Mahabharata · Chapter 4.40

taṃ dṛṣṭvā klībarūpeṇa rathasthaṃ rathipuṅgavam /
śamīmabhimukhaṃ yāntaṃ rathamāropya cottaram //

droṇabhīṣmādayaḥ śūrāḥ kurūṇāṃ rathisattamāḥ /
vitrastamanasaścāsandhanañjayakṛtādbhayāt //

tānavekṣya hatotsāhānutpātānapi cādbhutān /
guruḥ śastrabhṛtāṃśreṣṭho bhāradvājo'bhyabhāṣata //

svarāśca vātāḥ saṃyānti rūkṣāḥ paruṣanisvanāḥ /
bhasmavarṣaprakāśena tamasā saṃvṛtaṃ nabhaḥ //

rūkṣavarṇāśca jaladā dṛśyante'dbhutadarśanāḥ /
niḥsaranti ca kośebhyaḥ śastrāṇi vividhāni ca //

śivāśca vinadantyetā dīptāyāṃ diśi dāruṇāḥ /
hayāścāśrūṇi muñcanti dhvajāḥ kampantyakampitāḥ //

yādṛśānyatra dṛśyante rūpāṇi vividhāni ca /
yattā bhavantastiṣṭhantu yuddhaṃ syātsamupasthitam //

rakṣadhvamapi rājānaṃ vyūhadhvaṃ vāhinīmapi /
vaiśasaṃ ca pratīkṣadhvaṃ rakṣadhvaṃ cāpi godhanam //

eṣa vīro maheṣvāsaḥ sarvaśastrabhṛtāṃvaraḥ /
āgataḥ klībaveṣeṇa pārtho nāstyatra saṃśayaḥ //

etāvaduktvā vacanaṃ bhīṣmamālokya cābravīt //

nadīja laṅkeśavanāriketurnagāhvayo nāma nagārisūnuḥ /
gatyā sureśaḥ kvacidaṅganeva gururbabhāṣe vacanaṃ tadānīm //
vaiśampāyana uvāca /

ityuktvā sañjñayā droṇastūṣṇīmāsīdviśāmpate /
bhāradvājavacaḥ śrutvā gāṅgeyaḥ sañjñayā'bravīt //

atītaṃ cakramasmākaṃ viṣayāntaramāgatāḥ . atītaḥ samayaścokta asmābhiryaḥ sabhātale /
na bhayaṃ śatrutaḥ kāryaṃ śaṅkāṃ tyaja nararṣabha //

devavratenaivamukte vacane hitakāriṇā /
duryodhanamathālokya sañjñayā droṇa abravīt //

eṣa vīro maheṣvāsaḥ sarvaśastrabhṛtāṃvaraḥ /
āgataḥ klībarūpeṇa pārtho nāstyatra saṃśayaḥ //

eṣa pārtho hi vikrāntaḥ savyasācī parantapaḥ /
ye jetāro mahīpānāmamunā kuravo hatāḥ //

yasmiñjāte mahī kṛtsnā nirbharocchvāsitā'bhavat /
yena me dakṣiṇā dattā baddhvā drupadamojasā //

viddhvā viyadgataṃ lakṣyaṃ vinirjitya ca pārthivān /
nirjitā yena pāñcālī purā yena svayaṃvare //

khāṇḍave yena santṛpto vahnirjitvā surāsurān /
pariṇītā subhadrā ca yena nirjitya yādavān //

nirjito yena yuddhena tripurāriḥ smarārdanaḥ //

gatvā triviṣṭapaṃ yena jitendrā dānavā yudhi . nivātakavacā rājandānavānāṃ trikoṭayaḥ /
nirjitāḥ kālakeyāśca hiraṇyapuravāsinaḥ //

yena tvaṃ mocito baddhaścitrasenena tadvane //

yena gatvottaraṃ merorānināya mahaddhanam /
yājito dharmasūnuśca nṛpānsarvānvijitya ca //

yasmiñśauryaṃ ca vīryaṃ ca tejo dhairyaṃ parākramaḥ . audāryaṃ caiva gāmbhīryaṃ śrīrhrīrdharmo dayā'rjavam /
evamādiguṇopetaḥ soyaṃ pārtho na saṃśayaḥ //

nājitvā vinivarteta sarvānapi marudgaṇān //

kleśitaśca vane śūro vāsavena ca śikṣitaḥ / amarṣavaśamāpanno yotsyate nātra saṃśayaḥ /
na hyasya pratiyoddhāramanyaṃ paśyāmi kaurava //

mahādevopi pārthena śrūyate yuddhatoṣitaḥ /
kirātaveṣapracchanno girau himavati prabhuḥ //

ityevaṃvādinaṃ droṇaṃ karṇaḥ kruddho'bhyabhāṣata //

sadā bhavānphalgunasya guṇānasmāsu katthase /
na cārjunaḥ kalāpūrṇo mama duryodhanasya vā //
duryodhana uvāca /

yadyeṣa pārtho rādheya kṛtaṃ kāryaṃ bhavenmama /
jñātāḥ punaścariṣyanti dvādaśānyāṃśca vatsarān //

athavā kaścidevānyaḥ klībarūpeṇa devarāṭ /
śarairenaṃ suniśitaiḥ pātayiṣyāmi bhūtale //
vaiśampāyana uvāca /

tasminvadati tāṃ vācaṃ dhārtarāṣṭre parantape /
bhīṣmo droṇaḥ kṛpo drauṇiḥ pauruṣaṃ tadapūjayan //

tāṃ śamīmabhisangamya pārtho vairāṭimabravīt /
sukhasaṃvardhitaṃ pitrā samarāṇāmakovidam //

ehi bhūmiñjayāruhya vairāṭe mahatīṃ śamīm /
samādiṣṭo mayā kṣipraṃ dhanurgāṇḍīvamānaya //

nemānīṣvāsanānīha soḍhuṃ śakṣyanti me balam /
nālaṃ bhāraṃ guruṃ bhettuṃ kuñjaraṃ vā pramarditum //

mama vā bāhuvikṣepaṃ śatrūniha vijeṣyataḥ /
necchāmi tairahaṃ kartuṃ karma vaijayikaṃ tviha //

atisūkṣmāṇi hrasvāni sarvāṇi ca mṛdūni ca /
āyudhāni mahābāho tavaitāni mahābala //

tasmādbhūmiñjayāruhya śamīmetāṃ palāśinīm /
asyāṃ hi pāṇḍuputrāṇāṃ dhanūṃṣi nihitātyuta //

yudhiṣṭhirasya bhīmasya bībhatsoryamayostathā /
dhvajā śarāśca śūrāṇāṃ divyāni kavacāni ca //

atraiva tu mahāvīryaṃ dhanuḥ pārthasya gāṇḍivam /
ekaṃ śatasahasreṇa sammitaṃ rāṣṭravardhanam //

vyāyāmasahamatyarthaṃ tṛṇarājasamaṃ mahat /
sarvāyudhamahāmātraṃ sarvārikṣayakārakam //

suvarṇavikṛtaṃ divyaṃ ślakṣṇamāyatamavraṇam /
alaṃ bhāraṃ guruṃ soḍhuṃ vāruṇaṃ ca sudarśanam //

tādṛśānyeva sarvāṇi balavanti dṛḍhāni ca / yudhiṣṭhirasya bhīmasya bībhatsoryamayostathā /
prathitāni viśiṣṭāni durdaśāni bhavantyuta //
uttara uvāca /

śarīramiha cāsaktaṃ śamyāṃ śuṣkaṃ purā kila /
tadahaṃ rājaputraḥ sanspṛśeyaṃ pāṇinā katham //

na māmevaṃvidhaṃ karma kārayasva bṛhannale /
kathaṃ vā śakyate kartuṃ buddhyā tvaṃ manyase kathaṃ //

naivaṃvidhaṃ mayā yuktamālabdhuṃ kṣatrayoninā /
mahatā rājaputreṇa mantrayajñavidā satā //

spṛṣṭavantaṃ śarīraṃ māṃ śavavāhamivāśucim /
kathaṃ vā vyavahāryaṃ vai kurvīthāstvaṃ bṛhannale //
vaiśampāyana uvāca /

tamuvāca tataḥ śūraḥ pārthaṃ parapuṃrajayaḥ /
dāyādaṃ sarvamatsyānāṃ kule jātaṃ viśāradam //

jānāmi tvāṃ mahāprājña śubhaṃ jātyā kulena ca /
kathaṃ nu pāpakaṃ karma brūyāṃ tvā'haṃ parantapa //

vyavahāryaśca rājendra śuddhaścaiva bhaviṣyasi /
dhanūṃṣyetāni mā bhaistvaṃ śarīraṃ nātra vidyate //

dāyādaṃ matsyarājasya kule jātaṃ manasvinam /
kathaṃ vā nanditaṃ karma kāraye tvāṃ nṛpātmaja //
vaiśampāyana uvāca /

evamuktaḥ sa pārthena rathātpraskandya kuṇḍalī /
āruroha śamīvṛkṣaṃ vairāṭiravaśastadā //

tamanvaśāsacchatrughno rathe tiṣṭhandhanañjayaḥ /
avaropaya vṛkṣāgrāddhanūṃṣyetāni māciram //

sopahṛtya mahārhāṇi dhanūṃṣi pṛthuvakṣasām /
pariveṣṭanapatrāṇi vimucya samupānayat //

pariveṣṭanameteṣāṃ sarvaṃ muñcasva māciram . teṣāṃ sannahanīyāni parimucya parantapaḥ /
apaśyattatra gāṇḍīvaṃ caturbhiraparaiḥ saha //

teṣāṃ vimucyamānānāṃ dhanuṣāmarkavarcasām /
viniśceruḥ prabhā divyā grahāṇāmudayeṣviva //

sa teṣāṃ rūpamālekya bhogināmiva dṛmbhatām /
hṛṣṭaromā bhayodvigraḥ pravepitatanustadā //

arjunena samāśvastaḥ kiñciddhṛṣṭo nṛpātmajaḥ /
teṣāṃ sandarśanābhyāsaṃ sparśābhyāsaṃ punaḥ punaḥ // 58 //

āmīlya punarunmīlya spṛṣṭvāspṛṣṭvā cakāra saḥ /
samyagghuṇṭastadā'śvastaḥ kṣaṇena samapadyata // 59 //

saṃspṛśya tāni cāpāni bhānumanti bṛhanti ca /
vairāṭirarjunaṃ rājannidaṃ vacanamabravīt // 60 //