Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 4.24

4.24.1

āśvāsayaṃstāṃ pāñcālīṃ bhīmasena uvāca ha /
śṛṇu bhadre varārohe krodhāttatra tu cintitam // 1 //

4.24.2

tvaṃ vai sabhāgatāṃ dṛṣṭvā mātsyānāṃ kadanaṃ mahat /
kartukāmena bhadraṃ te vṛkṣaścāvekṣito mayā // 2 //

4.24.3

tatra māṃ dharmarājastu kaṭākṣeṇa nyavārayat /
tajjñātvā'vāṅbhukhastūṣṇīmāsthitosmi mahānasaṃ // 3 //

4.24.4

śṛṇuṣvānyatpratijñātaṃ yadvadāmīha bhāmini . dhigastu me bāhubalaṃ gāṇḍīvaṃ phalgunasya ca /
yatte raktau purā bhūtvā pāṇī kṛtakiṇāvimau // 4 //

4.24.5

tadadya māṃ tu tapati yatkṛtaṃ na mayā purā /
sabhāyāṃ sma virāṭasya karomi kadanaṃ mahat // 5 //

4.24.6

tatra me kāraṇaṃ bhāti kaunteyo yatpratīkṣate /
tadahaṃ tasya vijñāya sthito dharmasya śāsane // 6 //

4.24.7

yacca rājyātpracyavanaṃ kurūṇāmavadhaśca yaḥ /
suyodhanasya karṇasya śakuneḥ saubalasya ca // 7 //

4.24.8

duḥśāsanasya pāpasya yanmayā na hṛtaṃ śiraḥ /
tanmāṃ dahati kalyāṇi hṛdi śalyamivārpitam // 8 //

4.24.9

api cānyadvarārohe smariṣyasi vaco mama / puṇye tīre sarasvatyā yatpratiṣṭhāma sangatāḥ /
tatrāhamabravaṃ kṛṣṇe sarvakleśānanusmaran // 9 //

4.24.10

na cāhamanugaccheyaṃ dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram / dhanañjayaṃ ca pāñcāli mādriputrau ca bhrātarau /
kṛtvaitāṃ ca matiṃ kṛṣṇe yudhiṣṭhiramagarhayam // 10 //

4.24.11

paruṣaṃ vacanaṃ śrutvā mama dharmātmajastadā / hīmānvākyamahīnārthaṃ bruvanrājā yudhiṣṭhiraḥ /
sarvānanvanayadbhrātṝnmunerdhaumyasya paśyataḥ // 11 //

4.24.12

mā rodī rājñi lokānāṃ sarvāgamaguṇānvitā /
rakṣitavyaṃ sahāsmābhiḥ satyamapratimaṃ bhuvi // 12 //

4.24.13

anunīteṣu cāsmāsu anunītā tvamapyasi /
mā dharmaṃ jahi suśroṇi krodhaṃ jahi mahāmate // 13 //

4.24.14

imaṃ tu samupālambhaṃ tvatto rājā yudhiṣṭhiraḥ /
śṛṇuyādyadi kalyāṇi kṛtsnaṃ jahyātsa jīvitaṃ // 14 //

4.24.15

dhanañjayo vā suśroṇi yamau cāpi sumadhyame /
lokāntaragateṣveṣu nāhaṃ śakṣyāmi jīvitum // 15 //

4.24.16

dharmaṃ śṛṇuṣva pāñcāli yatte vakṣyāmi mānini // 16 //

4.24.17

duhitā janakasyāsīdvaidehī yadi te śrutā /
patimanvacaratsītā mahāraṇyanivāsinam // 17 //

4.24.18

vasantī ca mahāraṇye rāmasya mahiṣī priyā / rāvaṇena hṛtā sītā rākṣasībhiśca tarjitā /
sā kliśyamānā suśroṇī rāmamevānvapadyata // 18 //

4.24.19

lopāmudrā tathā bhīru bhartāramṛṣisattamam /
bhagavantamagastyaṃ sā vanāyaivānvapadyata // 19 //

4.24.20

sukanyā nāma śaryāterbhārgavacyavanaṃ vane /
valmīkabhūtaṃ sādhvī tamanvapadyata bhāminī // 20 //

4.24.21

nālāyanī cendrasenā rūpeṇāpratimā bhuvi /
patimanvacaradvṛddhaṃ purā varṣasahasriṇam // 21 //

4.24.22

nalaṃ rājānamevātha damayantī vanāntare /
anvagacchatpurā kṛṣṇe tathā bhartṝṃstvamanvagāḥ // 22 //

4.24.23

yathaitāḥ kīrtitā nāryo rūpavatyaḥ pativratāḥ /
tathā tvamapi kalyāṇi sarvaiḥ samuditā guṇaiḥ // 23 //

4.24.24

mā dīrghaṃ kṣama kālaṃ tvaṃ triṃśadrātramanindite /
pūrṇe trayodaśe varṣe rājñāṃ rājñī bhaviṣyasi // 24 //

4.24.25

satyena te śape cāhaṃ bhavitā nānyatheti ca // 25 //

4.24.26

sarvāsāṃ paramastrīṇāṃ prāmāṇyaṃ kartumarhasi /
sarveṣāṃ ca narendrāṇāṃ mūrdhni sthāsyasi bhāmini // 26 //

4.24.27

bhartṛbhaktyā ca vṛttena bhogānāpsyasi durlabhān /
yātāyāṃ tu pratijñāyāṃ mahāntaṃ bhogamāpnuyāḥ // 27 //

4.24.28

gurubhaktikṛtaṃ jñātvā rājñāṃ mūrdhni sthitā bhaveḥ // 28 //
draupadyuvāca /

4.24.29

ārtapralāpā kaunteya na rājānamupālabhe /
apārayantyā duḥkhāni kṛtaṃ bāṣpapramocanam // 29 //

4.24.30

idaṃ tu duḥkhaṃ kaunteya mamāsadyaṃ nibodha tat // 30 //

4.24.31

yo'yaṃ rājño virāṭasya sūtaputrastu kīcakaḥ /
syālo nāma pravādena bhojastraigartadeśajaḥ // 31 //

4.24.32

tyaktadharmo nṛśaṃsaśca sarvārtheṣu ca vallabhaḥ . nityamevāha duṣṭātmā bhāryā me bhava śobhane /
avinītaḥ suduṣṭātmā māmanātheti cintayan // 32 //

4.24.33

kimuktena vyatītena bhīmasena mahābala /
pratyupasthitakālasya kāryasyānantaro bhava // 33 //

4.24.34

mameha bhīma kaikeyī rūpāddhi bhayaśaṅkitā /
nityamudvijate rājā kathaṃ neyādimāmiti // 34 //

4.24.35

tasyā viditvā taṃ bhāvaṃ svayaṃ cānṛtadarśanaḥ /
kīcakopi ca duṣṭātmā punaḥ prārthayate ca māṃ // 35 //

4.24.36

tamahaṃ kupitā bhīma punaḥ kopaṃ niyamya ca /
abravaṃ kāmasammūḍhamātmānaṃ rakṣa kīcaka // 36 //

4.24.37

gandharvāṇāmahaṃ bhāryā pañcānāṃ mahiṣī priyā /
te tvāṃ nihanyurdurdharṣāḥ śūrāḥ sāhasakāriṇaḥ // 37 //

4.24.38

evamuktastu duṣṭātmā kīcakaḥ pratyuvāca ha /
nāhaṃ bibhemi bhairandhri gandharvāṇāṃ śucismite // 38 //

4.24.39

śataṃ sahasramapi vā gandharvāṇāmahaṃ raṇe /
samāgataṃ haniṣyāmi tvaṃ bhīru kuru me kṣaṇam // 39 //

4.24.40

ityuktā cābravaṃ sūtaṃ kāmāturamahaṃ punaḥ /
na tvaṃ pratibalasteṣāṃ gandharvāṇāṃ yaśasvinām // 40 //

4.24.41

dharme sthitā'smi satataṃ kulaśīlasamanvitā /
necchāmi kiñcidvadhyaṃ tvāṃ tasmājjīvasi kīcaka // 41 //

4.24.42

evamuktastu duṣṭātmā prahasya svanavattataḥ /
na tiṣṭhiti sa sanmārge na ca dharmaṃ bubhūṣati // 42 //

4.24.43

pāpātmā pāpakārī ca kāmarājavaśānugaḥ /
avinītaśca duṣṭātmā pratyākhyātaḥ punaḥ punaḥ // 43 //

4.24.44

darśanedarśane hanyādyadi jahyāṃ ca jīvitam /
dharme prayatamānānāṃ mahāndharmo naśiṣyati // 44 //

4.24.45

samayaṃ rakṣamāṇānāṃ dārā vo na bhavanti ca . bhāryājāṃ rakṣyamāṇāyāṃ prajā bhavati rakṣitā /
prajāyāṃ rakṣyamāṇāyāmātmā bhavati rakṣitaḥ // 45 //

4.24.46

vandatāṃ varṇadharmāṃśca brāhmaṇānāṃ ca me śrutam /
kṣatriyasya sadā dharmo nānyo dasyunibarhaṇāt // 46 //

4.24.47

paśyato dharmarājasya kīcako mā'nvadhāvata /
taveva ca samakṣaṃ vai bhīmasena mahābala // 47 //

4.24.48

tvayā cāhaṃ paritrātā bhīma tasmāñjaṭāsurāt // 48 //

4.24.49

jayadrathaṃ tathaiva tvamajaiṣīrbhrātṛbhiḥ saha / jahīmamapi pāpiṣṭhaṃ yoyaṃ māmavamanyate /
kīcako rājavāllabhyācchokakṛnmama bhārata // 49 //

4.24.50

kīcakaṃ kāmasantaptaṃ bhindhi kumbhamivāśmani /
yo nimittamanarthānāṃ bahūnāṃ mama bhārata // 50 //

4.24.51

taṃ ceñjīvantamādityaḥ prātarabhyudayiṣyati /
viṣamāloḍya pāsyāmi mā kīcakavaśangamam // 51 //

4.24.52

śreyo hi maraṇaṃ mahyaṃ bhīmasena tavāgrataḥ /
ityuktvā prārudatkṛṣṇā bhīmasyorasi saṃśritā // 52 //

4.24.53

bhīmaśca tāṃ pariṣvajya mahatsāntvaṃ prayujya ca /
kīcakaṃ manasā'gacchatsṛkkiṇī parilelihan // 53 //

4.24.54

āśvāsayitvā bahuśo bhṛśamārtāṃ sumadhyamām /
hetutatvārthasaṃyuktairvacobhirdrupadātmajām // 54 //

4.24.55

pramṛjya vadanaṃ tasyāḥ pāṇinā'śrusamākulam /
uvāca caināṃ duḥkhārtāṃ bhīmaḥ krodhasamanvitaḥ // 55 //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc