Mahabharata · Chapter 6.100

abhimanyū rathodāraḥ piśaṅgaisturagottamaiḥ /
abhidudrāva tejasvī duryodhanabalaṃ mahat //

vikirañśaravarṣāṇi vāridhārā ivāmbudaḥ /
na śekuḥ samare kruddhaṃ saubhadramarisūdanam //

śastraughiṇaṃ gāhamānaṃ senāsāgaramakṣayam /
nivārayitumapyājau tvadīyāḥ kurunandana //

tena muktā raṇe rājañśarāḥ śatrunibarhaṇāḥ /
kṣatriyānanayañśūrānpretarājaniveśanam //

yamadaṇḍopamānghorāñjvalitāśīviṣopamān /
saubhadraḥ samare kruddhaḥ preṣayāmāsa sāyakān //

sarathānrathinastūrṇaṃ hayāṃścaiva sasādinaḥ /
gajārohāṃśca sagajāndārayāmāsa phālguniḥ //

tasya tatkurvataḥ karma mahatsaṅkhye mahībhṛtaḥ /
pūjayāñcakrire hṛṣṭāḥ praśaśaṃsuśca phālgunim //

tānyanīkāni saubhadro drāvayāmāsa bhārata /
tūlarāśīnivākāśe mārutaḥ sarvato diśam //

tena vidrāvyamāṇāni tava sainyāni bhārata /
tratāraṃ nādhyagacchanta paṅkte magnā iva dvīpāḥ //

vidrāvya sarvasainyāni tāvakāni narottama /
abhimanyuḥ sthito rājanvidhūmo'gniriva jvalan //

na cainaṃ tāvakā rājanviṣehurarighātinam /
pradīptaṃ pāvakaṃ yadvatpataṅgāḥ kālacoditāḥ //

praharansarvaśatrubhyaḥ pāṇḍavānāṃ mahārathaḥ /
adṛśyata maheṣvāsaḥ savajra iva vāsavaḥ //

hemapṛṣṭhaṃ dhanuścāsya dadṛśe vicaraddiśaḥ /
toyadeṣu yathā rājanrājamānā śatahradā //

śarāśca niśitāḥ pītā niścaranti sma saṃyuge /
vanātphulladrumādrājanbhramarāṇāmiva vrajāḥ //

tathaiva caratastasya saubhadrasya mahātmanaḥ /
rathena kāñcanāṅgena dadṛśurnāntaraṃ janāḥ //

mohayitvā kṛpaṃ droṇaṃ drauṇiṃ ca sabṛhadbalam /
saindhavaṃ ca maheṣvāso vyacarallaghu suṣṭhu ca //

maṇḍalīkṛtamevāsya dhanuḥ paśyāma bhārata /
sūryamaṇḍalasankāśaṃ dahatastava vāhinīm //

taṃ dṛṣṭvā kṣatriyāḥ śurāḥ pratapantaṃ tarasvinam /
dviphalgunamimaṃ lokaṃ menire tasya karmabhiḥ //

tenārditā mahārāja bhāratī sā mahācamūḥ /
vyabhramattatratatraiva yoṣinmadavaśādiva //

drāvayitvā mahāsainyaṃ kampayitvā mahārathān /
nandayāmāsa suhṛdo mayaṃ jitveva vāsavaḥ //

tena nidrāvyamāṇāni tava sainyāni saṃyuge /
cakrurārtasvanaṃ ghoraṃ parjanyaninadopamam //

taṃ śrutvā ninadaṃ ghoraṃ tava sainyasya bhārata /
mārutoddhūtavegasya sāgarasyeva parvaṇi //

duryodhanastadā rājannārśyaśṛṅgimabhāṣata /
eṣa kārṣṇirmahābāho dvitīya iva phalgunaḥ //

camūṃ drāvayate krodhādvṛtro devacamūmiva /
tasya cānyatra paśyāmi saṃyuge bheṣajaṃ mahat //

ṛte tvāṃ rākṣasaśreṣṭhaṃ sarvavidyāsu pāragam /
sa gatvā tvaritaṃ vīraṃ jahi saubhadramāhave //

vayaṃ pārthaṃ haniṣyāmo bhīṣmadroṇapurogamāḥ /
sa evamukto balavānrākṣasendraḥ pratāpavān //

prayayau samare tūrṇaṃ tava putrasya śāsanāt /
nardamāno mahānādaṃ prāvṛṣīva balāhakaḥ //

tasya śabdena mahatā pāṇḍavānāṃ balaṃ mahat /
prācalatsarvato rājanvātoddhūta ivārṇavaḥ //

bahavaśca mahārāja tasya nādena bhīṣitāḥ /
priyānprāṇānparityajya nipeturdharaṇītale //

kārṣṇiścāpi mudā yuktaḥ pragṛhya saśaraṃ dhanuḥ /
nṛtyanniva rathopasthe tadrakṣaḥ samupādravat //

tataḥ sa rākṣasaḥ kruddhaḥ samprāpyaivārjunaṃ raṇe /
nātidūre sthitāṃ tasya drāvayāmāsa vai camūm //

tāṃ vadhyamānāṃ ca tathā pāṇḍavānāṃ mahācamūm /
pratyadyayau raṇe rakṣo devasenāṃ yathā balaḥ //

vimardaḥ sumahānāsīttasya sainyasya māriṣa /
rakṣasā ghorarūpeṇa vadhyamānasya saṃyuge //

tataḥ śarasahastraistāṃ pāṇḍavānāṃ mahācamūm /
vyadrāvayadraṇe rakṣo darśayatatsvaparākramam //

sā vadhyamānā ca tathā pāṇḍavānāmanīkinī /
rakṣasā ghorarūpeṇa pradudrāva raṇe bhayāt //

pramṛdya ca raṇe senāṃ padminīṃ vāraṇo yathā /
tato'bhidradrāva raṇe draupadeyānmahābalān //

te tu kruddhā maheṣvāsā draupadeyāḥ prahāriṇaḥ /
rākṣasaṃ dudruvuḥ saṅkhye grahāḥ pañca raviṃ yathā //

vīryavadbhistatastaistu pīḍito rākṣasottamaḥ /
yathā yugakṣaye ghore candramāḥ pañcabhirgrahaiḥ //

prativindhyastato rakṣo bibheda niśitaiḥ śaraiḥ /
sarvapāraśavaistūrṇamakuṇṭhāgrairmahābalaḥ //

sa tairbhinnatanutrāṇaḥ śuśubhe rākṣasottamaḥ /
marīcibhirivārkasya saṃsyūto jalado mahān //

viṣaktaiḥ saśaraiścāpi tapanīyaparicchadaiḥ /
ārśyaśṛṅgirbabhau rājandīptaśṛṅga ivācalaḥ //

tataste bhrātaraḥ pañca rākṣasendraṃ mahāhave / vivyadhurniśitairbāṇaistapanīyavibhūṣitaiḥ /

sa nirbhinnaḥ śarairghorairbhujagaiḥ kopitairiva /
alambuso bhṛśaṃ rājannāgendra iva cukrudhe //

so'tividdho mahārāja muhūrtamatha māriṣa /
praviveśa tamo dīrghaṃ pīḍitastairmahārathaiḥ //

pratilabhya tataḥ sañjñāṃ krodhena dviguṇīkṛtaḥ /
ciccheda sāyakaisteṣāṃ dhvajāṃścaiva dhanūṃṣi ca //

ekaikaṃ pañcabhirbāṇairājaghāna smayanniva /
alambuso rathopasthe nṛtyanniva mahārathaḥ //

tvaramāṇaḥ susambaddho hayāṃsteṣāṃ mahātmanām /
jaghāna rākṣasaḥ kruddhaḥ sārathīṃśca sahasraśaḥ //

bibheda ca susaṃrabdhaḥ punaścainānsutāṃśitaiḥ /
śarairbahuvidhākāraiḥ śataśo'tha sahasraśaḥ //

virathāṃśca maheṣvāsānkṛtvā tatra sa rākṣasaḥ /
abhidudrāva vegena hantukāmo niśācaraḥ //

tānarditānraṇe tena rākṣasena durātmanā /
dṛṣṭvā'rjunasutaḥ saṅkhye rākṣasaṃ samupādravat //

tayoḥ samabhavadyuddhaṃ vṛtravāsavayoriva /
dadṛśustāvakāḥ sarve pāṇḍavāśca parasparam //

tau sametau mahāyuddhe krodhadīptau parasparam /
mahābalau mahārāja krodhasaṃraktalocanau //

parasparamavekṣetāṃ kālānalasamau yudhi / āśīviṣāviva kruddhau netrābhyāmitaretaram /
tayoḥ samāgamo ghoro babhūva kaṭukodayaḥ //

yathā devāsure yuddhe śakraśambarayoḥ purā //