Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 6.111

6.111.1

sātyakiṃ daṃśitaṃ yuddhe bhīṣmāyābhyudyataṃ raṇe /
ārśyaśṛṅgirmaheṣvāso vārayāmāsa saṃyuge //

6.111.2

mādhavastu susankruddho rākṣasaṃ navabhiḥ śaraiḥ /
ājaghāna raṇe rājanprahasanniva bhārata //

6.111.3

tathaiva rākṣaso rājanmādhavaṃ navabhiḥ śaraiḥ /
ardayāmāsa rājendra sankruddhaḥ śinipuṅgavam //

6.111.4

śaineyaḥ śarasaṅghaṃ tu preṣayāmāsa saṃyuge /
rākṣasāya susankruddho mādhavaḥ paravīrahā //

6.111.5

tato rakṣo mahābāhuṃ sātyakiṃ satyavikramam /
vivyādha viśikhaistīkṣṇaiḥ siṃhanāda nanāda ca //

6.111.6

mādhavastu bhṛśaṃ viddho rākṣasena raṇe tadā /
dhairyamālambya tejasvī jahāsa ca nanāda ca //

6.111.7

bhagadattastataḥ kruddho mādhavaṃ niśitaiḥ śaraiḥ /
tāḍayāmāsa samare totrairiva mahāgajam //

6.111.8

vihāya rākṣasaṃ yuddhe śaineyo rathināṃ varaḥ /
prāgjyotiṣāya cikṣepa śarānsannataparvaṇaḥ //

6.111.9

tasya prāgjyotiṣo rājā mādhavasya mahaddhanuḥ /
ciccheda śatadhāreṇa bhallena kṛtahastavat //

6.111.10

athānyaddhanurādāya vegavatparavīrahā /
bhagadattaṃ raṇe kruddhaṃ vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ //

6.111.11

so'tividdho maheṣvāsaḥ sṛkkiṇī parisaṃlihan /
śaktiṃ kanakavaiḍūryabhūṣitāmāyasīṃ dṛḍhām //

6.111.12

yamadaṇḍopamāṃ ghorāṃ cikṣepa paramāhave /
tāmāpatantīṃ sahasā tasya bāhubaleritām //

6.111.13

sātyakiḥ samare rājandvidhā ciccheda sāyakaiḥ /
tataḥ papāta sahasā saholkeva hataprabhā //

6.111.14

śaktiṃ vinihatāṃ dṛṣṭvā putrastava viśāmpate /
mahatā rathavaṃśena vārayāmāsa mādhavam //

6.111.15

tathā parivṛtaṃ dṛṣṭvā vārṣṇeyānāṃ mahāratham /
duryodhano bhṛśaṃ kruddho bhrātṝnsarvānuvāca ha //

6.111.16

tathā kuruta kauravyā yathāḥ vaḥ sātyako yudhi /
na jīvanpratiniryāti mahato'smādrathavrajāt //

6.111.17

tasminhate hataṃ manye pāṇḍavānāṃ mahadbalam /
tatheti ca vacastasya parigṛhya mahārathāḥ //

6.111.18

śaineyaṃ yodhayāmāsarbhīṣmāyābhyudyataṃ raṇe / abhimanyuṃ tadā'yāntaṃ bhīṣmasyābhyudyataṃ vadhe /
kāmbhojarājo balavānvārayāmāsa saṃyuge //

6.111.19

ārjuniṃ nṛpatirviddhvā śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
punareva catuḥṣaṣṭyā rājanvivyādha taṃ nṛpa //

6.111.20

sudakṣiṇastu samare punarvivyādha taṃ pañcabhiḥ /
sārathiṃ cāsya navabhiricchanbhīṣmasya jīvitam //

6.111.21

tadyuddhamāsītsumahattayostatra samāgame /
yadābhyadhāvadgāṅgeyaṃ śikhaṇḍī śatrukarśanaḥ //

6.111.22

virāṭadrupadau vṛddhau vārayanatau mahācamūm /
bhīṣmaṃ ca yudhi saṃrabdhāvādravantau mahārathau //

6.111.23

aśvatthāmā raṇe kruddhaḥ samiyādrathasattamaḥ /
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tayostasya ca bhārata //

6.111.24

virāṭo daśabhirbhallairājaghāna parantapa /
yatamānaṃ maheṣvāsaṃ drauṇimāhavaśobhinam //

6.111.25

drupadaśca tribhirbāṇairvivyādha niśitaistadā /
guruputraṃ samāsādya praharantau mahābalau //

6.111.26

aśvatthāmā tatastau tu vivyādha bahubhiḥ śaraiḥ /
virāṭadrupadau vīrau bhīṣmaṃ prati samudyatau //

6.111.27

tatrādbhutamapaśyāma vṛddhayoścaritaṃ mahat /
yaddrauṇisāyakānghorānpratyavārayatāṃ yudhi //

6.111.28

sahadevaṃ tathā'yāntaṃ kṛpaḥ śāradvato'bhyayāt /
yathā nāgo vane nāgaṃ matto mattamupādravat //

6.111.29

kṛpaśca samare śūro mādrīputraṃ mahāratham /
ājaghāna śaraistūrṇaṃ saptatyā rukmabhūṣaṇaiḥ //

6.111.30

tasya mādrīsutaścāpaṃ dvidhā ciccheda sāyakaiḥ /
athainaṃ chinnadhanvānaṃ vivyādha navabhiḥ śaraiḥ //

6.111.31

so'nyatkārmukamādāya samare bhārasādhanam /
mādrīputraṃ susaṃhṛṣṭo daśabhirniśitaiḥ śaraiḥ //

6.111.32

ājaghānorasi kruddha icchanbhīṣmasya jīvitam /
tathaiva pāṇḍavo rājañchāradvatamamarṣaṇam //

6.111.33

ājaghānorasi kruddho bhīṣmasya vadhakāṅkṣayā /
tayoryuddhaṃ samabhavaddhorarūpaṃ bhayāvaham //

6.111.34

nakulaṃ tu raṇe kruddho vikarṇaḥ śatrutāpanaḥ /
vivyādha sāyakaiḥ ṣaṣṭyā rakṣanbhīṣmaṃ mahābalam //

6.111.35

nakulo'pi bhṛśaṃ viddhastava putreṇa dhīmatā /
vikarṇaṃ saptasaptatyā nirbibheda śilīmukhaiḥ //

6.111.36

tatra tau naraśārdūlau bhīṣmahetoḥ parantapau /
anyonyaṃ jaghnuturvīrau goṣṭhe govṛṣabhāviva //

6.111.37

ghaṭotkacaṃ raṇe yāntaṃ nighnantaṃ tava vāhinīm /
durmukhaḥ samare prāyādbhīṣyahetoḥ parākramī //

6.111.38

haiḍimbastu raṇe rājandurmukhaṃ śatrutāpanam /
ājaghānorasi kruddhaḥ śareṇānataparvaṇā //

6.111.39

bhīmasenasutaṃ cāpi durmukhaḥ sumukhaiḥ śaraiḥ /
ṣaṣṭyā vīro nadanhṛṣṭo vivyādha raṇamūrdhani //

6.111.40

dhṛṣṭadyumnaṃ tathā'yāntaṃ bhīṣmasya vadhakāṅkṣiṇam /
hārdikyo vārayāmāsa rathaśreṣṭhaṃ mahārathaḥ //

6.111.41

hārdikyaḥ pārṣataṃ cāpi viddhvā pañcabhirāyasaiḥ /
punaḥ pañcāśatā tūrṇaṃ tiṣṭhatiṣṭheti cābravīt //

6.111.42

ājaghāna mahābāhuḥ pārṣataṃ taṃ mahāratham /
taṃ caiva pārṣato rājanhārdikyaṃ navabhiḥ śaraiḥ //

6.111.43

vivyādha niśitaistīkṣṇaiḥ kaṅkapatrairajihnagaiḥ /
tayoḥ samabhavadyuddhaṃ bhīṣmahetormahāhave //

6.111.44

anyonyātiśaye yuktaṃ yathā vṛtramahendrayoḥ /
bhīmasenaṃ tathā'yāntaṃ bhīṣmaṃ prati mahāratham //

6.111.45

bhūriśravābhyayāttūrṇaṃ tiṣṭhatiṣṭheti cābravīt /
saumadattiratho bhīmamājaghāna stanāntare //

6.111.46

nārācena sutīkṣṇena rukmapuṅkhena saṃyuge /
uraḥsthena babhau tena bhīmasenaḥ pratāpavān //

6.111.47

skandaśaktyā yathā krauñcaḥ purā nṛpatisattama /
tau śarānsūryasankāśānkarmāraparimārjitān //

6.111.48

anyonyasya raṇe kruddhau cikṣipate nararṣabhau /
bhīmo bhīṣmavadhākāṅkṣī saumadattiṃ mahāratham //

6.111.49

tathā bhīṣmajaye gṛdhnuḥ saumadattistū pāṇḍavam /
kṛtapratikṛte yattau yodhayāmāsatū raṇe //

6.111.50

yudhiṣṭhiraṃ tu kaunteyaṃ mahatyā senayā vṛttam /
bhīṣmābhimukhamāyāntaṃ bhāradvājo nyavārayat //

6.111.51

droṇasya rathanirghoṣaṃ parjanyaninadopamam /
śrutvā prabhadrakā rājansamakampanta māriṣa //

6.111.52

sā senā mahatī rājanpāṇḍuputrasya saṃyuge /
droṇena vāritā yattā na cacāla padātpadam //

6.111.53

cekitāna raṇe yattaṃ bhīṣmaṃ prati janeśvara /
citrasenastava sutaḥ kruddharūpamavārayat //

6.111.54

bhīṣmahetoḥ parākrāntaścitrasenaḥ parākramī /
cekitānaṃ paraṃ śaktyā yodhayāmāsa bhārata //

6.111.55

tathaiva cekitāno'pi citrasenamavārayat /
tadyuddhamāsītsumahattayostatra samāgame //

6.111.56

arjuno vāryamāṇastu bahuśastatra bhārata /
vimukhīkṛtya putraṃ te senāṃ tava mamarda ha //

6.111.57

duḥśāsano'pi parayā śaktyā pārthamavārayat /
kathaṃ bhīṣmaṃ na no hanyāditi niścitya bhārata //

6.111.58

sā vadhyamānā samare putrasya tava vāhinī /
loḍyate rathibhiḥ śreṣṭhaistatratatraiva bhārata //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc