Mahabharata · Chapter 5.130

tattu vākyamanādṛtya so'rthavanmātṛbhāṣitam /
punaḥ pratasthe saṃrambhātsakāśamakṛtātmanām //

tataḥ sabhāyā nirgamya mantrayāmāsa kauravaḥ /
saubalena matākṣeṇa rājñā śakuninā saha //

duryodhanaṃ dhārtarāṣṭraṃ karṇaṃ duḥśāsano'bravīti . nocetsandhāsyase rājansvena kāmena pāṇḍavaiḥ /
baddhvaiva tvāṃ pradāsyanti pāṇḍuputrāya bhārata //

vaikartanaṃ tvāṃ ca māṃ ca trīnetānbharatarṣabha /
pāṇḍavebhyaḥ pradāsyanti bhīṣmadroṇau pitā ca te //

duḥśāsanasya tadvākyaṃ niśamya bharatarṣabha /
duryodhano dhārtarāṣṭro niśvasya prahasanniva //

ekāntamupasṛtyeha mantraṃ punaramantrayat . saubalena matākṣeṇa rājñā śakuninā saha //

duryodhanasya karṇasya śakuneḥ saubalasya ca /
duḥśāsanacaturthānāmidamāsīdviceṣṭitam //

purā'yamasmāngṛhṇāti kṣiprakārī janārdanaḥ /
sahito dhṛtarāṣṭreṇa rājñā śāntanavena ca //

vayameva hṛṣīkeśaṃ nigṛhṇīma balādiva /
prasahya puruṣavyāghramindro vairocaniṃ yathā //

śrutvā gṛhītaṃ vārṣṇeyaṃ pāṇḍavā hatacetasaḥ /
nirutsāhā bhaviṣyanti bhagnadaṃṣṭrā ivoragāḥ //

ayaṃ hyeṣāṃ mahābāhuḥ sarveṣāṃ śarma varma ca . asmingṛhīte varade ṛṣabhe sarvasātvatām /
nirudyamā bhaviṣyanti pāṇḍavāḥ somakaiḥ saha //

tasmādvayamihaivaikaṃ keśavaṃ kṣiprakāriṇam /
krośato dhṛtarāṣṭrasya baddhvā yotsyāmahe ripūn //
vaiśampāyana uvāca /

teṣāṃ pāpamabhiprāyaṃ pāpānāṃ duṣṭacetasām /
iṅgitajñaḥ kaviḥ kṣipramanvabuddhyata sātyakiḥ //

tadarthamabhiniṣkramya hārdikyena sahāsthitaḥ /
abravītkṛtavarmāṇaṃ kṣipraṃ yojaya vāhinīm //

vyūḍhānīkaḥ sabhādvāramupatiṣṭhasva daṃśitaḥ /
yāvadākhyāmyahaṃ caitatkṛṣṇāyākliṣṭakāriṇe //

sa praviśya sabhāṃ vīraḥ siṃho giriguhāmiva /
ācaṣṭa tamabhiprāyaṃ keśavāya mahātmane //

dhṛtarāṣṭraṃ tataścaiva viduraṃ cānvabhāṣata /
teṣāmetamabhiprāyamācacakṣe smayanniva //

dharmādarthācca kāmācca karma sādhuvigarhitam /
mandāḥ kartumihecchanti na cāvāpyaṃ kathañcana //

purā vikurvate mūḍhāḥ pāpātmānaḥ samāgatāḥ /
dharṣitāḥ kāmamanyubhyāṃ krodhalobhavaśānugāḥ //

imaṃ hi puṇḍarīkākṣaṃ jighṛkṣantyalpacetasaḥ /
paṭenāgniṃ prajvalitaṃ yathā bālā yathā jaḍāḥ //

sātyakestadvacaḥ śrutvā viduro dīrghadarśivān /
dhṛtarāṣṭraṃ mahābāhumabravītkurusaṃsadi //

rājanparītakālāste putrāḥ sarve parantapa /
asakyamayaśasyaṃ ca kartuṃ karma samudyatāḥ //

imaṃ hi puṇḍarīkākṣamabhibhūya prasahya ca /
nigrahītuṃ kilecchanti sahitā vāsavānujam //

imaṃ puruṣaśārdūlamapradhṛṣyaṃ durasadam /
āsādya nabhaviṣyanti pataṅgā iva pāvakam //

ayamicchanhi tānsarvānyudhyamānāñjanārdanaḥ /
siṃho nāgāniva kruddho gamayedyamasādanam //

na tvayaṃ ninditaṃ karma kuryātpāpaṃ kathañcana /
na ca dharmādapakrāmadecyutaḥ puruṣottamaḥ //

yathā vārāṇasī dagdhā sāśvā sarathakuñjarā /
sānubandhastu kṛṣṇena kāśīnāmṛṣabho hataḥ //

tathā nāgapuraṃ dagdhvā śaṅkhacakragadādharaḥ /
svayaṃ kāleśvaro bhūtvā nāśayiṣyati kauravān //

pārijātaharaṃ hyenamekaṃ yadusukhāvaham /
nābhyavartata saṃrabdho vṛtrahā vasubhiḥ saha //

prāpya nirmocane pāśānṣaṭsahasrāṃstarasvinaḥ /
hṛtāste vāsudevena hyupasaṅkramya kauravān //

dvāramāsādya saubhasya vidhūya gadayā girim /
dyumatsenaḥ sahāmātyaḥ kṛṣṇena vinipātitaḥ //

śeṣavattvātkurūṇāṃ tu dharmāpekṣī tathā'cyutaḥ /
kṣamate puṇḍarīkākṣaḥ śaktaḥ sanpāpakarmaṇām //

ete hi yadi govindamicchanti saha rājabhiḥ /
adyaivātithayaḥ sarve bhaviṣyanti yamasya te //

yathā vāyostṛṇāgraṇi vaśaṃ yānti balīyasaḥ /
tathā cakrabhṛtaḥ sarve vaśameṣyanti kauravāḥ //
vaiśampāyana uvāca /

vidureṇaivamukte tu keśavo vākyamabravīt /
dhṛtarāṣṭramabhiprekṣya suhṛdāṃ śrṛṇvatāṃ mithaḥ //

rājannete yadi kruddhā māṃ nigṛhṇīyurojasā /
ete vā māmahaṃ vainānanujānīhi pārthiva //

etānhi sarvānsaṃrabdhānniyantumahamutsahe /
na tvahaṃ ninditaṃ karma kuryāṃ pāpaṃ kathañcana //

pāṇḍavārthe hi lubhyantaḥ svārthānhāsyanti te sutāḥ /
ete cedevamicchanti kṛtakāryo yudhiṣṭhiraḥ //

adyaiva hyahamenāṃśca ye cainānanu bhārata /
nigṛhya rājanpārthebhyo dadyāṃ kiṃ duṣkṛtaṃ bhavet //

eṣa me niścayo rājanyadyeṣo'sya viniścayaḥ /
nardantu sahitāḥ śaṅkhāḥ paṇavānakanisvanaiḥ //

anāyāsena pārthānāṃ parvatāṃ ca śivaṃ mahat / nigṛhya rājanpārthebhyo dadyāṃ cetsukṛtaṃ bhavet //

idaṃ tu na pravarteyaṃ ninditaṃ karma bhārata /
sannidhau te mahārāja krodhajaṃ pāpabuddhijam //

eṣa duryodhano rājanyathecchati tathā'stu tat /
ahaṃ tu sarvāṃstanayānanujānāmi te nṛpa //

etacchrutvā tu viduraṃ dhṛtarāṣṭro'bhyabhāṣata /
kṣipramānaya taṃ pāpaṃ rājyalubdhaṃ suyodhanam //

sahamitraṃ sahāmātyaṃ sasodaryaṃ sahānugam /
śaknuyāṃ yadi panthānamavatārayituṃ punaḥ //

tato duryodhanaṃ kṣattā punaḥ prāveśayatmabhām /
akāmaṃ bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ rājabhiḥ parivāritam //

atha duroyadhanaṃ rājā dhṛtarāṣṭro'bhyabhāṣata /
karṇaduḥśāsanābhyāṃ ca rājabhiścāpi saṃvṛtam //

nṛśaṃsa pāpabhūyiṣṭha kṣudrakarmasahāyavān /
pāpaiḥ sahāyaiḥ saṃhatya pāpaṃ karma cikīrṣasi //

aśakyamayaśasyaṃ ca sadbhiścāpi vigarhitam /
yathā tvādṛśako mūḍho vyavasyetkulapāṃsanaḥ //

tvamimaṃ puṇḍarīkākṣamapradhṛṣyaṃ durāsadam /
pāpaiḥ sahāyaiḥ saṃhatya nigrahītuṃ kilecchasi //

yo na śakyo balātkartuṃ devairapi savāsavaiḥ /
taṃ tvaṃ prārthayase manda bālaścandramasaṃ yathā //

devairmanuṣyairgandharvairasurairuragaiśca yaḥ /
na soḍhuṃ samare śakyastaṃ na budhyasi keśavam //

durgrāhyaḥ pāṇinā vāyurdusparśaḥ pāṇinā śaśī /
durdharā pṛthivī mūrdhnā durgrāhyaḥ keśavo balāt //

ityukte dhṛtarāṣṭreṇa kṣattā'pi viduro'bravīt /
duryodhanamabhiprekṣya dhārtarāṣṭramamarṣaṇam //

duryodhana nibodhedaṃ vacanaṃ mama sāmpratam / saubhadvāre vānarendro dvivido nāma nāmataḥ /
śilāvarṣeṇa mahatā chādayāmāsa keśavam //

grahītukāmo vikramya sarvayatnena mādhavam /
grahītuṃ nāśakaccainaṃ taṃ tvaṃ prārthayase balāt //

prāgjyotiṣagataṃ śauriṃ narakaḥ saha dānavaiḥ /
grahītuṃ nāśakattatra taṃ tvaṃ prārthayase balāt //

anekayugavarṣāyurnihatya narakaṃ mṛdhe /
nītvā kanyāsahasrāṇi upayeme yathāvidhi //

nirmocane ṣaṭsahasrāḥ pāśairbaddhvā mahāsurāḥ /
grahītuṃ nāśakaṃścainaṃ taṃ tvaṃ prārthayase balāt //

anena hi hatā bālye pūtanā śiśunā tadā /
govardhano dhāritaśca gavārthe bharatarṣabha //

ariṣṭo dhenukaścaiva cāṇūraśca mahābalaḥ /
aśvarājaśca nihataḥ kaṃsaścāriṣṭamācaran //

jarāsandhaśca vakraśca śiśupālaśca vīryavān /
bāṇāśca nihataḥ saṅkhye rājānaśca niṣūditāḥ //

varuṇo nirjito rājā pāvakaścāmitaujasā /
pārijātaṃ ca haratā jitaḥ sākṣācchacīpatiḥ //

ekārṇave ca svapatā nihatau madhukaiṭabhau /
janmāntaramupāgamya hayagrīvastathā hataḥ //

ayaṃ kartā na kriyate kāraṇaṃ cāpi pauruṣe /
yadyadicchedayaṃ śauristattatkuryādayatnataḥ //

taṃ na budhyasi govinda ghoravikramamacyutam /
āśīviṣamiva krūddhaṃ tejorāśimaninditam //

pradharṣayanmahābāhuṃ kṛṣṇamakliṣṭakāriṇam /
pataṅgo'gnimivāsādya sāmātyo nabhaviṣyasi //