Mahabharata · Chapter 6.103

madhyandino mahārāja sangrāmaḥ samapadyata /
lokakṣayakaro raudro bhīṣmasya saha somakaiḥ //

gāṅgeyo rathināṃ śreṣṭhaḥ pāṇḍavānāmanīkinīm /
vyadhamanniśitairbāṇaiḥ śataśo'tha sahasraśaḥ //

sammamarda ca tatsainyaṃ pitā devavratastava /
mardayecca yathā rājansiṃhaḥ prāpya mṛgavrajam //

dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca virāṭo drupadastathā /
bhīṣmamāsādya samare śarairjaghnurmahāratham //

dhṛṣṭadyumnaṃ tato viddhvā virāṭaṃ ca śaraistribhiḥ /
drupadasya ca nārācaṃ preṣayāmāsa bhārata //

tena viddhā maheṣvāsā bhīṣmeṇāmitrakarśinā /
cukrudhuḥ samare rājanpādaspṛṣṭā ivoragāḥ //

śikhaṇḍī taṃ ca vivyādha bharatānāṃ pitāmaham /
strīmayaṃ manasā dhyātvā nāsmai prāharadacyutaḥ //

dhṛṣṭadyumnastu samare krodhenāgniriva jvalan /
pitāmahaṃ tribhirbāṇairbāhvorurasi cārpayat //

drupadaḥ pañcaviṃśatyā virāṭo daśamiḥ śaraiḥ /
śikhaṇḍī pañcaviṃśatyā bhīṣmaṃ vivyādha sāyakaiḥ //

so'tividdho mahārāja śoṇitaughapariplutaḥ /
vasante puṣpaśabalo raktāśoka ivābabhau //

tānpratyavidhyadgāṅgeyastribhistribhirajihmagaiḥ /
drupadasya ca bhallena dhanuściccheda māriṣa //

so'nyatkārmukamādāya bhīṣmaṃ vivyādha pañcabhiḥ /
sārathiṃ ca tribhirbāṇaiḥ suśitai raṇamūrdhani //

tathā bhīmo mahārāja draupadyāḥ pañca cātmajāḥ /
kekayā bhrātaraḥ pañca sātyakiścaiva sātvataḥ //

abhyadravanta gāṅgeyaṃ yudhiṣṭhirasamājñayā /
prati rakṣaṇakāryārthaṃ dhṛṣṭadyumnamukhānraṇe //

tathaiva tāvakāḥ sarve bhīṣmarakṣārthamudyatāḥ /
pratyudyayuḥ pāṇḍusenāṃ sahasainyā narādhipa //

tatrāsītsumahadyuddhaṃ tava teṣāṃ ca sankulam /
narāśvarathanāgānāṃ yamarāṣṭravivardhanam //

rathī rathinamāsādya prāhiṇodyamasādanam /
tathetarānsamāsādya naranāgāśvasādinaḥ //

anayanparalokāya śaraiḥ sannataparvabhiḥ /
śaraiśca vividhairghoraistatratatra viśāmpate //

rathāstu rathibhirhīnā hatasārathayastathā /
vipradrutāśvāḥ samare diśo jagmuḥ samantataḥ //

mṛdgantaste narānrājanhayāṃśca subahūnraṇe /
vātāyamānā dṛśyante gandharvanagaropamāḥ //

rathinaśca rathairhīnā varmiṇastejasā yutāḥ /
kuṇḍaloṣṇīṣiṇaḥ sarve niṣkāṅgadavibhūṣaṇāḥ //

devaputrasamāḥ sarve śaurye śakrasamā yudhi /
ṛddhyā vaiśravaṇāṃ cāti nayena ca bṛhaspatim //

sarvalokeśvarāḥ śūrāstatratatra viśāmpate /
vipradrutā vyadṛśyanta prākṛtā iva mānavāḥ //

dantinaśca naraśreṣṭha hīnāḥ paramasādibhiḥ /
mṛdgantaḥ svānyanīkāni nipetuḥ sarvaśabdagāḥ //

carmabhiścāmaraiścitraiḥ patākābhiśca māriṣa /
chatraiḥ sitairhemadaṇḍaiścāmaraiśca samantataḥ //

viśīrṇairvipradhāvanto dṛśyante sma diśo daśa /
navameghapratīkāśā jaladopamaniḥsvanāḥ //

tathaiva dantibhirhīnā gajārohā viśāmpate /
pradhāvanto'nvadṛśyanta tava teṣāṃ ca sankule //

nānādeśasamutthāṃśca turagānhemabhīṣitān /
vātāyamānānadrākṣaṃ śataśo'tha sahasraśaḥ //

aśvārohānhatairaśvairgṛhītāsansamantataḥ /
dravamāṇānapaśyāma drāvyamāṇāṃśca saṃyuge //

gajo gajaṃ samāsādya dravamāṇaṃ mahāhave . yayau pramṛdya tarasā pādātānvājinastathā /
tathaiva ca rathānrājanpramamarda raṇe gajaḥ //

rathāścaiva samāsādya patitāṃsturagānbhuvi /
vyamṛdgansamare rājaṃsturagāṃśca narānrame //

evaṃ te bahudhā rājanpratyamṛdganparasparam / dṛśyantesma mahābāho tatratatra mahābalāḥ //

tasminraudre tathā yuddhe vartamāne mahābhaye /
prāvartata nadī ghorā śomitāntrataraṅgiṇī //

asthisaṅghātasambādhā keśaśaivalādvalā /
rathahradā śarāvartā hayamīnā durāsadā //

śīrṣopalasamākīrṇā hastigrāhasamākulā /
kavacoṣṇīṣaphenaughā dhanurvegāsikacchapā //

śaṅkhanakraughasankīrṇā chatrakūrmarathoḍupā / patākādhvajavṛkṣāḍhyā martyakūlāpahāriṇī /
kravyādahaṃsasankīrṇā yamarāṣṭravivardhanī //

tāṃ nadīṃ kṣatriyāḥ śūrā rathanāgahayaplavaiḥ /
praterurbahavo rājanbhayaṃ tyaktvā mahārathāḥ //

apovāha raṇe bhīrūnkaśmalenābhisaṃvṛtān /
yathā vaitaraṇī pretānpretarājapuraṃ prati //

prākrośankṣatriyāstatra dṛṣṭvā tadvaiśasaṃ mahat /
duryodhanāparādhena gacchanti kṣatriyāḥ kṣayam //

guṇavatsu kathaṃ dveṣaṃ dhṛtarāṣṭro janeśvaraḥ /
kṛtavānpāṇḍuputreṣu pāpātmā lobhamohitaḥ //

evaṃ bahuvidhā vācaḥ śrūyante sma parasparam /
pāṇḍavastavasaṃyuktāḥ putrāṇāṃ te sudāruṇāḥ //

tā niśamya tato vācaḥ sarvayodhairudāhṛtāḥ /
āgaskṛtsarvalokasya putro duryodhanastava //

bhīṣmaṃ droṇaṃ kṛpaṃ caiva śalyaṃ covāca bhārata /
yudhyadhvamanahankarāḥ kiṃ ciraṃ kurutheti ca //

iti duryodhanotsṛṣṭāḥ sarve yuyudhire nṛpāḥ tataḥ pravavṛte yuddhaṃ kurūṇāṃ pāṇḍavaiḥ saha /
akṣadyūtakṛtaṃ rājansughoraṃ vaiśasaṃ tadā //

yatpurā na nigṛhṇāsi vāryamāṇo mahātmabhiḥ /
vaicitravīrya tasyedaṃ phalaṃ paśya sudāruṇam //

na hi pāṇḍusutā rājansasainyāḥ sapadānugāḥ /
rakṣanti samare prāṇānkauravā vāpi saṃyuge //

etasmātkāraṇāddhoro vartate svajanakṣayaḥ . daivādvā puruṣavyāghra tava cāpanayānnṛpa // iti śrāmanmahābhārate bhīṣmaparvaṇi bhīṣmavadhaparvaṇi navamadivasayuddhe tryadhikaśatatamo'dhyāyaḥ //