Mahabharata · Chapter 6.116

abhimanyurmahārāja tava putramayodhayat /
mahatyā senayā yuktaṃ bhīṣmahetoḥ parākramī //

duryodhano raṇe kārṣiṃ navabhirnataparvabhiḥ /
ājaghānorasi kruddhaḥ punaścainaṃ tribhiḥ śaraiḥ //

tasya śaktiṃ raṇe kārṣṇirmṛtyorjihvāmivāyasīm /
preṣayāmāsa sankruddho duryodhanarathaṃ prati //

tāmāpatantīṃ sahasā ghorarūpāṃ viśāmpate /
dvidhā ciccheda te putraḥ kṣurapreṇa mahārathaḥ //

tāṃ śaktiṃ patitāṃ dṛṣṭvā kārṣṇiḥ paramakopanaḥ /
duryodhanaṃ tribhirbāṇairbāhvorurasi cārpayat //

punaścainaṃ śarairghorairājaghāna stanāntare /
daśabhirbharataśreṣṭha duryodhanamamarṣaṇam //

tadyuddhamabhavaddhoraṃ citrarūpaṃ ca bhārata /
īkṣitṛprītitajananaṃ sarvapārthivapūjitam //

bhīṣmasya nidhanārthāya pārthasya vijayāya ca /
yuyudhāte raṇe vīrau saubhadrakurupuṅgavau //

sātyakiṃ rabhasaṃ yuddhe drauṇirbrāhmaṇapuṅgavaḥ /
ājaghānorasi kruddho nārācena parantapaḥ //

śaineyo'pi guroḥ putraṃ sarvamarmasu bhārata /
atāḍayadameyātmā navabhiḥ kaṅkapatribhiḥ //

aśvatthāmā tu samare sātyakiṃ navabhiḥ śaraiḥ /
triṃśatā ca punastūrṇaṃ bāhvorurasi cārpayat //

so'tividdho maheṣvāso droṇaputreṇa sātyakiḥ /
droṇaputraṃ tribhirbāṇairājaghāna mahāyaśāḥ //

pauravo dhṛṣṭaketuṃ ca śarairācchādya saṃyuge /
bahudhā dārayāñcakre maheṣvāsaṃ mahārathaḥ //

tathaiva pauravaṃ yuddhe dhṛṣṭaketurmahārathaḥ /
triṃśatā niśitairbāṇairvivyādhāśu mahābhujaḥ //

pauravastu dhanuśchittvā dhṛṣṭaketormahārathaḥ /
nanāda balavannādaṃ vivyādha ca śitaiḥ śaraiḥ //

so'nyatkārmukamādāya pauravaṃ niśitaiḥ śaraiḥ /
ājaghāna mahārāja trisaptatyā śilīmukhaiḥ //

tau tu tatra maheṣvāsau mahāmātrau mahārathau /
mahatā śaravarṣeṇa parasparamavarṣatām //

anyonyasya dhanuśchittvā hayānhatvā ca bhārata /
virathāvasiyuddhāya samīyaturamarṣaṇau //

ārṣabhe carmaṇī citre śatacandrapuraskṛte /
tārakāśatacitre ca nistriṃśau sumahāprabhau //

pragṛhya vimalau rājaṃstāvanyonyamabhidrutau /
vāsitāsangame yattau siṃhāviva mahāvane //

maṇḍalāni vicitrāṇi gatapratyāgatāni ca /
ceraturdarśayantau ca prārthayantau parasparam //

pauravo dhṛṣṭaketuṃ tu śaṅkhadeśe mahāsinā /
tāḍayāmāsa sankruddhastiṣṭhatiṣṭheti cābravīt //

cedirājo'pi samare pauravaṃ puruṣarṣabham /
ājaghāna śitāgreṇa jatrudeśe mahāsinā //

tāvanyonyaṃ mahārāja samāsādya mahāhave /
anyonyavegābhihatau nipetaturarindamau //

tataḥ svarathamāropya pauravaṃ tanayastava /
jayatseno rathenājāvapovāha raṇājirāt //

dhṛṣṭaketu tu samare mādrīputraḥ pratāpavān /
apovāha raṇe kruddhaḥ sahadevaḥ parākramī //

citrasenaḥ suśarmāṇaṃ viddhvā bahubhirāyasaiḥ /
punarvivyādha taṃ ṣaṣṭyā punaśca navabhi śaraiḥ //

suśarmā tu raṇe kruddhastava putraṃ viśāmpate /
daśamirdaśabhiścaiva vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ //

citrasenaśca taṃ rājaṃstriṃśatā nataparvabhiḥ /
ājaghāna rame kruddhaḥ sa ca taṃ pratyavidhyata //

bhīṣmasya samare rājanyaśo mānaṃ ca vardhayan /
saubhadro rājaputraṃ tu bṛhadbalamayodhayat //

pārthahetoḥ parākrānto bhīṣmasya nidhanaṃ prati /
ārjuniṃ kosalendrastu viddhvā pañcabhirāyasaiḥ //

punarvivyādha viṃśatyā śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
saubhadraḥ kosalendraṃ tu vivyādhāṣṭabhirāyasaiḥ //

nākampayata sangrāme vivyādha ca punaḥ śaraiḥ /
kausalyasya dhanuścāpi punaściccheda phālguniḥ //

ājaghāna śaraiścāpi triṃśatā kaṅkapatribhiḥ /
so'nyatkārmukamādāya rājaputro bṛhadbalaḥ //

phālguniṃ samare kruddho vivyādha bahubhiḥ śaraiḥ /
tayoryuddhaṃ samabhavadbhīṣmahetoḥ parantapa //

saṃrabdhayormahārāja samare citrayodhinoḥ /
yathā devāsure yuddhe balivāsavayorabhūt //

bhīmaseno gajānīkaṃ yodhayanbahvaśobhata /
yathā śakro vajrapāṇirdārayanparvatottamān //

te vadhyamānā bhīmena mātgā girisannibhāḥ /
nipetururvyāṃ sahitā nādayanto vasudharām //

girimātrā hi te nāgā bhinnāñjanacayopamāḥ /
virejurvasudhāṃ prāptā vikīrṇā iva parvatāḥ //

yudhiṣṭhiro maheṣvāso madrarājānamāhave /
mahatyā senayā guptaṃ pīḍayāmāsa sangatam //

madreśvaraśca samare dharmaputraṃ mahāratham /
pīḍayāmāsa saṃrabdho bhīṣmahetoḥ parākramī //

virāṭaṃ saindhavo rājā viddhvā sannataparvabhiḥ /
navabhiḥ sāyakaistīkṣṇaistriṃśatā punarārpayat //

virāṭaśca mahārāja saindhavaṃ vāhinīpatiḥ /
triṃśadbhirniśitairbāṇairājaghāna stanāntare //

citrakārmukanistriṃśau citravarmāyudhadhvajau /
rejatuścitrarūpau tau sangrāme matsyasaindhavau //

droṇaḥ pāñcālaputreṇa samāgamya mahāraṇe /
mahāsamudayaṃ cakre śaraiḥ sannataparvabhiḥ //

tato droṇo mahārāja pārṣatasya mahaddhanuḥ /
chittvā pañcāśateṣūṃśca pārṣataṃ prati sṛṣṭavān //

so'nyatkārmukamādāya pārṣataḥ paravīrahā /
droṇasya miṣato yuddhe preṣayāmāsa sāyakān //

tāñcharāñcharaghātena ciccheda sa mahārathaḥ /
droṇo drupadaputrāya prāhiṇotpañca sāyakān //

tataḥ kruddho mahārāja pārṣataḥ paravīrahā /
droṇāya cikṣepa gadāṃ yamadaṇḍopamāṃ raṇe //

tāmāpatantīṃ sahasā hemapaṭṭavibhūṣitām /
śaraiḥ pañcāśatā droṇo vārayāmāsa saṃyuge //

sā chinnā bahudhā rājandrogacāpacyutaiḥ śaraiḥ /
cūrṇīkṛtā viśīryantī papāta vasudhātale //

gadāṃ vinihatāṃ dṛṣṭvā pārṣataḥ śatrutāpanaḥ /
droṇāya śaktiṃ cikṣepa sarvapāraśavīṃ śubhām //

tāṃ droṇo navabhirbāṇaiściccheda yudhi bhārata /
pārṣataṃ ca maheṣvāsaṃ pījayāmāsa saṃyuge //

evametanmahāyuddhaṃ droṇapārṣatayorabhūt /
bhīṣmaṃ prati mahārāja ghorarūpaṃ bhayānakam //

arjunaḥ prāpya gāṅgeyaṃ pīḍayanniśitaiḥ śaraiḥ /
abhyadravata saṃyatto vane mattamiva dvipam //

pratyudyayau ca taṃ rājā bhagadattaḥ pratāpavān /
tridhā bhinnena nāgena madāndhena mahābalaḥ //

tamāpatantaṃ sahasā mahendragajasannibham /
paraṃ yatnaṃ samasthāya bībhatsuḥ pratyapadyata //

tato gajagato rājā bhagadattaḥ pratāpavān /
arjunaṃ śaravarṣeṇa vārayāmāsa saṃyuge //

arjunastu tato nāgamāyāntaṃ rajatopamaiḥ /
vimalairāyasaistīkṣṇairavidhyata mahāraṇe //

śikhaṇḍinaṃ ca kaunteyo yāhiyāhītyacodayat /
bhīṣmaṃ prati mahārāja jahyenamiti cābravīt //

prāgjyotiṣastato hitvā pāṇḍavaṃ pāṇḍupūrvaja /
prayayau tvarito rājandrupadasya rathaṃ prati //

tato'rjuno mahārāja bhīṣmamabhyadravaddrutam / śikhaṇḍinaṃ puraskṛtya tato yuddhamavartata /

tataste tāvakāḥ śūrāḥ pāṇḍavaṃ rabhasaṃ yudhi /
samabhyadhāvankrośantastadadbhutamivābhavat //

nānāvidhānyanīkāni putrāṇāṃ te janādhipa /
arjuno vyadhamatkāle divīvābhrāṇi mārutaḥ //

śikhaṇḍī tu samāsādya bharatānāṃ pitāmaham /
iṣubhistūrṇamavyagro bahubhiḥ sa samācinot //

rathāgnyagāraścāpārciraśiśaktigadendhanaḥ /
śarasaṅghamahājvālaḥ kṣatriyānsamare'dahat //

yathā'gniḥ sumahāniddhaḥ kakṣe carati sānilaḥ /
tathā jajvāla bhīṣmo'pi divyānyastrāṇyudīrayan //

somakāṃśca raṇe bhīṣmo jaghne pārthapadānugān /
nyavārayata tatsainyaṃ pāṇḍavasya mahārathaḥ //

suvarṇapuṅkhairiṣubhiḥ śitaiḥ sannataparvabhiḥ /
nādayansa diśo bhīṣmaḥ pradiśaśca mahāhave //

pātayanrathino rājanhayāṃśca saha sādibhiḥ /
muṇḍatālavanānīva cakāra sa rathavrajān //

nirmanuṣyānrathānrājangajānaśvāṃśca saṃyuge /
cakāra samare bhīṣmaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ //

tasya jyātalanirghoṣaṃ visphūrjitamivāśaneḥ /
niśamya sarvato rājansamakampanta sainikāḥ //

aghomā nyapatanbāṇāḥ pituste manujeśvara /
nāsañjanta śarīreṣu bhīṣmacāpacyutāḥ śarāḥ //

nirmanuṣyānrathānrājansuyuktāñjavanairhayaiḥ /
vātāyamānānadrākṣaṃ dhriyamāṇānviśāmpate //

cedikāśikarūśānāṃ sahasrāṇi caturdaśa /
mahārathāḥ samākhyātāḥ kulaputrāstanutyajaḥ //

aparāvartinaḥ śūrāḥ suvarṇavikṛtadhvajāḥ /
sangrāme bhīṣmamāsādya savājirathakuñjarāḥ //

jagmuste paralokāya vyāditāsyamivāntakam /
na tatrāsīdraṇe rājansomakānāṃ mahārathaḥ //

yaḥ samprāpya raṇe bhīṣmaṃ jīvite sma mano dadhe /
tāṃśca sarvānraṇe yodhānpretarājapuraṃ prati //

nītānamanyanta janā dṛṣṭvā bhīṣmasya vikramam /
na kaścidenaṃ samare pratyudyāti mahārathaḥ //

ṛte pāṇḍusutaṃ vīraṃ śvetāśvaṃ kṛṣṇasārathim /
śikhaṇḍinaṃ ca samare pāñcālyamamitaujasam //