Mahabharata · Chapter 5.168

acalo vṛṣakaścaiva sahitau bhrātarāvubhau /
rathau tava durādharṣau śatrūnvidhvaṃsayiṣyataḥ //

balavantau naravyāghrau dṛḍhakrodhau prahāriṇau /
gāndhāramukhyau taruṇau darśanīyau mahābalau //

sakhā te dayito nityaṃ ya eṣa raṇakarkaśaḥ /
utsāhayati rājaṃstvāṃ vigrahe pāṇḍavaiḥ saha //

paruṣaḥ katthano nīcaḥ karṇo vaikartanastrava /
mantrī netā ca bandhuśca mānī cātyantamucchritaḥ //

eṣa naiva rathaḥ pūrṇo na cāpyatiratho raṇe /
viyuktaḥ kavacenaiṣa sahajena vicetanaḥ //

kuṇḍalābhyāṃ ca divyābhyāṃ viyuktaḥ satataṃ ghṛṇī /
abhiśāpācca rāmasya brāhmaṇasya ca bhāṣaṇāt //

karaṇānāṃ viyogācca tena me'rtharatho mataḥ /
naiṣa phālgunamāsādya punarjīvanvimokṣyate //

tato'bravītpunardroṇaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ /
evametadyathā'ttha tvaṃ na mithyāsti kadācana //

raṇeraṇe'bhimānī ca vimukhaścāpi dṛśyate /
ghṛṇī karṇaḥ pramādī ca tena me'rdharatho mataḥ //
sañjaya uvāca /

etacchrutvā tu rādheyaḥ krodhādulphālya locane /
uvāca bhīṣmaṃ rādheyastudanvāgbhiḥ pratodavat //

pitāmaha yatheṣṭaṃ māṃ vākśarairupakṛntasi /
anāgasaṃ sadā dveṣādevameva padepade //

marṣayāmi ca tatsarvaṃ duryodhanakṛtena vai /
tvaṃ tuṃ māṃ mānyase mandaṃ yathā kāpuruṣaṃ tathā //

bhavānardharatho mahyaṃ mato vai nātra saṃśayaḥ /
sarvasya jagataścaiva gāṅgeyo na mṛṣā vadet //

kurūṇāmahito nityaṃ na ca rājā'vabudhyate /
ko hi nāma samāneṣu rājasūdārakarmasu //

tejovadhamimaṃ kuryādvibhedayiṣurāhave /
yathā tvaṃ guṇavidveṣādaparāgaṃ cikīrṣasi //

na hāyanairna palitairna vittairna ca bandhubhiḥ /
mahārayatvaṃ saṃkhyātuṃ śakyaṃ kṣatrasya kaurava //

balajyeṣṭhaṃ smṛtaṃ kṣatraṃ mantrajyeṣṭhā dvijātayaḥ /
dhanajyeṣṭhāḥ smṛtā vaiśyāḥ śūdrāstu vayasā'dhikāḥ //

yathecchakaṃ svayaṃ brūyā rathānatirathāṃstathā /
kāmadveṣasamāyukto mohātprakurute bhavān //

duryodhana mahābāho sādhu samyagavekṣyatām /
tyajyatāṃ duṣṭabhāvo'yaṃ bhīṣmaḥ kilbiṣakṛttava //

bhinnā hi senā nṛpate duḥsandheyā bhavatyuta /
maulā hi puruṣavyāghra kimu nānāsamutthitāḥ //

eṣāṃ dvaidhaṃ samutpannaṃ yodhānāṃ yudhi bhārata /
tejovadho naḥ kriyate pratyakṣeṇa viśeṣataḥ //

rathānāṃ kvaca vijñānaṃ kvaca bhīṣmo'lpacetanaḥ /
ahamāvārayiṣyāmi pāṇḍavānāmanīkinīm //

āsādya māmamogheṣuṃ gamiṣyanti diśo daśa /
pāṇḍavāḥ sahapañcālāḥ śārdūlaṃ vṛṣabhā iva //

kvaca yuddhaṃ vimardo vā mantre suvyāhṛtāni ca /
kvacabhīṣmo gatavayāmandātmā kālacoditaḥ //

ekākī spardhati nityaṃ sarveṇa ramatā saha /
na cānyaṃ puruṣaṃ kañcinmanyate moghadarśanaḥ //

śrotavyaṃ khalu vṛddhānamiti śāstranidarśanam /
na tveva hyativṛddhānāṃ punarbālāhi te matāḥ //

ahameko haniṣyāmi pāṇḍavānānīkinīm /
suyuddhe rājyaśārdūla yaśo bhīṣmaṃ gamiṣyati //

kṛtaḥ senāpatistveṣa tvayā bhīṣmo narādhipa /
senāpatau yaśo gantā na tu yodhānkathañcana //

nāhaṃ jīvati gāṅgeye yotsye rājankathañcana /
hate bhīṣme tu yoddhā'smi sarvaireva mahārathaiḥ //
bhīṣma uvāca /

samudyatoyaṃ bhāro me sumahānsāgaropamaḥ /
dhārtarāṣṭrasya sangrāme varṣapūgābhicintitaḥ //

tasminnabhyāgate kāle pratapte romaharṣaṇe /
mitho bhedo na me kāryastena jīvasi sūtaja //

na hyahaṃ tvadya vikramya sthaviro'pi śiśostava /
yuddhaśraddhāmahaṃ chindyāṃ jīvitasya ca sūtaja //

jāmadagryena rāmeṇa mahāstrāṇi vimuñcatā /
na me vyathā kṛtā kācittvaṃ tu me ki kariṣyasi //

kāmaṃ naitatpraśaṃsanti santaḥ svabalasaṃstavam /
vakṣyāmi tu tvāṃ santapto nihīna kulapāṃsana //

sametaṃ pārthivaṃ kṣatraṃ kāśirājasvayaṃvare /
nirjityaikarathenaiva yāḥ kanyāstarasāhṛtāḥ //

īdṛśānāṃ sahasrāṇi viśiṣṭānāmatho punaḥ /
mayaikena nirastāni sasainyāni raṇājire //

tvāṃ prāpya vairapuruṣaṃ kurūṇāmanayo mahān /
upasthito vināśāya yatasva puruṣo bhava //

yudhyasva samare pārthaṃ yena vispardhase saha /
drakṣyāmi tvāṃ vinirmuktamasmādyuddhātsudurmate //

tamuvāca tato rājā dhārtarāṣṭraḥ pratāpavān /
māṃ samīkṣasva gāṅgeya kāryaṃ hi mahadudyatam //

cintyatāmidamekāgraṃ mama niḥśreyasaṃ param /
ubhāvapi bhavantau me mahatkarma kariṣyataḥ //

bhūyaśca śrotumicchāmi pareṣāṃ rathasattamān /
ye caivātithāstatra ye caiva rathayūthapāḥ //

balābalamamitrāṇāṃ śrotumicchāmi kaurava /
prabhātāyāṃ rajanyāṃ vai idaṃ yuddhaṃ bhaviṣyati //