Mahabharata · Chapter 4.66

dakṣiṇāmeva tu diśaṃ hayānuttara vāhaya /
purā sārthī bhavatyeṣāmayaṃ śabdo'tra tiṣṭhatām //

aścatthāmnaḥ pratirathaṃ prācīmudyāhi sārathe /
acirāddraṣṭumicchāmi guruputraṃ yaśasvinam //
vaiśampāyana uvāca /

mohayitvā tu tānsarvāndhanurghoṣeṇa pāṇḍavaḥ /
prasavyaṃ caivamāvṛtya krośārdhaṃ prādravattadā //

yathā satatago vāyuḥ suparṇaścāpi śīghragaḥ /
tathā pārtharathaḥ śīghramākāśe paryavartata //

muhūrtoparate śabde pratiyāte dhanañjaye /
hastyaśvarathapādātaṃ puraskṛtya mahārathāḥ //

droṇabhīṣmamukhāḥ sarve sainyānāṃ jaghane yayuḥ /
yattāḥ pārthamapaśyantaḥ sahitāḥ śaravikṣatāḥ //
sainikā ūcuḥ /

diṣṭyā duryodhano muktaḥ sainyaṃ bhūyiṣṭhamāgatam / krośamātramatikramya balamanvānayāmahe /
yāta yatra vanaṃ gulmaṃ nadīmanvaśmakāṃ prati //
vaiśampāyana uvāca /

atha duryodhano dṛṣṭvā bhagnaṃ svaṃ balamāhave /
amṛṣyamāṇaḥ krodhena pratimārgandhanañjayam //

nyavartata kuruśreṣṭha svenānīkena saṃvṛtaḥ /
vāryamāṇo durādharṣairbhīṣmadroṇakṛpairbhṛśam //

tato'rjunaścitramudāravegaṃ samīkṣya gāṇḍīvamuvāca vākyam /
bhogīndrakalpaṃ bhuvaneṣu rūḍhamabhedyamacchedyamadāhyamājau //

idaṃ tvidānīmanayaṃ kurūṇāṃ śivaṃ dhanuḥ śatrunibarhaṇaṃ ca /
atyāśugaṃ vegavadāśukartṛ avāraṇīyaṃ mahate raṇāya //

pradāraṇaṃ śatruvarūthinīnāmanīkajitsaṃyati vajrakalpam /
vaidhavyadaṃ śatrunitambinīnāṃ mukhapradaṃ kauravavaṃśajānām //

prayāhi yatraiṣa suyodhano hi taṃ pātayiṣyāmi śaraiḥ sutīkṣṇaiḥ . ācāryaputraṃ ca suyodhanaṃ ca pitāmahaṃ sūtasutaṃ ca saṅkhye /
droṇaṃ kṛpaṃ caiva nivārya sarvāñśiro hariṣyāmi suyodhanasya //
vaiśampāyana uvāca /

taduttaraścitramudāravegaṃ dhanuśca dṛṣṭvā niśitāñśarāṃśca /
bhīto'bravīdarjunamājimadhye nāhaṃ tavāśvānviṣahe niyantum //

tamabravīnmātsyasutaṃ prahasya gāṇḍīvadhanvā dviṣatāṃ nihantā /
mayā sahāyena kuto bhayaṃ te prehyuttarāśvānupamantrayasva //

āśvāsitastena dhanañjayena vairāṭiraśvānatudañjavena /
viṣphārayaṃstaddhanurugravegaṃ yuyutsamānaḥ punareva jiṣṇuḥ //

gāṇḍīvaśabdena tu tatratatra bhūmau niṣedurbahavo'tivelam /
śaṅkhasya śabdena tu vānarasya śabdena te yodhavarāḥ samantāt //
arjuna uvāca /

eṣo'timānī dhṛtarāṣṭraputraḥ senāmukhe sarvasamṛddhatejāḥ /
parājayaṃ nityamamṛṣyamāṇo nivartate yuddhamanāḥ purastāt //

tameva yāhi prasamīkṣya yuktaḥ suyodhanaṃ tatra sahānujaṃ ca //
vaiśampāyana uvāca /

tamāpatantaṃ prasamīkṣya sarve kurupravīrāḥ sahasā'bhyagacchan /
prahasya vīraḥ sa tu tānatītya duryodhane dvau nicakhāna bāṇau //

tenārdito nāga iva prabhinnaḥ pārthena viddho dhṛtarāṣṭraputraḥ /
yuyutsamāno'tirathena saṅkhye svayaṃ vigṛhyārjunamāsasāda //

sa bhīmadhanvānamudagravego dhanañjayaṃ śatruśatairajeyam /
ākarṇapūrṇāyatacoditena bhallena vivyādha lalāṭamadhye //

sa tena bāṇena samarpitena jāmbūnadābhena susaṃhitena /
rarāja pārtho rudhiraṃ kṣaranvai yathaikaraśmirbhagavāndivārkaḥ //

athāsya bāṇena vidāritasya prādurvabhūvāsramajasramuṣṇam /
sā tasya jāmbūnadapuṣpacitrā māleva dhārā'bhivirājate sma //

sa tena bāṇābhihatastarasvī duyodhanenoddhatamanyuvegaḥ /
śarānupādāya viṣāgnikalpānvivyādha rājānamadīnasatvaḥ //

duryodhanaścāpi tamugratejāḥ pārthaśca duryodhanamekavīraḥ /
anyonyamājau puruṣapravīrau sama samājaghnaturājamīḍhau //

tataḥ prabhinnena mahāgajena mahīdharābhena punarvikarṇaḥ /
rathaiścaturbhirgajapādarakṣaiḥ kuntīsutaṃ pāṇḍavamabhyadhāvat //

tamāpatantaṃ tvaritaṃ gajendraṃ dhanañjayaḥ kumbhalalāṭamadhye /
ākarṇapūrṇena dṛḍhāyasena bāṇena vivyādha bhṛśaṃ tu vīraḥ //

pārthena sṛṣṭaḥ sa tu gṛdhrapatro hyāpuṅkhadeśaṃ praviveśa nāgam /
vidārya śailapravaraprakāśaṃ yathā'śaniḥ parvatamindrasṛṣṭaḥ //

śaraprataptaḥ sa tu nāgarājaḥ pravepitāṅgo vyathitāntarātmā /
saṃsīdamāno nipapāta bhūmau vajrāhataṃ śṛṅgamivācalasya //

nipātite dantivare pṛthivyāṃ trāsādvikarṇaḥ sahasā'vatīrya /
tūrṇaṃ padānyaṣṭaśatāni gatvā viviṃśateḥ syandanamāruroha //

nihatya nāgaṃ tu śareṇa tena vajropamenādrivaraprakāśam /
tathāvidhenaiva śareṇa pārtho duryodhanaṃ vakṣasi nirbibheda //

hate gaje rājani caiva bhinne bhagne vikarṇe ca sapādarakṣe /
gāṇḍīvamuktairviśikhaiḥ prabhinnāste yodhamukhyāḥ sahasā prajagmuḥ //

dṛṣṭvaiva bāṇena hataṃ ca nāgaṃ yodhāṃśca sarvānnṛpatirnirīkṣya /
rathaṃ samāvṛtya kuragnavīro raṇātpradudrāva yato na pārthaḥ //

taṃ bhītarūpaṃ tvaritaṃ vrajantaṃ duryodhanaṃ śatrugaṇāvamardī /
anvāhvayadyoddhumanāḥ kirīṭī bāṇābhividdhaṃ rudhiraṃ vamantam //

tasminmaheṣvāsavare'tividdhe dhanañjayenāpratimena yuddhe /
sarvāṇi sainyāni bhayārditāni trāsaṃ yayuḥ pārthamudīkṣya tāni //

tatastu te śāntiparāśca sarve dṛṣṭvā'rjunaṃ nāgamiva prabhinnam /
uccairnadantaṃ balamattamājau madhye sthitaṃ siṃhamivarṣabhāṇām //

gāṇḍīvaśabdena tu pāṇḍavasya yodhā nipetuḥ sahasā rathebhyaḥ /
bhayārditāḥ pārthaśarābhitaptāḥ siṃhābhipannā iva vāraṇendrāḥ //

saṃraktanetraḥ punarindrakarmā vaikartanaṃ dvādaśabhiḥ pṛṣatkaiḥ /
vitrāsya teṣāṃ dravatāṃ samaikṣadduḥśāsanaṃ caikarathena pārthaḥ //

karṇo'bravītpārthaśarābhitapto duryodhanaṃ duṣprasahaṃ ca dṛṣṭvā /
dṛṣṭo'rjuno'yaṃ pratiyāma śīghraṃ śreyo vidhāsyāma ito gatena //

manye tvayā tāta kṛtaṃ ca kāryaṃ yadarjuno'smābhirihādya dṛṣṭaḥ /
bhūyo vanaṃ gacchatu savyasācī paśyāmi pūrṇaṃ samayaṃ na teṣām //
vaiśampāyana uvāca /

śarārditāste yudhi pāṇḍavena prasasuranyonyamathāhvayantaḥ /
karṇo'bravīdāpatatyeṣa jiṣṇurduryodhanaṃ samparivārya yāmaḥ //

sarvāstravidvāraṇayūthapābhaḥ kāle prahartā yudhi śātravāṇām /
ayaṃ ca pārthaḥ punarāgato no mūlaṃ ca rakṣyaṃ bharatarṣabhāṇām //

samīkṣya pārthaṃ tarasā'patantaṃ duryodhanaḥ kālamivāttaśastram /
bhayārtarūpaḥ śaraṇaṃ prapede droṇaṃ ca karṇaṃ ca kṛpaṃ ca bhīṣmam //

taṃ bhītarūpaṃ śaraṇaṃ vrajantaṃ duryodhanaṃ śatrusaho niṣaṅgī /
ityabravītprītamanāḥ kirīṭī bāṇābhitaptaṃ rudhiraṃ vamantam //

vihāya kīrtiṃ ca yaśaśca loke yuddhātparāvṛtya palāyase kim /
na nandayiṣyanti tavāhatāni tūryāṇi yuddhādavaropitasya //

na bhokṣyase so'dya mahīṃ samagrāṃ yānāni vastrāṇyatha bhojanāni / kalyāṇagandhīni ca candanāni yuddhātparāvṛtya tu bhokṣyase kim /
suvarṇamālyāni ca kuṇḍalāni hārāṃśca vaiḍūryakṛtopadhānān //

cyutarā yuddhānna tu śaṅkhaśabdāstathā bhaviṣyanti tavādya pāpa / na bhogahetorvaracandanaṃ ca striyaśca mukhyā madhurapralāpāḥ /
yuddhātprayātasya narendrasūno pare ca loke phalitā na ceha //

yudhiṣṭhirasyāsmi nideśakārī pārthastṛtīyo yudhi ca sthirosmi /
tadarthamāvṛtya mukhaṃ prayacchanarendravṛttaṃ smara dhārtarāṣṭraḥ //

moghaṃ tavaitadbhuvi nāmadheyaṃ duryodhanetīha kṛtaṃ purastāt / duryodhanastvaṃ prathitosi nāmnā suyodhanaḥ sannikṛtipradhānaḥ /

na te purastādatha pṛṣṭhato vā paśyāmi duryodhana rakṣitāram /
parīpsa yuddhena kurupravīra prāṇānmayā bāṇabalābhitaptān //