Mahabharata · Chapter 4.2

nivṛttavanavāsāste satyasandhā manasvinaḥ /
akurvata punarmantraṃ saha dhaumyena pāṇḍavāḥ // 1 //

athābravīddharmarājaḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ /
bhrātṝnkṛṣṇāṃ ca sangrekṣya dhaumyaṃ ca kurunandanaḥ // 2 //

dvādaśemāni varṣāṇi rājyādviproṣitā vayam / trayodaśo'yaṃ samprāptaḥ kṛcchrātparamadurvasaḥ /
sa sādhu kaunteya ito vāsamarjuna rocaya // 3 //

trayodaśamidaṃ prāptaṃ kvanu vatsyāmahe'rjuna /
abuddhā dhārtarāṣṭraiśca samagrāḥ saha kṛṣṇayā // 4 //
arjuna uvāca /

tasyaiva varadānena dharmasya manujādhipa /
ajñātā vicariṣyāmo narāṇāṃ bharatarṣabha // 5 //

yāni rāṣṭrāṇi vāsāya kīrtayiṣyāmi kānicit /
ramaṇīyāni guptāni teṣāṃ kiñcittu rocaya // 6 //

ramyā janapadāḥ santi bahavastvabhitaḥ kurūn . pāñcālāścaiva matsyāśca sālvavaidehabāhlikāḥ /
daśārṇāḥ śūrasenāśca kaliṅgā māgadhā api // 7 //

virāṭanagaraṃ cāpi śrūyate śatrusūdana /
ramaṇīyaṃ janākīrṇaṃ subhikṣaṃ sphītameva ca // 8 //

nānārāṣṭrāṇi cānyāni śrūyante subahūni ca /
yatra te rocate rājaṃstatra gacchāmahe vayam // 9 //

katamasmiñjanapade mahārāja nivatsyasi /
mā viṣāde manaḥ kāryaṃ rājyabhraṃśa iti kvacit // 10 //
yudhiṣṭhira uvāca /

evametanmahābāho yathā sa bhagavānprabhuḥ /
abravītsarvabhūteśastathaitanna tadanyathā // 11 //

avaśyaṃ tveva vāsārthaṃ ramaṇīyaṃ śivaṃ sukham /
sammantrya sahitaiḥ sarvairdravyamakuto'bhayam // 12 //

mātsyo virāṭo balavānabhiraktotha pāṇḍavān /
dharmaśīlo vadānyaśca vṛddhaḥ satsvapi sammataḥ // 13 //

guṇavām̐llokavikhyāto dṛḍhabhaktirjitendriyaḥ /
tatra me rocate pārtha matsyarājāntike'nagha // 14 //

virāṭanagare tāta māsāndvādaśasammitān /
kurvantastasya karmāṇi vasāmo yadi rocate // 15 //

yāniyāni ca karmāṇi tasya śakṣyāmahe vayam /
kartuṃ yo yatsa tatkarma bravītu kurunandana // 16 //
arjuna uvāca //

naradeva kathaṃ karma tasya rāṣṭre kariṣyasi /
manujendra virāṭasya raṃsyase kena karmaṇā // 17 //

akliṣṭaveṣadhārī ca dhārmiko hyanasūyakaḥ /
na tavābhyucitaṃ karma nṛśaṃsaṃ nāpi kaitavam // 18 //

satyavāgasi yājñīko lobhakrodhavivarjitaḥ /
mṛdurvadānyo hrīmāṃśca dhārmikaḥ satyavikramaḥ // 19 //

sa rājaṃstapasā kliṣṭaḥ kathaṃ tasya kariṣyasi / na duḥkhamucitaṃ kiñcidrājanpāpamateryathā /
sa imāmāpadaṃ prāpya kathaṃ ghorāṃ tariṣyasi // 20 //
vaiśampāyana uvāca /

arjunenaivamuktastu pratyuvāca yudhiṣṭhiraḥ /
śṛṇu tvaṃ yatkariṣyāmi karma vai kurunandana // 21 //

virāṭaṃ samanuprāpya rājānaṃ mātsyanandanam /
sabhāstāro bhaviṣyāmi virāṭasyeti me matiḥ // 22 //

kaṅko nāma bruvāṇo'haṃ matākṣaḥ sādhudevitā /
vaiḍūryānkāñcanāndānānsphāṭikānrājatānapi // 23 //

kṛṣṇākṣām̐llohitākṣāṃśca nivapsyāmi manoramān /
ariṣṭānrājagoliṅgāndarśanīyānsuvarcasaḥ // 24 //

lohitāścāśmagarbhāśca santi tāta dhanāni me /
darśanīyāḥ sabhānandāḥ kuśalaiḥ sādhuniṣṭhitāḥ // 25 //

apyetānpāṇinā spṛṣṭvā samprahṛṣyanti mānavāḥ // 26 //

tānvikīrya same deśe ramaṇīye vipāṃsule /
deviṣyāmi yathākāmaṃ sa vihāro bhaviṣyati // 27 //

kaṅko nāmnā parivrāṭ ca virāṭasya sabhāsadaḥ / jyotiṣe śakunajñāne nimitte cākṣakauśale /
brāhme vede mayā'dhīte vedāṅgeṣu ca sarvaśaḥ // 28 //

dharmakāmārthamokṣeṣu nītiśāstreṣu pāragaḥ /
pṛṣṭo'haṃ kathayiṣyāmi rājñaḥ priyatamaṃ vacaḥ // 29 //

āsaṃ yudhiṣṭhirasyāhaṃ purā prāṇasamaḥ sakhā /
iti vakṣyāmi rājānaṃ yadi māmanuyokṣyate // 30 //

virāṭanagare channa evaṃ yuktaḥ sadā vase / ityevaṃ me pratijñātaṃ vicariṣyāmyahaṃ yathā // 31 //