmanām //

teṣāṃ krodhaṃ cintayaṃstu ahaḥsu ca niśāsu ca . na śāntimadhigacchāmi duryodanakṛtena hi /
kathaṃ cābhūnmahāyuddhaṃ sarvamācakṣva sañjaya //
sañjaya uvāca /

śrṛṇu rājansthiro bhūtvā tavāpanayano mahān /
na ca duryodhane doṣamimāmādhātumarhasi //

gatodake setubandho yādṛktādṛṅbhatistava /
sandīpte bhavane yadvatkūpasya khananaṃ tathā //

gatapūrvāhṇabhūyiṣṭhe tasminnahani dāruṇe /
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca punaryuddhamavartata //

śvetaṃ tu nihataṃ dṛṣṭvā virāṭasya camūpatim /
kṛtavarmaṇā ca sahitaṃ dṛṣṭvā śalyamavasthitam //

śaṅkhaḥ krodhātprajajvāla haviṣā havyavāḍiva /
sa visphārya mahaccāpaṃ śakracāpopamaṃ balī //

abhyadhāvajjighāṃsanvai śalyaṃ madrādhipaṃ yudhi /
mahatā rathasaṅghena samantātparirakṣitaḥ //

sṛjanbāṇamayaṃ varṣaṃ prāyācchalyarathaṃ prati /
tamāpatantaṃ samprekṣya mattavāraṇavikramam //

tāvakānāṃ rathāḥ sapta samantātparyavārayan /
madrarājaṃ parīpsanto mṛtyordaṃṣṭrāntaraṃ gatam //

bṛhadbalaśca kausalyo jayatsenaśca māgadhaḥ /
tathā rukmaratho rājanputraḥ śalyasya mānitaḥ //

vindānuvindāvāvantyau kāmbhojaśca sudakṣiṇaḥka /
bṛhatkṣatrasya dāyādaḥ saindhavaśca jayadrathaḥ //

nānādhātuvicitrāṇi kārmukāṇi mahātmanām /
visphāritānyadṛśyanta toyadeṣviva vidyutaḥ //

te tu bāṇamayaṃ varṣaṃ śaṅkhamūrdhniṃ nyapātayan /
nidāghānte'niloddhṛtā meghā iva nage jalam //

tataḥ kruddho maheṣvāsaḥ saptabhallaiḥ sutejanaiḥ /
dhanūṃṣi teṣāmācchidya nanarda pṛtanāpatiḥ //

tato bhīṣmo mahābāhurvinadya jalado yathā /
tālamātraṃ dhanurgṛhya śaṅkhamabhyadravadraṇe //

tamudyantamudīkṣyātha maheṣvāsaṃ mahābalam /
santrastā pāṇḍavī senā vātavegahateva nauḥ //

tato'rjunaḥ santvaritaḥ śaṅkhasyāsītpuraḥsaraḥ /
bhīṣmādrakṣyo'yamadyeti tato yuddhamavartata //

hāhākāro mahānāsīdyodhānāṃ yudhi yudhyatām /
tejastejasi sampṛktamityevaṃ vismayaṃ yayuḥ //

atha śalyo gadāpāṇiravatīrya mahārathāt /
śaṅkhasya caturo vāhānahanadbharatarṣabha //

sa hatāśvādrathāttūrṇaṃ khaṅgamādāya vidrutaḥ /
bībhatsośca rathaṃ prāpya punaḥ śāntimavindata //

tato bhīṣmarathāttūrṇamutpatanti patatriṇaḥ /
yairantarīkṣaṃ bhūmiśca sarvataḥ samavastṛtā //

pañcālānatha matsyāṃśca kekayāṃśca prabhadrakān /
bhīṣmaḥ praharatāṃ śreṣṭhaḥ pātayāmāsa patribhiḥ //

utsṛjya samare rājanpāṇḍavaṃ savyasācinam /
abhyadravata pāñcālyaṃ drupadaṃ senayā vṛtam //

priyaṃ sambandhinaṃ rājañśarānavakiranbahūn /
agnineva pradagdhāni vanāni śiśirātyaye //

śaradagdhānyadṛśyanta sainyāni drupadasya ha /
atyatiṣṭhadraṇe bhīṣmo vidhūma iva pāvakaḥ //

madhyandine yathā'dityaṃ tapantamiva tejasā /
na śekuḥ pāṇḍaveyasya yodhā bhīṣmaṃ nirīkṣitum //

vīkṣāñcakruḥ samantātte pāṇḍavā bhayapīḍitāḥ /
trātāraṃ nādhyagacchanta gāvaḥ śītārditā iva //

sā tu yaudhiṣṭhirī senā gāṅgeyaśarapīḍitā /
siṃheneva vinirbhinnā śuklā gauriva gopateḥ //

hate viprudrute sainye nirutsāhe vimardite /
hāhākāro mahānāsītpāṇḍusainyeṣu bhārata //

tato bhīṣmaḥ śāntanavo nityaṃ maṇḍalakārmukaḥ /
mumoca bāṇāndīptāgrānahīnāśīviṣāniva //

śarairekāyanīkurvandiśaḥ sarvā yatavrataḥ /
jaghāna pāṇḍavarathānādiśyādiśya bhārata //

tataḥ sainyeṣu bhagneṣu mathiteṣu ca sarvaśaḥ /
prāpte cāstaṃ dinakare na prājñāyata kiñcana //

bhīṣmaṃ ca samudīryantaṃ dṛṣṭvā pārthā mahāhave /
avahāramakurvanta sainyānāṃ bharatarṣabha //