Mahabharata · Chapter 4.15

evaṃ virāṭanagare vasantaḥ satyavikramāḥ /
ata ūrdhvaṃ naravyāghrāḥ kimakurvata pāṇḍavāḥ // 1 //
vaiśampāyana uvāca /

evaṃ te nyavasaṃstatra pracchannāḥ kurunandanāḥ /
ārādhayanto rājānāṃ yadakurvata tacchṛṇu // 2 //

yudhiṣṭhiraḥ sabhāstāraḥ sabhyānāmabhavatpriyaḥ /
tathaiva ca virāṭasya saputrasya viśāmpate // 3 //

sa hyakṣahṛdayajñastānkrīḍayāmāsa pāṇḍavaḥ /
akṣabaddhānyathākāmaṃ sūtrabaddhāniva dvijān // 4 //

ajñātaṃ ca virāṭasya vijitya vasu dharmarāṭ /
bhrātṛbhyaḥ puruṣavyāghro yatheṣṭaṃ samprayacchati // 5 //

bhīmasenopi māṃsāni bhakṣyāṇi vividhāni ca /
atisṛṣṭāni matsyena vikrīṇanniva bhrātṛṣu // 6 //

vāsāṃsi parijīrṇāni labdhānyantaḥpure'rjunaḥ /
vikrīṇanniva sarvebhyaḥ pāṇḍavebhyaḥ prayacchati // 7 //

nakulopi dhanaṃ labdhvā kṛte karmaṇi vājinām /
tuṣṭe tasminnarapatau pāṇḍavebhyaḥ prayacchati // 8 //

sahadevopi gopānāṃ veṣamāsthāya pāṇḍavaḥ /
dadhi kṣīraṃ ghṛtaṃ caiva pāṇḍavebhyaḥ prayacchati // 9 //

kṛṣṇā tu sarvānbhrātṝṃstānnirīkṣantī tapasvinī /
yathā punaravijñātā tathā carati bhāminī // 10 //

evaṃ sambhāvayantaste tadā'nyonyaṃ mahārathāḥ /
virāṭanagare ceruḥ punargarbhadhṛtā iva // 11 //

sāśaṅkā dhārtarāṣṭrasya bhayātpāṇḍusutāstadā /
prekṣamāṇāstadā kṛṣṇāmūpuśchannā narādhipa // 12 //

atha māse caturthe tu śaṅkarasya mahotsavaḥ /
āsītsamṛddho matsyeṣu puruṣāṇāṃ susammataḥ // 13 //

tatra mallāḥ samāpeturdigbhyo rājansahasraśaḥ // 14 //

mahākāyā mahāvīryāḥ kālakeyā ivāsurāḥ /
vīryonmattā balodagrā rājñā samabhipūjitāḥ // 15 //

siṃhaskandhakaṭigrīvāḥ svavadātā manasvinaḥ /
asakṛllabdhalakṣāste raṅge pārthivasannidhau // 16 //

teṣāmeko mahānāsītsarvamallānathāhvayat /
vyāvalgamāno dadṛśe garjitodgatibhiḥ sthitaḥ // 17 //

vitrastamanasaḥ sarve mallāste hatacetasaḥ /
avāṅbhukhāśca bhītāśca mallāścānye vicetasaḥ // 18 //

vyasutvamapare caiva vāñchanti prativihvalāḥ /
gāṃ praveṣṭumathecchanti khaṃ gantumiva cotthitāḥ // 19 //

trastāḥ śāntā viṣaṇāṅgā niḥśabdaṃ vihvalekṣaṇāḥ /
virāṭarājamallāste bhagnadarpā hataprabhāḥ // 20 //

mallendranihatāḥ sarve na kiñcitpravadanti te /
malla udvīkṣya tānmallāṃsrastānvākyamuvācaha // 21 //

āgataṃ mallarājaṃ māṃ kṛtsne pṛthivimaṇḍale /
siṃhavyāghragaṇaiḥ sārdhaṃ krīḍantaṃ viddhi bhūpate // 22 //

mallendrasya vacaḥ śrutvā baladarpasamanvitam /
virāṭo vīkṣya tānmallāṃstrastānvākyamuvāca ha // 23 //

anena saha mallena ko yoddhuṃ śaktimānnaraḥ // 24 //

ityuktāste virāṭena sarve mallā viśāmpate /
tūṣṇīmāsaṃstato rājā krodhāviṣṭa uvāca ha // 25 //

grāmāṃśca vetanānyepāṃ mallānāṃ hārayāmyaham /
tato yudhiṣṭhiro'vādīcchrutvā mātsyapatervacaḥ // 26 //

asti mallo mahārāja mayā dṛṣṭo yudhiṣṭhire /
anena saha mallena yoddhuṃ śaknoti bhūpate // 27 //

yosau mallo mayā dṛṣṭaḥ pūrvaṃ yaudhiṣṭhire pure /
soyaṃ mallo vasatyepa rājaṃstava mahānase // 28 //
vaiśampāyana uvāca /

yudhiṣṭhiravacaḥ śrutvā vyaktamāheti pārthivaḥ /
sopyathāhūyatāṃ kṣipraṃ yoddhuṃ mallena samprati // 29 //

bhīmaseno virāṭena āhūtaścoditastathā /
yoddhuṃ tato'bravīdvākyaṃ yoddhuṃ śaknomi bhūpate // 30 //

narendra te prabhāvena śriyā śaktyā ca śāsanāt /
anena saha mallena yoddhuṃ rājendra śaknuyām // 31 //

yudhiṣṭhirakṛtaṃ jñātvā śriyā tava viśāmpate /
mahādevasya bhaktyā ca taṃ mallaṃ pātayāmyaham // 32 //
vaiśampāyana uvāca /

codito bhīmasenastu mallamāhūya maṇḍale / yoddhuṃ vyavasthito vīro reṇuṃ sammṛjya hastayoḥ /
matto gaja ivānyaṃ tu yoddhuṃ samupacakrame // 33 //

atha sūdena taṃ mallaṃ yodhayāmāsa matsyarāṭra // 34 //

nodyamānastadā bhīmo duḥkhenevākaronmatim /
na hi śaknomyaśaktopi pratyākhyātuṃ narādhipaṃ // 35 //

tataḥ sa puruṣavyāghraḥ śārdūlaśithilaṃ caran /
praviveśa mahāraṅgaṃ virāṭamabhiharṣayan // 36 //

bavandha kakṣāṃ kaunteyastataḥ saṃharṣayañjanam /
tatastu vṛtrasaṅkāśaṃ bhīmo mallaṃ samāhvayat // 37 //

jīmūtaṃ nāma taṃ tatra mallaprakhyātavikramam /
kakṣe mallaṃ gṛhītvā'tha nanāda bahu siṃhavat // 38 //

tāvubhau sumahotsāhāvubhau bhīmaparākramau /
mattāviva mahākāyau vāraṇau ṣaṣṭhihāyanau // 39 //

tatastau naraśārdūlau bāhuyuddhaṃ samīyatu /
vīrau paramasaṃhṛṣṭāvanyonyajayakāṅkṣiṇau // 40 //

ubhau paramasaṃhṛṣṭau balenātibalāvubhau /
anyonyasyāntaraṃ prepsū parasparajayaiṣiṇau // 41 //

kṛtapratikṛtaiścitrairbāhubhiśca susaṅkaṭaiḥ /
sannipātāvadhūtaiśca pramāthonmathanaistathā // 42 //

kṣepaṇairmuṣṭibhiścaiva varāhoddhūtanissvanaiḥ /
talairvajranipātaiśca prasṛṣṭābhistathaiva ca // 43 //

śalākānakhapātaiśca pādoddhūtaiśca dāruṇaiḥ /
jānubhiścāśmanirghoṣaiḥ śirobhiścāvaghaṭṭanaiḥ // 44 //

tadyuddhamabhavaddhoramaśastraṃ bāhutejasā /
balaprāṇena śūrāṇāṃ samājotsavasannidhau // 45 //

arajyata janaḥ sarvaḥ sotkruṣṭaninadotthitaḥ /
balinoḥ saṃyuge rājanvṛtravāsavayoriva // 46 //

prakarṣaṇākarṣaṇayorabhyākarṣavikarṣaṇaiḥ /
ākarṣaturathānyonyaṃ jānubhiścāpi janghatuḥ // 47 //

tataḥ śabdena mahatā bhartsayantau parasparam / vyūḍhoraskau dīrghabhujau niyuddhakuśalāvubhau /
bāhubhiḥ samasajjetāmāyasaiḥ parighairiva // 48 //

utpapātātha vegena mallaṃ kakṣe gṛhītavān /
pārśvaṃ nigṛhya hastena pātayāmāsa mallakam // 49 //

cakarṣa dorbhyāmutpātya bhīmo mallamamitrahā /
ninadaṃ tamabhikrośañśārdūla iva vāraṇam // 50 //

samudyamya mahābāhurbhrāmayāmāsa vīryavān /
tato mallāśca matsyāśca vismayaṃ cakrire param // 51 //

bhrāmayitvā śataguṇaṃ gatasatvamacetanam /
pratyapiṃṣanmahābāhurmallaṃ bhuvi vṛkodaraḥ // 52 //

tasminvinihate vīre jīmūte lokaviśrute /
virāṭaḥ paramaṃ harṣamagacchadvāndhavaiḥ saha // 53 //

praharṣātpradadau vittaṃ bahu rāja mahāmanāḥ /
valalāya mahāraṅge yathā vaiśravaṇastathā // 54 //

evaṃ sa subahūnmallānpuruṣāṃśca mahābalān /
vinighnanmatsyarājasya prītimāharaduttamām // 55 //

yadā'sya tulyaḥ puruṣo na kaścitatra vidyate /
tato vyāghraiśca siṃhaiśca dviradaiścāpyayodhayat // 56 //

virāṭena pradattāni citrāṇi vividhāni ca /
sthitebhyaḥ puruṣebhyaśca dattvā dravyāṇi jagmivān // 57 //

punarantaḥpuragataḥ strīṇāṃ madhye vṛkodaraḥ /
yodhyate sa virāṭasya gajaiḥ siṃhairmahābalaiḥ // 58 //

bībhatsurapi gītena nṛttenāpi ca pāṇḍavaḥ /
virāṭaṃ toṣayāmāsa sarvāścāntaḥpurastriyaḥ // 59 //

aśvairvinītairjavanaistatratatra samāgataḥ / topayāmāsa rājānaṃ nakulo nṛpasattamam /
tasmai pradeyaṃ prāyacchatprīto rājā dhanaṃ bahu // 60 //

vinītānvṛpabhāndṛṣṭvā sahadevasya cābhitaḥ /
dhanaṃ dadau bahuvidhaṃ virāṭaḥ puruṣarṣabhaḥ // 61 //

draupadī prekṣya tānsarvānkliśyamānānmahārathān /
nātiprītamanā rājanniśvāsaparamā'bhavat // 62 //

evaṃ te nyavasaṃstatra pracchannāḥ puruṣarṣabhāḥ /
karmāṇi tasya kurvāṇā virāṭanṛpatestadā // 63 //