Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 4.63

4.63.1

tato bhīṣmaḥ śarānaṣṭau dhvaje pārthasya vīryavān /
samārpayanmahāvegājjvalataḥ pannagāniva //

4.63.2

te dhvajaṃ pāṇḍuputrasya samāsādya patatriṇaḥ /
dhvajasthaṃ kapimājaghnuḥ dhvajāgranilayāṃśca tān //

4.63.3

sārathiṃ ca hayāṃścāsya vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ /
urasyatāḍayatpārthaṃ tribhirevāyasaiḥ śaraiḥ //

4.63.4

tato'rjunaḥ śaraistīkṣṇairviddhvā kurupitāmaham /
dhvajaṃ ca sārathiṃ cāpi vivyādha daśabhiḥ śaraiḥ //

4.63.5

tadyuddhamabhavaddhoraṃ romaharṣaṇamadbhutam /
bhīṣmasya saha pārthena balivāsavayoriva //

4.63.6

santataṃ śarajālābhirākāśaṃ samapadyata /
ambudairiva dhārābhistayoḥ kārmukaniḥsṛtaiḥ //

4.63.7

bhallairbhallāḥ samāhatya kurupāṇḍavayo raṇe /
antarikṣe vyarājanta khadyotāḥ prāvṛṣīva hi //

4.63.8

agnivakropamaṃ ghoraṃ maṇḍalīkṛtamāhave /
gāṇḍīvamabhavañjiṣṇoḥ savyaṃ dakṣiṇamasyataḥ //

4.63.9

parvataṃ vāridhārābhiśchādayanniva toyadaḥ /
arjunaśchādayadbhīṣmaṃ śaravarṣairanekaśaḥ //

4.63.10

tāṃ samudramivoddhūtāṃ śaravṛṣṭiṃ samudyatām /
vyadhamatsāyakairbhīṣmaḥ sorjunaṃ ca nyavārayat //

4.63.11

tatastāni visṛṣṭāni śarajālāni saṅghaśaḥ /
āhatāni vyaśīryantaṃ arjunasya rathaṃ prati //

4.63.12

tataḥ kanakapuṅkhāgraiḥ śitaiḥ sannataparvabhiḥ /
patadbhiḥ khagavājaiśca dyaurāsītsaṃvṛtā śaraiḥ //

4.63.13

tataḥ prāsṛjadugrāṇi śarajālāni pāṇḍavaḥ /
tāvanti śarajālāni bhīṣmaḥ pārthāya prāhiṇot //

4.63.14

sāśvaṃ sasūtaṃ sarathaṃ sa pārthaṃ samācinodbhārato vatsadantaiḥ /
pracchādayāmāsa diśaśca sarvā nabhaśca bāṇaistapanīyapuṅkhaiḥ //

4.63.15

tato devarṣigandharvāḥ sādhusādhvityapūjayan /
duṣkaraṃ kṛtavānbhīṣmo yadarjunamavārayat //

4.63.16

balavānarjuno dakṣaḥ kṣiprakārī ca pāṇḍavaḥ /
ko'nyaḥ samarthaḥ pārthasya vegaṃ dhārayituṃ raṇe //

4.63.17

ṛte śāntanavādbhīṣmātkṛṣṇādvā devakīsutāt /
ācāryavaramukhyādvā bhāradvājānmahābalāt //

4.63.18

astrairastrāṇi saṃvārya krīḍataḥ puruṣottamau /
cakṣūṃṣi sarvabhūtānāṃ modayantau mahābalau //

4.63.19

prājāpatyaṃ tathaivaindramāgneyaṃ ca sudāruṇam . kauberaṃ vāruṇaṃ caiva yāmyaṃ vāyavyameva ca /
prayuñjānau mahātmānau samare tau virejatuḥ //

4.63.20

vismitānyatha bhūtāni tau dṛṣṭvā saṃyuge tadā /
sādhu pārtha mahābāho sādhu bhīṣmeti cābruvan //

4.63.21

naitadanyo manuṣyeṣu pradarśayitumāhave /
mahāsrāṇāṃ samprayogaṃ samare bhīṣmapārthayoḥ //

4.63.22

evaṃ sarvāstraviduṣorastrayuddhamavartata //

4.63.23

atha jiṣṇurudāvṛtya śitadhāreṇa kārmukam /
nyakṛntadgṛdhrapatreṇa śātakumbhapariṣkṛtam //

4.63.24

nimeṣāntaramātreṇa bhīṣmo'nyatkārmukaṃ raṇe /
samādāya naravyāghraḥ sajyaṃ cakre mahābalaḥ //

4.63.25

śarāṃśca subahunkruddho mumocāśu dhanañjaye . arjunopi śarāṃstīkṣṇānbhīṣmāya niśitānbahūn /
cikṣepa ca mahātejāstathā bhīṣmaśca pāṇḍave //

4.63.26

tayordivyāstraviduṣorasyatoraniśaṃ śarān /
na viśeṣastadā rājandṛśyate sumahātmanoḥ //

4.63.27

athāvṛṇoddaśa diśaḥ śarairatirathastadā /
kirīṭamālī kaunteyaḥ śūraṃ śāntanavaṃ tathā //

4.63.28

atīva pāṇḍavo bhīṣmaṃ bhīṣmaścātīva pāṇḍavam /
babhūva tatra saṅghe'sminloke rājaṃstadadbhutam //

4.63.29

pāṇḍavena hatāḥ śūrā bhīṣmasya ratharakṣiṇaḥ /
śerate sma mahābāho kaunteyasyābhito ratham //

4.63.30

tato gāṇḍīvanirmuktā niramitraṃ cikīrṣavaḥ /
asaktāḥ puṅkhasaṃsaktāḥ śvetavāhanapatriṇaḥ //

4.63.31

niṣpatanto rathāttasya dhautā hairaṇyavāsasaḥ /
ākāśe pratyadṛśyanta haṃsānāmiva paṅktayaḥ //

4.63.32

tasya taddivyamastraṃ hi pragāḍhaṃ citramasyataḥ /
prekṣante smāntarikṣasthāḥ sarve devāḥ savāsavāḥ //

4.63.33

taṃ dṛṣṭvā paramaprīto gandharvaścitramadbhutam /
śaśaṃsa devarājāya citrasenaḥ pratāpavān //

4.63.34

paśyemānarinirdārānsaṃsaktāniva gacchataḥ /
citrarūpamidaṃ jiṣṇordivyamastramudīryataḥ //

4.63.35

nedaṃ manuṣyāḥ śraddadhyurna hīdaṃ teṣu vidyate /
saurāṇāṃ ca mahāsrāṇāṃ vicitro'yaṃ samāgamaḥ //

4.63.36

madhyandinagataṃ sūryaṃ pratapantamivāmbare /
na śaknuvanti sainyāni pāṇḍavaṃ prasamīkṣitum //

4.63.37

ubhau viśrutakarmāṇāvubhau śūrau mahīkṣitām /
ubhau vicitrakarmāṇāvubhau yudhi durāsadau //

4.63.38

ityukto devarājastu pārthabhīṣmasamāgamam / pūjayāmāsa divyena puṣpavarṣeṇa bhārata // 4-63-39a[aśvatthāmā tato'bhyetya drutaṃ karṇamabhāṣata . ahameko haniṣyāmi sametānsarvapāṇḍavān //

4.63.40

iti karma samakṣaṃ me sabhāmadhye tvayoditam /
na tu tatkṛtamekasmādbhīto dhāvasi sūtaja //

4.63.41

vaicitravīryajāḥ sarve tvāmāśritya pṛthāsutān /
jetumicchanti sangrāme bhavānyudhyasva phalgunam //

4.63.42

aśvatthāmoditaṃ vākyaṃ śrutvā duryodhanastadā /
pratyuvāca ruṣā drauṇiṃ karṇapriyacikīrṣayā //

4.63.43

mā mānabhaṅgaṃ viprendra kuru viśrutakarmaṇaḥ /
mānabhaṅgena rājñāṃ tu balahānirbhaviṣyati //

4.63.44

śūrā vadanti sangrāme vācā karmāṇi kurvate /
parākramanti sangrāme svasya vīryānusārataḥ //

4.63.45

tasmāttaṃ nārhati bhavāngarhituṃ śūrasammatam . rājñaivamuktaḥ sa drauṇirgataroṣo'bhavattadā // ]

4.63.46

tato bhīṣmaḥ śāntanavo bāṇānpārśve samārpayat / asyataḥ pratisandhāya vivṛtaṃ savyasācinaḥ

4.63.47

tataḥ prasahya bībhatsuḥ pṛthudhāreṇa kārmukam /
nyakṛntadgṛdhrapatreṇa bhīṣmasyāmitatejasaḥ //

4.63.48

athainaṃ daśabhiḥ paścātpratyavidhyatstanāntare /
yatamānaṃ parākrāntaṃ kuntīputro dhanañjayaḥ //

4.63.49

sa pīḍito mahābāhurgṛhītvā rathakūbaram /
goṅgeyo yudhi durdharṣastasthau dīpa ivāturaḥ //

4.63.50

taṃ visañjñamapovāha saṃyantā rathavājinām /
upadeśamanusmṛtya rakṣamāṇo mahāratham //

4.63.51

parākrame ca śaurye ca vīrye sattve bale raṇe /
śastrāstreṣu ca sarveṣu lāghave dūrapātane //

4.63.52

yasya nāsti samo loke pitṛdattavaraśca yaḥ / jitaśramo jitārātirnistandriḥ khedavarjitaḥ /
yaḥ svecchāmaraṇaḥ śūraḥ pitṛśuśrūṣaṇe rataḥ //

4.63.53

duryodhanahitārthāya yuddhvā pārthena sangare /
pṛthāsutahitārthāya parājita ivābhavat //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc