Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 5.94

5.94.1

tathā kathayatoreva tayorbuddhimatostadā /
śivā nakṣatrasampannā sā vyatīyāya śarvarī //

5.94.2

dharmārthakāmayuktāśca vicitrārthapadākṣarāḥ /
śṛṇvato vividhā vāco vidurasya mahātmanaḥ //

5.94.3

kathābhiranurūpābhī raktasyāmitatejasaḥ /
akāmasyaiva kṛṣṇasya sā vyatīyāya śarvarī //

5.94.4

tatastu svarasampannā bahavaḥ sūtamāgadhāḥ //
śaṅkhadunduminirghoṣaiḥ keśavaṃ pratyabodhayan //

5.94.5

tata utthāya dāśārhaṛṣabhaḥ sarvasātvatām /
sarvamāvaśyakaṃ cakre prātaḥ kāryaṃ janārdanaḥ //

5.94.6

kṛtodakānujapyaḥ sa hutāgniḥ samalaṅkṛtaḥ /
tataścādityamudyantamupātiṣṭhata mādhavaḥ //

5.94.7

atha duryodhanaḥ kṛṣmaṃ śakuniścāpi saubalaḥ /
sandhyāṃ tiṣṭhantamabhyetya dāśārhamaparājitam //

5.94.8

ācakṣetāṃ tu kṛṣṇasya dhṛtarāṣṭraṃ sabhāgatam /
kurūśca bhīṣmapramukhānrājñaḥ sarvāṃśca pārthivān //

5.94.9

tvāmarthayante govinda divi śakramivāmarāḥ /
tāvabhyanandadgovindaḥ sāmnā paramavalgunā //

5.94.10

tato vimala āditye brāhmaṇebhyo janārdanaḥ /
dadau hiraṇyaṃ vāsāṃsi gāścāścāṃśca parantapaḥ //

5.94.11

visṛṣṭavantaṃ ratnāni dāśārhamaparājitam /
tiṣṭhantamupasaṅgamya vavande sārathistadā //

5.94.12

tasmai rathavaro yuktaḥ śuśubhe lokaviśrutaḥ /
vājibhiḥ śaibyasugrīvameghapuṣpabalāhakaiḥ //

5.94.13

śaibyastu śukapatrābhaḥ sugrīvaḥ kiṃśukaprabhaḥ /
meghapuṣpo meghavarṇaḥ pāṇḍarastu balāhakaḥ //

5.94.14

dakṣiṇaṃ cāvahacchaibyaḥ sugrīvaḥ savyato'vahat /
pṛṣṭhavāhau rathasyāstāṃ meghapuṣpabalāhakau //

5.94.15

viśvakarmakṛtā'pīḍā ratnajālavibhūṣitā /
āśritā vai rathe tasmindhvajayaṣṭiraśobhata //

5.94.16

vainateyaḥ sthitastasyāṃ prabhākaramiva spṛśan /
tasya satvavataḥ ketau bhujagāriraśobhata //

5.94.17

tasya kīrtimatastena bhāsvareṇa virājatā /
śuśubhe syandanaśreṣṭhaḥ patagendreṇa ketunā //

5.94.18

raśmijālaiḥ patākābhiḥ sauvarṇena ca ketunā /
babhūva sa rathaśreṣṭhaḥ kālasūrya ivoditaḥ //

5.94.19

pakṣidhvajavitānaiśca rukmajālakṛtāṅgaṇaiḥ /
daṇḍamārgavibhāgaiśca sukṛtairviśvakarmaṇā //

5.94.20

pravālamaṇiśobhaiśca muktāvaiḍūryaśobhanaiḥ /
kiṅkiṇīśatasaṅghaiśca vālajālakṛtāntaraiḥ //

5.94.21

kārtasvaramayībhiśca padminībhiralaṅkṛtaḥ /
śuśubhe syandanaśreṣṭhastāpanīyaiśca pādapaiḥ //

5.94.22

vyāghrasiṃhavarāhaiśca gobhiśca mṛgapakṣibhiḥ /
tārābhirbhāskaraiścāpi vāraṇaiśca hiraṇmayaiḥ //

5.94.23

vajrāṅkuśavimānaiśca kūbarāvṛttasandhiṣu . samucchritamahānābhiḥ stanayitnumahāsvanaḥ //

5.94.24

tato rathena śubhreṇa mahatā kiṅkiṇīkinā /
hayottamayujā śīghramupātiṣṭhata dārukaḥ //

5.94.25

tamupasthitamājñāya rathaṃ divyaṃ mahāmanāḥ /
mahābhraghananirghoṣaṃ sarvaratnavibhūṣitam //

5.94.26

agniṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā brāhmaṇāṃśca janārdanaḥ /
kaustubhaṃ maṇimābadhya śriyā paramayā jvalan //

5.94.27

kurubhiḥ saṃvṛtaḥ kṛṣṇo vṛṣṇibhiścābhirakṣitaḥ /
ātiṣṭhata rathaṃ śauriḥ sarvayādavanandanaḥ //

5.94.28

anvāruroha dāśārhaṃ viduraḥ sarvadharmavit /
sarvaprāṇabhṛtāṃ śreṣṭhaṃ sarvabuddhimatāṃ varam //

5.94.29

tato duryodhanaḥ kṛṣṇaṃ śakuniścāpi saubalaḥ /
dvitīyena rathenainamanvayātāṃ parantapam //

5.94.30

sātyakiḥ kṛtavarmā ca vṛṣṇīnāṃ cāpare rathāḥ /
pṛṣṭhato'nuyayuḥ kṛṣṇaṃ gajairaśvai rathairapi //

5.94.31

teṣāṃ hemapariṣkārairyuktāḥ paramavājibhiḥ /
gacchatāṃ ghoṣiṇaścitrarathā rājanvirejire //

5.94.32

sammṛṣṭasaṃsiktarajaḥ pratipede mahāpatham /
rājarṣicaritaṃ kāle kṛṣṇo dhīmāñśriyā jvalan //

5.94.33

tataḥ prayāte dāśārhe prāvādyantaikapuṣkarāḥ /
śaṅkhāśca dadhmire tatra vādyānyanyāni yāni ca //

5.94.34

pravīrāḥ sarvalokasya yuvānaḥ siṃhavikramāḥ /
parivārya rathaṃ śaureragacchanta parantapāḥ //

5.94.35

tato'nye bahusāhasrā vicitrādbhutavāsasaḥ /
asiprāsāyudhadharāḥ kṛṣṇasyāsanpuraḥsarāḥ //

5.94.36

gajāḥ pañcaśatāstatra rathāścāsansahasraśaḥ /
prayāntamanvayurvīraṃ dāśārhamaparājitam //

5.94.37

puraṃ kurūṇāṃ saṃvṛttaṃ draṣṭukāmaṃ janārdanam /
sabālavṛddhaṃ sastrīkaṃ rathyāgatamarindama //

5.94.38

vedikāmāśritābhiśca samākrāntānyanekaśaḥ /
pracalantīva bhāreṇa yoṣidbhirbhavanānyuta //

5.94.39

sa pūjyamānaḥ kurubhiḥ saṃśrṛṇvanmadhurāḥ kathāḥ /
yathārhaṃ pratisatkurvanprekṣamāṇaḥ śanairyayau //

5.94.40

tataḥ sabhāṃ samāsādya keśavasyānuyāyinaḥ /
saśaṅkhairveṇunirghoṣairdiśaḥ sarvā vyanādayan //

5.94.41

tataḥ sā samitiḥ sarvā rājñāmamitatejasām /
samprākampata harṣeṇa kṛṣṇāgamanakāṅkṣayā //

5.94.42

tato'bhyāśangate kṛṣṇe samahṛṣyannarādhipāḥ /
śrutvāṃ taṃ rathanirghoṣaṃ parjanyaninadopamam //

5.94.43

āsādya tu sabhādvāramṛṣabhaḥ sarvasātvatām /
avatīrya rathācchauriḥ kailāsaśikharopamāt //

5.94.44

navameghapratīkāśāṃ jvalantīmiva tejasā /
mahendrasadanaprakhyāṃ praviveśa sabhāṃ tataḥ //

5.94.45

pāṇau gṛhītvā viduraṃ sātyakiṃ ca mahāyaśāḥ /
jyetīṃṣyādityavadrājankurūnprācchādayacchriyā //

5.94.46

agrato vāsudevasya karṇaduryodhanāvubhau /
kṛṣṇayaḥ kṛtavarmā cāpyāsankṛṣṇasya pṛṣṭhataḥ //

5.94.47

dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya bhīṣmadroṇādayastataḥ /
āsanebhyo'calansarve pūjayanto janārdanam //

5.94.48

abhyāgacchati dāśārhe prajñācakṣurnareśvara /
sahaiva droṇabhīṣmābhyāmudatiṣṭhanmahāyaśāḥ //

5.94.49

uttiṣṭhati mahārāje dhṛtarāṣṭre janeśvare /
tāni rājasahasrāṇi samuttasthuḥ samantataḥ //

5.94.50

āsanaṃ sarvatobhadraṃ jāmbūnadapariṣkṛtam /
kṛṣṇārthe kalpitaṃ tatra dhṛtarāṣṭrasya śāsanāt //

5.94.51

smayamānastu rājānaṃ bhīṣmadroṇau ca mādhavaḥ /
abhyabhāṣata dharmātmā rājñaścānyānyathāvayaḥ //

5.94.52

tatra keśavamānarcuḥ samyagabhyāgataṃ sabhām /
rājānaḥ pārthivāḥ sarve kuravaśca janārdanam //

5.94.53

tatra tiṣṭhansa dāśārho rājamadhye parantapaḥ / apaśyadantarikṣasthānṛṣīnparapurañjayaḥ /

5.94.54

tatastānabhisamprekṣya nāradapramukhānṛṣīn // abhyabhāṣata dāśārho bhīṣmaṃ śāntanavaṃ śanaiḥ /

5.94.55

pārthivīṃ samitiṃ draṣṭumṛṣayo'bhyāgatā nṛpa // nimantryantāmāsanaiśca satkāreṇa ca bhūyasā /

5.94.56

naiteṣvanupaviṣṭeṣu śakyaṃ kenacidāsitum // pūjā prayujyatāmāśu munīnāṃ bhāvitātmanām /
vaiśampāyana uvāca /

5.94.57

ṛṣīñśāntanavo dṛṣṭvā sabhādvāramupasthitān . tvaramāṇastato bhṛtyānāsanānītyacodayat /

5.94.58

āsanānyatha mṛṣṭāni mahānti vipulāni ca // maṇikāñcanacitrāṇi samājahrustatastataḥ /

5.94.59

teṣu tatropaviṣṭeṣu gṛhītārghyeṣu bhārata // niṣasādāsane kṛṣṇo rājānaśca yathāsanam /

5.94.60

duḥśāsanaḥ sātyakaye dadāvāsanamuttamam // viviṃśatirdadau pīṭhaṃ kāñcanaṃ kṛtavarmaṇe /

5.94.61

avidūre tu kṛṣṇasya karṇaduryodhanāvubhau // ekāsane mahātmānau niṣīdaturamarṣaṇau /

5.94.62

gāndhārarājaḥ śakunirgāndhārairabhirakṣitaḥ // niṣasādāsane rājā sahaputro viśāmpate /

5.94.63

viduro maṇipīṭhe tu śuklaspardhyājinottare // saṃspṛśannāsanaṃ śaurermahāmatirupāviśat /

5.94.64

cirasya dṛṣṭvā dāśārhaṃ rājānaḥ sarva eva te // amṛtasyeva nātṛpyanprekṣamāṇā janārdanam /

5.94.65

atasīpuṣpasaṅkāśaḥ pītavāsā janārdanaḥ //
vyabhrājata sabhāmadhye hemnīvopahito maṇiḥ //

5.94.66

tatastūṣṇīṃ sarvamāsīdgovindagatamānasam /
na tatra kaścitkiñcidvā vyājahāra pumānkvacit //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc