Mahabharata · Chapter 6.118
asaṃvyūḍheṣvanīkeṣu bhūyiṣṭhamanuvartiṣu /
brahmalokaparāḥ sarve samapadyanta bhārata //
ca hyanīkamanīkeṣu samasañjata sankale /
rathā na rathibhiḥ sārdhaṃ pādātā na padātibhiḥ //
aśvā nāśvairayudhyanta gajā na gajayodhibhiḥ /
unmattavanmahārāja yudhyante tatra bhārata //
mahānvyatikaro raudraḥ senayoḥ samapadyata /
naranāgagaṇeṣvevaṃ vikīrṇeṣu ca sarvaśaḥ //
kṣaye tasminmahāraudre nirviśeṣamajāyata /
tataḥ śalyaḥ kṛpaścaiva citrasenaśca bhārata //
duḥśāsano vikarṇaśca rathānāsthāya bhāsvarān /
pāṇḍavānāṃ raṇe śūrā dhvajinīṃ samakampayan //
sā vadhyamānā samare pāṇḍusenā mahātmabhiḥ /
trātāraṃ nādhyagacchadvai mañjamāneva naurjaṃle //
yathā hi śaiśiraḥ kālo gavāṃ marmāṇi kṛntati / tathā pāṇḍusutānāṃ vai bhīṣmo marmāṇi kṛntati
tathaiva tava sainyasya pārthena ca mahātmanā /
navameghapratīkāśāḥ pātitā bahudhā gajāḥ //
mṛdyamānāśca dṛśyante pārthena narayūthapāḥ /
iṣubhistāḍyamānāśca nārācaiśca sahasraśaḥ //
peturārtasvaraṃ ghoraṃ kṛtvā tatra mahāgajāḥ /
ānaddhābharaṇaiḥ kāyairnihatānāṃ mahātmanām //
channamāyodhanaṃ reje śirobhiśca sakuṇḍalaiḥ . 6-118-12btasminneva mahārāja mahāvīravarakṣaye //
bhīṣme ca yudhi vikrānte pāṇḍave ca dhanañjaye /
te parākrāntamālokya rājanyudhi pitāmaham //
abhyavartanta te putrāḥ sarve sainyapuraskṛtāḥ /
icchanto nidhanaṃ yuddhe svargaṃ kṛtvā parāyaṇam //
pāṇḍavānabhyavartanta tasminvīravarakṣaye /
pāṇḍavāpi mahārāja smaranto vividhānbahūn //
kleśānkṛtānsaputreṇa tvayā pūrvaṃ narādhipa /
bhayaṃ tyaktvā raṇe śūrā brahmalokāya tatparāḥ //
tāvakāṃstava putrāṃśca yodhayanti prahṛṣṭavat /
senāpatistu samare prāha senāṃ mahārathaḥ //
abhidravata gāṅgeyaṃ somakāḥ sṛñjayaiḥ saha /
senāpativacaḥ śrutvā somakāḥ sṛñjayāśca te //
abhyadravanta gāṅgeyaṃ śaravṛṣṭyā samāhatāḥ /
vadhyamānastato rājanpitā śāntanavastava //
amarṣavaśamāpanno yodhayāmāsa sṛñjayān /
tasya kīrtimatastāta purā rāmeṇa dhīmatā //
sampradattā'straśikṣā vai parānīkavināśanī /
sa tāṃ vidyāmadhiṣṭhāya kurvantaparabalakṣayam //
ahanyahani pārthānāṃ vṛddhaḥ kurupitāmahaḥ /
bhīṣmo daśasahasrāṇi jaghāna paravīrahā //
tasmiṃstu daśame prāpte divase bharatarṣabha /
eko bhīṣmo hi matsyeṣu pāñcāleṣu ca saṃyuge //
gajāśvamamitaṃ hatvā hatvā sapta mahārathān /
hatvā pañcasahasrāṇi rathānāṃ pratipāmahaḥ //
narāṇāṃ ca mahāyuddhe sahasrāṇi caturdaśa /
dantināṃ ca sahasrāṇi hayānāmayutaṃ punaḥ //
śikṣabalena nyahanatpitā tava viśāmpate /
tataḥ sarvamahīpānāṃ kṣapayitvā varūthinīm //
virāṭasya priyo bhrātā śatānīko nipātitaḥ /
śatānīkaṃ ca samare hatvā bhīṣmaḥ pratāpavān //
sahasrāṇi mahārāja rājñāṃ bhallairapātayat /
udvignāḥ samare yodhā vikrośanti dhanañjayam //
ye ca kecana pārthānāmabhiyātā dhanañjayam /
rājāno bhīṣmamāsādya gatāste yamasādanam //
kirandaśa diśo bhīṣmaḥ śarajālaiḥ samantataḥ /
atītya senāṃ pārthānāmavatasthe camūmukhe //
sa kṛtvā sumahatkarma tasminvai daśame'hani /
senayorantare tiṣṭhanpragṛhītaśarāsanaḥ //
na cainaṃ pārthivāḥ kecicchaktā rājannirīkṣitum /
madhyaṃ prāptaṃ yathā grīṣme tapantaṃ bhāskaraṃ divi //
yathā daityacamūṃ śakrastāpayāmāsa saṃyuge /
tathā bhīṣmaḥ pāṇḍaveyāṃstāpayāmāsa bhārata //
tathā cainaṃ parākrāntamālokya madhusūdanaḥ /
uvāca devakīputraḥ prīyamāṇo dhanañjayam //
eṣa śāntanavo bhīṣmaḥ senayorantare sthitaḥ /
sannihatya balādenaṃ vijayaste bhaviṣyati //
balātsaṃstambhayasvainaṃ yatraiṣā bhidyate camūḥ /
na hi bhīṣmaśarānanyaḥ soḍhumutsahate vibho //
tatastasminkṣaṇe rājaṃścodito vānaradhvajaḥ /
sadhvajaṃ sarathaṃ sāśvaṃ bhīṣmamantardadhe śaraiḥ //
sa cāpi kurumukhyānāmṛṣabhaḥ pāṇḍaveritān /
saravrataiḥ śaravrātānbahudhā vidudhāva tān //
tataḥ pāñcālarājaśca dhṛṣṭaketuśca vīryavān /
pāṇḍavo bhīmasenaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ //
yamau ca cekitānaśca kekayāḥ pañca caiva ha /
sātyakiśca mahābāhuḥ saubhadro'tha ghaṭotkacaḥ //
draupadeyāḥ śikhaṇḍī ca kuntibhojaśca vīryavān /
virāṭaśca mahārāja pāṇḍaveyā mahābalāḥ //
ete cānye ca bahavaḥ pīḍitā bhīṣmasāyakaiḥ /
samuddhṛtāḥ phalgunena nimagnāḥ śokasāgare //
tataḥ śikhaṇḍī vegena pragṛhya paramāyudham /
bhīṣmamevābhidudrāva rakṣyamāṇaḥ kirīṭinā //
tato'syānucarānhatvā sarvānraṇavibhāgavit /
bhīṣmamevābhidudrāva bībhatsuraparājitaḥ //
sātyakiścekitānaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ /
virāṭo drupadaścaiva mādrīputrau ca pāṇḍavau //
dudruvurbhīṣmamevājau rakṣitā dṛḍhadhanvanā /
abhimanyuśca samare draupadyāḥ pañca cātmajāḥ //
dadṛśuḥ samare bhīṣmaṃ samudyatamahāyudham /
te sarve dṛḍhadhanvānaḥ saṃyugeṣvapalāyinaḥ //
bahudhā bhīṣmamānarcchurmārgaṇaiḥ kṣatamārgaṇaiḥ /
vidhūya tānbāṇagaṇānye muktāḥ pārthivottamaiḥ //
pāṇḍavānāmadīnātmā vyagāhata varūthinīm /
cakre śaravighātaṃ ca krīḍanniva pitāmahaḥ //
nābhisandhatta pāñcālye smayamāno muhurmuhuḥ /
strītvaṃ tasyānusaṃsmṛtya bhīṣmo bāṇāñśikhaṇḍine //
jaghāna drupadānīke rathānsapta mahārathaḥ /
tataḥ kilakilāśabdaḥ kṣaṇena samabhūttadā //
matsyapāñcālacedīnāṃ tamekamabhidhāvatām /
te narāśvarathavrātairmārgaṇaiśca parantapa //
tamekaṃ chādayāmāsurmeghā iva divākaram /
bhīṣmaṃ bhāgīrathīputraṃ pratapantaṃ raṇe ripūn //
tatastasya ca teṣāṃ ca yuddhe devāsuropame /
kirīṭī bhīṣmamānarccha puraskṛtya śikhaṇḍinam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0