Mahabharata · Chapter 4.3
evaṃ nirdiśya cātmānaṃ niśvasannuṣṇamārtijam /
vimuñcannaśru netrābhyāṃ bhīmasenamuvāca ha //
bhīmasena kathaṃ karma mātsyarāṣṭre kariṣyasi /
hatvā krodhavaśāṃstatra parvate gandhamādane //
yakṣānkrodhābhitāmrākṣānrākṣasāṃścāpi pauruṣāt /
prādāḥ pāñcālakanyāyai padmāni subahūnyapi //
bakaṃ rākṣasarājānaṃ bhīṣaṇaṃ puruṣādakam . jaghnivānasi kaunteya brāhmaṇārthamarindama /
kṣemā cābhayasaṃvītā saikacakrā tvayā kṛtā //
hiḍimbaṃ ca mahāvīryaṃ kirmīraṃ caiva rākṣasam /
tvayā hatvā mahābāho vanaṃ niṣkaṇṭakaṃ kṛtam //
āpadaṃ cāpi samprāptā draupadī cāruhāsinī /
jaṭāsuravadhaṃ kṛtvā vayaṃ ca parimokṣitāḥ //
matsyarājānntike tāta vīryapūrṇo'tyamarṣaṇaḥ / vṛkodara virāṭasya balīyāndurbalīyasaḥ /
samīpe nagare tasya vatsyase kena karmaṇā //
bhīma uvāca /
sūdo'haṃ valalo nāmnā sūpakāro narādhipa /
upasthāsyāmi rājānaṃ virāṭamiti rocaye //
rasānnānāvidhāṃścāpi svādūṃśca madhurāṃstathā /
sūpāṃścāpi kariṣyāmi kuśalosmi mahānase //
kṛtapūrvāṇi yānyasya vyañjanāni suśikṣitaiḥ /
tānyapyabhibhaviṣyāmi prītiṃ sañjanayannaham //
pūrvamaprāśitāṃstena kartā rasaguṇānvitān /
svādu vyañjanamāsvādya mātsyaḥ prīto bhaviṣyati //
āhariṣyāmi dārūṇāṃ pāṭitānāṃ śataṃśatam /
rājā karmāṇi me dṛṣṭvā na māṃ paribhaviṣyati //
ye ca tasya mahāmallāḥ samareṣvaparājitāḥ /
kṛtapratāpā bahuśo rājñaḥ pratyāyitā bale //
raṅgopajīvinaḥ sarve pareṣāṃ ca bhayāvahāḥ /
tānahaṃ nihaniṣyāmi ratiṃ rājñaḥ pravartayan //
na ca tānyudhyamāno'haṃ nayiṣye yamasādanam /
tathā tānnihaniṣyāmi jīviṣyanti yathā'turāḥ //
vṛṣo vā mahiṣo vāpi nāgo vā ṣāṣṭihāyanaḥ /
siṃho vyāghro grahītavyo bhaviṣyati na saṃśayaḥ //
tānsarvāndurgrahānanyairāśīviṣaviṣopamān /
balādahaṃ grahīṣyāmi matsyarājasya paśyataḥ //
ārālikā vā sūdā vā ye'sya yuktā mahānase /
tānahaṃ prīṇayiṣyāmiṃ manuṣyānstena karmaṇā //
ārāliko govikartā sūpakartā niyodhakaḥ /
āsaṃ yudhiṣṭhirasyāhamiti vakṣyāmi mānavān //
ātmānamātmanā rakṣaṃścariṣyāmi viśāmpate . ityevaṃ ca pratijñātaṃ vicariṣyāmyahaṃ yathā /
virāṭanagare cchanno virāṭasya samīpataḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /
agnirbrāhmaṇarūpeṇa pracchanno'nnamayācata /
mahāśanaṃ brāhmaṇaṃ māṃ pramuñcārjuna khāṇḍave //
saṃśuśruve ca dharmātmā yastamarthaṃ cakāra ha / tasmai brāhmaṇarūpāya hutāśāya mahāyaśāḥ /
vijityaikarathenendraṃ hatvā pannagarākṣasān //
yastu devānmanuṣyāṃśca sarvānekaratho'jayat /
sa bhīmadhanvā śvetāśvaḥ pāṇḍavaḥ kiṃ kariṣyati //
āśīviṣasamasparśo nāgānāmiva vāsukiḥ /
dṛṣṭīviṣa ivāhīnāmagnistejasvināmiva //
samudra iva sindhūnāṃ śailānāṃ himavāniva /
mahendra iva devānāṃ dānavānāṃ baliryathā //
supratīko gajendrāṇāṃ yugyānāṃ turago yathā /
kubera iva yakṣāṇāṃ mṛgāṇāṃ kesarī yathā //
rākṣasānāṃ daśagrīvo daityānāmiva śambaraḥ /
rudrāṇāmiva kāpālī viṣṇurbalavatāmiva //
roṣāmarṣasamāyukto bhujaṅgānāṃ ca takṣakaḥ /
vāyuvegabaloddhṛto garuḍaḥ patatāmiva //
tapatāmiva cādityaḥ prajānāṃ brāhmaṇo yathā /
hradānāmiva pātālaṃ parjanyo nardatāmiva //
āyudhānāṃ varo vajraḥ kakudmāṃśca gavāṃ varaḥ /
dhṛtarāṣṭraśca nāgānāṃ hastiṣvairāvato yathā //
putraḥ priyāṇāmadhiko bhāryā ca suhṛdāṃ varā / girīṇāṃ pravaro merurdevānāṃ madhusūdanaḥ /
grahāṇāṃ pravaraścandraḥ sarasāṃ mānaso yathā //
yathaitāni viśiṣṭāni svasyāṃ jātyāṃ vṛkodara /
evaṃ yuvā guḍākeśaḥ śreṣṭhaḥ sarvadhanuṣmatām //
soyamindrādanavamo vāsudevācca bhārata . uṣitvā pañca varṣāṇi sahasrākṣasya veśmani /
brahmacārī vrate yuktaḥ sarvaśastrabhṛtāṃvaraḥ //
avāpa cāstramastrajñaḥ sarvajñaḥ sarvasammataḥ /
kṣipraṃ cāṇu vicitraṃ ca dhruvaṃ ca vadatāṃ varaḥ //
anujñātaḥ surendreṇa punaḥ pratyāgato mahīm /
dhārtarāṣṭravināśāya pāṇḍavānāṃ jayāya ca //
yaṃ manye dvādaśaṃ rudramādityānāṃ trayodaśam /
vasūnāṃ navamaṃ manye girīṇāmaṣṭamaḥ smṛtaḥ //
yasya dīrghau samau bāhū jyāghātena kiṇīkṛtau . dakṣiṇaścaiva savyaśca bāhū anaḍuho yathā /
talāṅgulitrābhyucitau nāgarājakaropamau /
pīnau parighasaṅkāśau mṛdutāmratalau śubhau //
śyāmo yuvā guḍākeśo darśanīyaśca pāṇḍavaḥ /
gāṇḍīvadhanvā śvetāśvaḥ kirīṭī vānaradhvajaḥ //
kiṃrūpadhārī kinkarmā kiñceṣṭaḥ kimparāyaṇaḥ / bībhatsurbhīmadhanvā ca kiṃ kariṣyati cārjunaḥ /
kuntīputro virāṭasya ramate kena karmaṇā //
arjuna uvāca /
imau kiṇīkṛtau bāhū jyāghātatalapīḍanāt /
nityaṃ kañcukasañchannau nānyathā goptumutsahe //
kiṃ tu kāryavaśādetadācariṣyāmi kutsitam //
bāhū me bharataśreṣṭha mahālāñchanalakṣitau /
jyāghātena mahāntau me gūhituṃ nānyathotsahe //
ubhau kambū pratīmucya kuṇḍale paripātuke /
veṇīkṛtaśirā bhūtvā bhaviṣyāmi bṛhannalā //
paṭhannākhyāyikāṃ nāma strībhāvena punaḥ punaḥ . prajānāṃ samudācāraṃ bahunarmakṛtaṃ vadan /
ramayiṣyāmi rājānamanyaṃ cāntaḥpure janam //
nṛttaṃ gītaṃ ca vāditraṃ divyaṃ ca vividhaṃ tathā /
śikṣayiṣyāmyahaṃ rājanvirāṭanagare striyaḥ //
strībhāvasamudācārānnṛttagītakathāśrayaiḥ /
chādayiṣyāmi rājendra māyayā'tmānamātmanā //
yudhiṣṭhirasya gehe'smindraupadyāḥ paricārikā /
uṣitā'smīti vakṣyāmi dharmarājasya sammatā //
urvaśyāścāpi śāpena prāptosmi nṛpa ṣaṇḍatām / śakraprasādānmukto'haṃ varṣādūrdhvaṃ trayodaśāt /
ityetanme pratijñātaṃ vicariṣyāmyahaṃ yathā //
etena vidhinā channaḥ kṛtakena yathā nalaḥ /
vihariṣyāmi rājendra virāṭasya pure sukham //
yudhiṣṭhira uvāca /
vāsudevasamo loke yaśasā vikrameṇa ca /
soyaṃ rājye virāṭasya bhavane bharatarṣabhaḥ //
meruḥ pracchādita iva vasanvajroṇa muṣṭinā /
ākhyātā ṣaṇḍakosmīti pratijñātaṃ hi pātakaṃ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0