Mahabharata · Chapter 5.162

ulūkastvarjunaṃ bhūyo yathoktaṃ vākyamabravīt /
āśīviṣamiva kruddhaṃ tudanvākyaśalākayā //

tasya tadvacanaṃ śrutvā ruṣitāḥ pāṇḍavā bhṛśam /
prāgeva bhṛśasankruddhāḥ kaitavyenāpi dharṣitāḥ //

āsaneṣūdatiṣṭhanta bāhūṃścaiva pracikṣipuḥ /
āśīviṣā iva kruddhā vīkṣāñcakruḥ parasparam //

avākchirā bhīmasenaḥ samudaikṣata kaitavam /
netrābhyāṃ lohitāntābhyāmāśīviṣa iva śvasan //

ārtaṃ vātātmajaṃ dṛṣṭvā krodhenābhihataṃ bhṛśam /
utsmayanniva dāśārhaḥ kaitavyaṃ pratyabhāṣata //

prayāhi śīghraṃ kaitavya brūyāścaiva suyodhanam /
śrutaṃ vākyaṃ gṛhītortho mataṃ yatte tathāstu tat //

evamuktvā mahābāhuḥ keśavo rājasattama /
punareva mahāprājñaṃ yudhiṣṭhiramudaikṣata //

sṛñjayānāṃ ca sarveṣāṃ kṛṣṇasya ca yaśasvinaḥ /
drupadasya saputrasya virāṭasya ca sannidhau //

bhūmipānāṃ ca sarveṣāṃ madhye vākyaṃ jagāda ha /
ulūko'pyarjunaṃ bhūyo yathoktaṃ vākyamabravīt //

āśīviṣamiva kruddhaṃ tudanvākyaśalākayā /
kṛṣṇādīṃścaiva tānsarvānyathoktaṃ vākyamabravīt //

ulūkasya tu tadvākyaṃ pāpaṃ dāruṇamīritam /
śrutvā vicukṣubhe pārtho lalāṭaṃ cāpyamārjayat //

tadavasthaṃ tadā dṛṣṭvā pārthaṃ sā samitirnṛpa /
nāmṛṣyata mahārāja pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ //

adhikṣepeṇa kṛṣṇasya pārthasya ca mahātmanaḥ /
śrutvā te puruṣavyāghrāḥ krodhāñjajvaluracyuta //

dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī ca sātyakiśca mahārathaḥ /
kekayā bhrātaraḥ pañca rākṣasaśca ghaṭotkacaḥ //

draupadeyābhimanyuśca dhṛṣṭaketuśca pārthivaḥ /
bhīmasenaśca vikrānto yamajau ca mahārathau //

utpeturāsanātsarve krodhasaṃraktalocanāḥ / bāhunpragṛhya rucirānraktacandanarūṣitān /
aṅgadaiḥ pārihāryaiśca keyūraiśca vibhūṣitān //

dantāndanteṣu niṣpiṣya sṛkkiṇī parilelihan /
teṣāmākārabhāvajñaḥ kuntīputro vṛkodaraḥ //

udatiṣṭhatsa vegena krodhena prajvalanniva /
udvṛtya sahasā netre dantānkaṭakaṭāyya ca //

hastaṃ hastena niṣpiṣya ulūkaṃ vākyamabravīt /
aśaktānāmivāsmākaṃ protsāhananimittakam //

śrutaṃ te cavanaṃ mūrkha yattvāṃ duryodhano'bravīt /
tanme kathayato manda śrṛṇu vākyaṃ durāsadam //

sarvakṣatrasya madhye taṃ yadvakṣyasi suyodhanam /
śrṛṇvataḥ sūtaputrasya pituśca tvaṃ durātmanaḥ //

asmābhiḥ prītikāmaistu bhrāturjyeṣṭhasya nityaśaḥ /
marṣitaṃ te durācāra tattvaṃ na bahu manyase //

preṣitaśca hṛṣīkeśaḥ śamākāṅkṣī kurūnprati /
kulasya hitakāmena dharmarājena dhīmatā //

tvaṃ kālacodito nūnaṃ gantukāmo yamakṣayam /
gacchasvāhavamasmābhistacca śvo bhavitā dhruvam //

mayāpi ca pratijñāto vadhaḥ sabhrātṛkasya te /
sa tathā bhavitā pāpa nātra kāryā vicāraṇā //

velāmatikrametsadyaḥ sāgaro varuṇālayaḥ /
parvatāśca viśīryeyurmayoktaṃ na mṛṣā bhavet //

sahāyaste yadi yamaḥ kubero rudra eva vā / yathāpratijñaṃ durbuddhe prakariṣyanti pāṇḍavāḥ /
duḥśāsanasya rudhiraṃ pātā cāsmi yathepsitam //

yaśceha pratisaṃrabdhaḥ kṣatriyo mābhiyāsyati /
api bhīṣmaṃ puruskṛtya taṃ neṣyāmi yamakṣayam //

yaccaitaduktaṃ vacanaṃ mayā kṣatrasya saṃsadi /
yathaitadbhavitā satyaṃ tathaivātmānamālabhe //

bhīmasenavacaḥ śrutvā sahadevo'pyamarṣaṇaḥ /
krodhasaṃraktanayanastato vākyamuvāca ha //

śauṭīraśūrasadṛśamanīkajanasaṃsadi /
śrṛṇu pāpa vaco mahyaṃ yadvācyo hi pitātvayā //

nāsmākaṃ bhavitā bhedaḥ kadācitkurubhiḥ saha /
dhṛtarāṣṭrasya sambandho yadi na syāttvayā saha //

tvaṃ tu lokavināśāya dhṛtarāṣṭrakulasya ca /
utpanno vairapuruṣaḥ svakulaghnaśca pāpakṛt //

janmaprabhṛti cāsmākaṃ pitā te pāpapūruṣaḥ /
ahitāni nṛśaṃsāni nityaśaḥ kartumicchati //

tasya vairānuṣaṅgasya gantāsmyantaṃ sudurgamam /
ahamādau nihatya tvāṃ śakuneḥ samprapaśyataḥ //

tato'smi śakuniṃ hantā miṣatāṃ sarvadhanvinām /
bhīmasya vacanaṃ śrutvā sahadevasya cobhayoḥ //

uvāca phālguno vākyaṃ bhīmasenaṃ smayanniva /
bhīmasena na te santi yeṣāṃ vairaṃ tvayā saha //

mandā gṛheṣu sukhino mṛtyupāśavaśaṃ gatāḥ /
ulūkaśca na te vācyaḥ paruṣaṃ puruṣottama //

dūtāḥ kimaparādhyante yathoktasyānubhāṣiṇaḥ /
evamuktvā mahābāhurbhīmaṃ bhīmaparākramam //

dhṛṣṭadyumnasukhānvīrānsuhṛdaḥ samabhāṣata /
śrutaṃ vastasya pāpasya dhārtarāṣṭrasya bhāṣitam //

kutsanaṃ vāsudevasya mama caiva viśeṣataḥ /
śrutvā bhavantaḥ saṃrabdhā asmākaṃ hitakāmyayā //

prabhāvādvāsudevasya bhavatāṃ ca prayatnataḥ /
samagraṃ pārthivaṃ kṣatraṃ sarvaṃ na gaṇayāmyaham //

bhavadbhiḥ samanujñāto vākyamasya yaduttaram /
ulūke prāpayiṣyāmi yadvakṣyati suyodhanam //

śvo bhūte katthitasyāsya prativākyaṃ camūmukhe / gāṇḍīvenābhidhāsyākami klībā hi vacanottarāḥ /

tataste pārthivāḥ sarve praśaśaṃsurdhanañjayam /
tena vākyopacāreṇa vismitā rājasattamāḥ //

anunīya ca tānsarvānyathāmānyaṃ yathāvayaḥ /
dharmarājaṃ tadā vākyaṃ tatprāpyaṃ pratyabhāṣata //

ātmānamavamanvāno na hi syātpārthivottamaḥ /
tatrottaraṃ pravakṣyāmi tava śuśrūṣaṇe rataḥ //

ulūkaṃ bharataśreṣṭha sāmapūrvamathorjitam /
duryodhanasya tadvākyaṃ niśamya bharatarṣabhaḥ //

atilohitanetrābhyāmāśīviṣa iva śvasan /
smayamāna iva krodhātsṛkkiṇī parisaṃlihan //

janārdanamabhiprekṣya bhrātṝṃścaivedamabravīt /
abhyabhāṣata kaitavyaṃ pragṛhya vipulaṃ bhujam //

ulūka gaccha kaitavya brūhi tāta suyodhanam /
kṛtaghnaṃ vairapuruṣaṃ durmatiṃ kulapāṃsanam //

pāṇḍaveṣu sadā pāpa nityaṃ jihmaṃ pravartate / svavīryādyaḥ parākramya pāpa āhvayate parān /
abhītaḥ pūrayanvākyameṣa vaiḥ kṣatriyaḥ pumān //

sa pāpaḥ kṣatriyo bhūtvā asmānāhūya saṃyuge /
mānyāmānyānpuraskṛtya yuddhaṃ mā gāḥ kulādhama //

ātmavīryaṃ samāśrikatya bhṛtyavīryaṃ ca kaurava /
āhvayasva raṇe pārthānsarvathā kṣatriyo bhava //

paravīryaṃ samāśritya yaḥ samāhvayate parān /
aśaktaḥ svayamādātumetadeva napuṃsakam //

sa tvaṃ pareṣāṃ vīryeṇa ātmānaṃ bahumanyase /
kathamevamaśaktastvamasmānsamabhigarjasi //
kṛṣṇa uvāca /

madvacaścāpi bhūyaste vaktavyaḥ sa suyodhanaḥ /
śva idānīṃ prapadyethāḥ puruṣo bhava durmate //

manyase yacca mūḍha tvaṃ na yotsyati janārdanaḥ /
sārathyena vṛtaḥ pārthairiti tvaṃ na bibheṣi ca //

jaghanyakālamapyetanna bhavetsarvapārthivān /
nirdaheyamahaṃ krodhāttṛṇānīva hutāśanaḥ //

yudhiṣṭhiraniyogāttu phālgunasya mahātmanaḥ /
kariṣye yudhyamānasya sārathyaṃ vijitātmanaḥ //

yadyutpatasi lokāṃstrīnyadyāviśasi bhūtalam /
tatratatrārjunarathaṃ prabhāte drakṣyase punaḥ //

yaccāpi bhīmasenasya manyase moghabhāṣitam /
duḥśāsanasya rudhiraṃ pītamadyāvadhāraya //

na tvāṃ samīkṣate pārtho nāpi rājā yudhiṣṭhiraḥ /
na bhīmaseno na yamau pratikūlaprabhāṣiṇam //