Mahabharata · Chapter 5.103

iyaṃ bhogavatī nāma purī vāsukipālitā /
yādṛśī devarājasya purī varyā'marāvatī //

eṣa śeṣaḥ sthito nāgo yeneyaṃ dhāryate sadā /
tapasā lokamukhyena prabhāvasahitā mahī //

śvetācalanibhākāro divyābharaṇabhūṣitaḥ /
sahasraṃ dhārayanmūrdhnāṃ jvālājihvo mahābalaḥ //

iha nānāvidhākārā nānāvidhavibhūṣaṇāḥ /
surasāyāḥ sutā nāgā nivasanti gatavyathāḥ //

maṇisvastikacakrāṅkāḥ kamaṇḍalukalakṣaṇāḥ /
sahasrasaṃkhyā balina sarve raudrāḥ svabhāvataḥ //

sahasraśirasaḥ kecitkecitpañcaśatānanāḥ /
śataśīrṣāstathā kecitkecitriśiraso'pi ca //

dvipañcaśirasaḥ kecitkecitsaptasukhāstathā /
mahābhogā mahākāyāḥ parvatābhogabhoginaḥ //

bahūnīha sahasrāṇi prayutānyarbudāni ca /
nāgānāmekavaṃśānāṃ yathāśreṣṭhaṃ tu me śruṇu //

vāsukistakṣakaścaiva karkoṭakadhanañjayau /
kālīyo nahuṣaścaiva kambalāśvatarāvubhau //

bāhyakuṇḍo maṇirnāgastathaivāpūraṇaḥ khagaḥ /
vāmanaścailapatraśca kukuraḥ kukuṇastathā //

āryako nandakaścaiva tathā kalaśapotakau /
kailāsakaḥ piñjarako nāgaścairāvatastathā //

sumanomukho dadhimukhaḥ śaṅkho nandopanandakau /
āptaḥ koṭarakaścaiva śikhī niṣṭhūrikastathā //

tittirirhastibhadraśca kumudo mālyapiṇḍakaḥ /
dvau padmau puṇḍarīkaśca puṣpo mudgaraparṇakaḥ //

karavīraḥ pīṭharakaḥ saṃvṛtto vṛtta eva ca /
piṇḍāro bilvapatraśca mūṣikādaḥ śirīṣakaḥ //

dilīpaḥ śaṅkhaśīrṣaśca jyotiṣko'thāparājitaḥ /
kauravyo dhṛtarāṣṭraśca kuhuraḥ kṛśakastathā //

virajā dhāraṇaścaiva subāhurmukharo jayaḥ /
badhirāndhau viśuṇḍiśca virasaḥ surasastathā //

ete cānye ca bahavaḥ kaśyapasyātmajāḥ smṛtāḥ /
mātale paśya yadyatra kaścitte rocate varaḥ //
kaṇva uvāca /

mātalistvekamavyagraḥ satataṃ sannirīkṣya vai /
papraccha nāradaṃ tatra prītimāniva cābhavat //
mātaliruvāca /

sthito ya eṣa purataḥ kauravyasyāryakasya tu /
dyutimāndarśanīyaśca kasyaiṣa kulanandanaḥ //

kaḥ pitā jananī cāsya katamasyaiṣa bhoginaḥ /
vaṃśasya kasyaiṣa mahānketubhūta iva sthitaḥ //

praṇidhānena dhairyeṇa rūpeṇa vayasā ca me /
manaḥ praviṣṭo devarṣe guṇakeśyāḥ patirvaraḥ //
kaṇva uvāca /

mātaliṃ prītamanasaṃ dṛṣṭvā sumukhadarśanāt /
nivedayāmāsa tadā māhātmyaṃ janma karma ca //
nārada uvāca /

airāvatakule jātaḥ sumukho nāma nāgarāṭ /
āryakasya mataḥ pautro dauhitro vāmanasya ca //

etasya hi pitā nāgaścikuro nāma mātale /
nacirādvaitaneyena pañcatvamupapāditaḥ //

tato'bravītprītamanā mātalirnāradaṃ vacaḥ /
eṣa me rucitastāta jāmātā bhujagottamaḥ //

kriyatāmatra yatno vai prītimānasmyanena vai /
asmai nāgāya vai dātuṃ priyāṃ duhitaraṃ mune //