Mahabharata · Chapter 5.30

āmantraye tvāṃ naradevadeva gacchāmyahaṃ pāṇḍava svasti te'stu /
kaccinna vācā vṛjinaṃ hi kiñci- duccāritaṃ me manaso'bhiṣaṅgāt //

janārdanaṃ bhīmasenārjunau ca mādrīsutau sātyakiṃ cekitānam /
āmantrya gacchāmi śivaṃ sukhaṃ vaḥ saumyena māṃ paśyata cakṣuṣā nṛpāḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

anujñātaḥ sañjaya svasti gaccha na naḥ smarasyapriyaṃ jātu vidvan /
vidmaśca tvāṃ te ca vayaṃ ca sarve śuddhātmānaṃ madhyagataṃ sabhāstham //

āpto dūtaḥ sañjaya supriyo'si kalyāṇavāk śīlavāṃstṛptimāṃśca /
na muhyestvaṃ sañjaya jātu matyā na ca kruddhyerucyamāno'pi tattvam //

na marmagāṃ jātu vaktā'si rūkṣāṃ nopaśrutiṃ kaṭukāṃ noti śuṣkām /
dharmārāmāmarthavatīmahiṃsrā- metāṃ vācaṃ tava jānīma sūta //

tvameva naḥ priyatamo'si dūta ihāgacchedviduro vā dvitīyaḥ /
abhīkṣṇadṛṣṭo'si purātanastvaṃ dhanañjayasyātmasamaḥ sakhā'si //

ito gatvā sañjaya kṣiprameva upātiṣṭhethā brāhmaṇānye tadarhāḥ /
viśuddhavīryāścaraṇopapannāḥ kule jātāḥ sarvadharmāpapannāḥ //

svādhyāyino brāhmaṇā bhikṣavaśca tapasvino ye ca nityā vaneṣu /
abhivādya tānmadvacanena vṛddhāṃ- stathaiva tānkuśalaṃ tāta pṛccheḥ //

purohitaṃ dhṛtarāṣṭrasya rājña- stathācāryānṛtvijo ye ca tasya /
tāṃścaivatvaṃ sahitānvai yathāvat saṅgacchethāḥ kuśalenaiva sūta //

aśrotriyā ye ca vasanti vṛddhā manasvinaḥ śīlabalopapannāḥ /
āśaṃsanto'smākamanusmaranto yathāśakti dharmamātrāṃ carantaḥ //

ślāghasva māṃ kuśalinaṃ sma tebhyo hyanāmayaṃ tāta pṛccherjaghanyam /
ye jīvti vyavahāreṇa rāṣṭre paśūṃśca ye pālayanto vasanti / kṛṣīvalā bibhrati ye ca lokaṃ teṣāṃ sarvaṣāṃ kuśalaṃ sma pṛccheḥ //

ācārya iṣṭo nayago vidheyo vedānabhīpsanbrahmacaryaṃ cacāra /
yo'straṃ catuṣpātpunareva cakre droṇaḥ prasanno'bhivādyastvayāsau //

adhītavidyaścaraṇopapanno yo'straṃ catuṣpātpunareva cakre /
gandharvaputrapratimaṃ tarasvinaṃ tamaśvatthāmānaṃ kuśalaṃ sma pṛccheḥ //

śāradvatasyāvasathaṃ sma gatvā mahārathasyātmavidāṃ varasya /
tvaṃ māmabhīkṣṇaṃ parikīrtayanvai kṛpasya pādau sañjaya pāṇinā spṛśeḥ //

yasminśauryamānṛśaṃsyaṃ tapaśca prajñā śīlaṃ śrutarūpe dhṛtiśca /
pādau gṛhītvā kurusattamasya bhīṣmasya māṃ tatra nivedayethāḥ //

prajñācakṣuryaḥ praṇetā kurūṇāṃ bahuśruto vṛddhasevī manīṣī /
tasmai rājñe sthavirāyābhivādya ācakṣīthāḥ sañjaya māmarogam //

jyeṣṭhaḥ putro dhṛtarāṣṭrasya mando mūrkhaḥ śaṭhaḥ sañjaya pāpaśīlaḥ /
yasyāpavādaḥ pṛthivīṃ yāti sarvāṃ suyodhanaṃ kuśalaṃ tāta pṛccheḥ //

bhrātā kanīyānapi tasya manda- stathāśīlaḥ sañjaya sopi śaśvat /
maheṣvāsaḥ śūratamaḥ kurūṇāṃ duḥśāsanaḥ kuśalaṃ tāta vācyaḥ //

yasya kāmo vartate nityameva nānyaḥ śamādbhāratānāmiti sma /
sa bāhlikānāmṛṣabho manīṣī punaryathā mā'bhivadetprasannaḥ //

bhūriśravāstāta nipātayodhī maheṣvāso rathināmuttamo'gryaḥ /
gatvā sma taṃ madvacanena brūyāḥ śalyaṃ tathā madvacanātpratītaḥ //

maheṣvāso rathināmuttamo'gryaḥ samaḥ śalo rakṣitā pṛṣṭhamasya /
hīniṣevo devitā yo matākṣaḥ satyavrataḥ purumitro jayaśca / ye prasthānaṃ tatra me nābhyanandaṃ- steṣāṃ sarveṣāṃ kuśalaṃ tāta pṛccheḥ //

guṇairanekaiḥ pravaraiśca yukto vijñānavānnaiva ca niṣṭhuro yaḥ /
snehādamarṣaṃ sahate sadaiva sa somadattaḥ pūjanīyo mato me //

arhattamaḥ kuruṣu saumadattiḥ sa no bhrātā sañjaya matsakhā ca /
maheṣvāso rathināmuttamo'rhaḥ sahāmātyaḥ kuśalaṃ tasya pṛccheḥ //

ye caivānye kurumukhyā yuvānaḥ putrāḥ pautrā bhrātaraścaiva ye naḥ /
yaṃyameṣāṃ manyase yena yogyaṃ tattatprocyānāmayaṃ sūta vācyāḥ //

ye rājānaḥ pāṇḍavāyodhanāya samānītā dhārtarāṣṭreṇa kecit /
vaśātayaḥ sālvakāḥ kekayāśca tathāmbaṣṭhā ye trigartāśca mukhyāḥ //

prācyodīcyā dākṣiṇyātyāśca śūrā- stathā pratīcyāḥ pārvatīyāśca sarve /
anṛśaṃsāḥ śīlavṛttopunnā- steṣāṃ sarveṣāṃ kuśalaṃ sūta pṛccheḥ //

hastyārohā rathinaḥ sādinaśca padātayaścāryasaṅghā mahāntaḥ /
ākhyāya māṃ kuśalinaṃ sma nitya- manāmayaṃ paripṛccheḥ samagrān //

tathā rājño hyarthayuktānamātyān dauvārikānye ca senāṃ nayanti /
āyavyayaṃ ye gamayanti nitya- marthāṃśca ye mahataścintayanti //

vṛndārakaṃ kurumadhyeṣvamūḍhaṃ mahāprajñaṃ sarvadharmopapannam /
na tasya yuddhaṃ rocate vai kadāci- dvaiśyāputraṃ kuśalaṃ tāta pṛccheḥ //

nikartane devane yo'dvitīya- śchannopadhaḥ sādhudevī matākṣaḥ /
yo durjayo devarathena saṅkhye sa citrasenaḥ kuśalaṃ tāta vācyaḥ //

gāndhārarājaḥ śakuniḥ pārvatīyo nikartane yo'dvitīyo'kṣadevī /
mānaṃ kurvandhārtarāṣṭrasya sūta mithyābuddheḥ kuśalaṃ tāta pṛccheḥ //

yaḥ pāṇḍavānekarathena vīraḥ samutsahatyapradhṛpyānvijetum /
yo muhyatāṃ mohayitā'dvitīyo vaikartanaḥ kuśalaṃ tasya pṛccheḥ //

sa eva bhaktaḥ sa guruḥ sa bhartā sa vai pitā sa ca mātā suhṛcca /
agādhabuddhirviduro dīrghadarśī sa no mantrī kuśalaṃ taṃ sma pṛccheḥ //

vṛddhāḥ striyo yāśca guṇopapannā jñāyante naḥ sañjaya mātarastāḥ /
tābhiḥ sarvābhiḥ sahitābhiḥ sametya strībhiḥ savṛddhābhirabhivādaṃ vadethāḥ //

kaccitputrā jīvaputrāḥ susamya- gvartante vo vṛttimanṛśaṃsarūpāḥ /
iti smotkā sañjaya brūhi paścā- dajātaśatruḥ kuśalī saputraḥ //

rājño bhāryāḥ sañjaya vettha tatra tāsāṃ sarvāsāṃ kuśalaṃ tāta pṛccheḥ /
susanguptāḥ surabhayo'navadyāḥ kaccidgṛhānāvasathāpramattāḥ //

kaccidvṛttiṃ śvaśureṣu bhadrāḥ kalyāṇīṃ vartadhvamanṛśaṃsarūpām /
yathā ca vaḥ syuḥ patayo'nukūlā- stathā vṛttimātmanaḥ sthāpayadhvam //

yā naḥ snuṣāḥ sañjaya vettha tatra prāptāḥ kulebhyaśca guṇopapannāḥ /
prajāvatyo brūhi sametya tāśca yudhiṣṭhiro vo'bhyavadatprasannaḥ //

kanyāḥ svajethāḥ sadaneṣu sañjaya anāmayaṃ madvacanena pṛṣṭvā /
kalyāṇā vaḥ santu patayo'nukūlā yūyaṃ patīnāṃ bhavatānukūlāḥ //

alaṅkṛtā vastravatyaḥ sugandhā abībhatsāḥ sukhitā bhogavatyaḥ /
laghu yāsāṃ darśanaṃ vākva laghvī veśastriyaḥ kuśalaṃ tāta pṛccheḥ //

dāsyaḥ syuryā ye ca dāsāḥ kurūṇāṃ tadāśrayā bahavaḥ kubjakhañjāḥ /
ākhyāya māṃ kuśalinaṃ sma tebhyo- 'pyanāmayaṃ paripṛccherjaghanyam /

kaccidvṛttiṃ vartate vai purāṇīṃ kaccidbhogāndārtarāṣṭro dadāti /
aṅgahīnānkṛpaṇānvāmanānvā yānānṛśaṃsyāddhārtarāṣṭro bibharti //

andhāśca sarve badhirāstathaiva hastājīvā bahavo ye'tra santi /
ākhyāya māṃ kuśalinaṃ sma tebhyo- 'pyanāmayaṃ paripṛccherjaghanyam //

mā bhaiṣṭa duḥkhena kujīvitena nūnaṃ kṛtaṃ paralokeṣu pāpam /
nigṛhya śatrūnsuhṛdo'nugṛhya vāsobhirannena ca vo bhariṣye //

na cāpyetacchakyamekena vaktuṃ nānādeśā bahavo jātisaṅghāḥ /
viproṣito bālavaddraṣṭumiccha- nnamasye'haṃ sañjaya bhaimasenān / te me yathā vācamimāṃ yathoktāṃ tvayocyamānāṃ śrṛṇuyuktathā kuru //

santyeva me brāhmaṇebhyaḥ kṛtāni bhāvīnyatho no bata vartayanti /
tānpaśyāmi yuktarūpāṃstathaiva tāmeva siddhiṃ śrāvayethā nṛpaṃ tam //

ye cānāthā durbalāḥ sarvakāla- mātmanyeva prayatante'tha mūḍhāḥ /
tāṃścāpi tvaṃ kṛpaṇānsarvathaiva hyasmadvākyātkuśalaṃ tāta pṛccheḥ //

ye cāpyanye saṃśritā dhārtarāṣṭrā- nnānādigbhyo'bhyāgatāḥ sūtaputra /
dṛṣṭvā tāṃścaivārhataścāpi sarvā- nsampṛcchethāḥ kuśalaṃ cāvyayaṃ ca //

evaṃ sarvānāgatābhyāgatāṃśca rājño dūtānsarvadigbhyobhyupetān /
pṛṣṭvā sarvānkuśalaṃ tāṃśca sūta paścādahaṃ kuśalī teṣu vācyaḥ //

na hīdṛśāḥ santyapare pṛthivyāṃ ye yodhakā dhārtarāṣṭreṇa labdhāḥ /
dharmastu nityo mama dharma eva mahābalaḥ śatrunibarhaṇāya //

idaṃ punarvacanaṃ dhārtarāṣṭraṃ suyodhanaṃ sañjaya śrāvayethāḥ /
yaste śarīre hṛdayaṃ dunoti kāmaḥ kurūnasapatno'nuśiṣyām //

na vidyate yuktiretasya kāci- nnaivaṃ vidhāsyāmi yathā priyaṃ te /
dadasva vā śakrapurīṃ mamaiva yudhvasva vā bhāratamukhyavīra //