Mahabharata · Chapter 4.10
athāparasyāṃ diśi bhīmadarśano vṛkodaro'dṛśyata siṃhavikramaḥ /
asipraveke pratimucya śāṇite khajāṃ ca darvī ca kareṇa dhārayan // 1 //
tvacaṃ ca gocarmamayīṃ sumarditāṃ samukṣitāṃ pānakarāgaṣāḍavaiḥ /
kilāsamālambya kareṇa cāyasaṃ saśṛṅgiberārdrakabhūstṛṇāṅkuram // 2 //
gambhīrarūpaḥ parameṇa tejasā raviryathā lokamimaṃ prakāśayan /
sa kṛṣṇavāsā girirājasāravān sa matsyarājaṃ samupetya tasthivān // 3 //
sabhāgato vāraṇayūthapopamastamisrahā rātrimivāvabhāsayan /
sahasranetrāvarajāntakopamastrilokapālādhipatiryathā hariḥ // 4 //
tamāvrajantaṃ gajayūthapopamaṃ nirīkṣamāṇo navasūryavarcasam /
bhayātsamudvignavipaṇṇacetano diśaśca sarvāḥ prasamīkṣya cāsakṛt // 5 //
tamekavastraṃ parasainyavāraṇaṃ sabhā'vidūrānnṛpatirnṛpātmajam /
samīkṣya vaiklabyamupeyivāñśanairjanāśca bhītāḥ parisarpire bhṛśam // 6 //
athābravīnmātsyapatiḥ sabhāgatān bhṛśāturoṣṇaṃ pariniśvasanniva /
ko'yaṃ yuvā vāraṇarājasannibhaḥ sabhāmabhipraiti hi māmikāmimām // 7 //
ko vā vijānāti purā'sya darśanaṃ mṛgendraśārdūlagatiṃ hi māmakaḥ /
vyūḍhāntarāṃso mṛgarāḍivotkaṭo ya eṣa divyaḥ puruṣaḥ prakāśate // 8 //
rājaśriyā hyeṣa vibhāti rājavadvirocate rukmagiriprabhopamaḥ /
nākṣatriyo nūnamayaṃ bhaviṣyati sahasranetrapratimastathā hyasau // 9 //
rūpeṇa yaścāpratimo hyayaṃ mahānmahīmimāṃ śatraḥ ivābhipālayet /
nābhūmipo'yaṃ hi ratirmameti ca cyutaḥ samṛddhyā nabhasīva nāhuṣaḥ // 10 //
vaiśampāyana uvāca /
vitarkamāṇasya ca tasya pāṇḍavaḥ sabhāmatikramya vṛkodaro'bravīt /
jayeti rājānamabhipramodayansukhena sabhyaṃ ca sabhāgataṃ janam // 11 //
tato nṛpaṃ vākyamuvāca pāṇḍavo yathā'nupūrvyātkṛpayānvitottaram /
tvāṃ jīvituṃ śatruhannāgato'haṃ tvameva loke paramo hi saṃśrayaḥ // 12 //
narendra śūdrosmi caturthavarṇabhāggurūpadeśātparicārakarmakṛt / jānāmi sūpāṃśca rasāṃśca saṃskṛtānmāṃsānyapūpāṃśca pacāmi śobhanān /
rāgaprakārāśca bahūnphalāśrayānmahānase me na samosti sūpakṛt // 13 //
vaiśampāyana uvāca /
tamabravīnmatsyapatiḥ prahṛṣṭavatpriyaṃ pragalbhaṃ madhuraṃ vinītavat /
na śūdratāṃ kāñcana lakṣayāmi te kuberacandrendradivākaraprabha // 14 //
hutāśanāśīviṣatulyatejaso na karma te yogyamidaṃ mahānase /
na sūpakāro bhavituṃ tvamarhasi suparṇagandharvamahoragopama // 15 //
anīkakarṇāgradharo dhvajī rathī bhavādya me vāraṇavāhinīpatiḥ /
na nīcakarmā bhavituṃ tvamarhasi praśāsituṃ bhūmimimāṃ tvamarhasi // 16 //
bhīma uvāca /
caturthavarṇosmyahamugraśāsana na vai vṛṇe tvāmahamīdṛśaṃ padam /
jātyā'smi śūdro balaleti nāmnā jijīviṣustvadviṣayaṃ samāgataḥ // 17 //
yudhiṣṭhirasyāsmi mahānase purā babhūva sarvaprabhurannapānadaḥ /
athāpi māmutsṛjase mahīpate vrajāmyahaṃ yāvadito yathāgatam // 18 //
tvamannasaṃskāravidhau praśādhi māṃ bhavāmi te'haṃ naradeva sūpakṛt /
balena tulyaśca na vidyate mayā niyuddhaśīlosmi sadā hi pārthiva // 19 //
gajāṃśca siṃhāṃśca sameyivānahaṃ sadā kariṣyāmi tavānagha priyam /
na nīcakarmā tava mādṛśaḥ prabho balasya netā'pyabalo bhavediti // 20 //
svakarmatuṣṭāśca vayaṃ narādhipa praśādhi māṃ sūdapade yadīcchasi /
ye santi mallā balavīryasammatāstāneva yotsyāmi tavābhiharpayan // 21 //
vaiśampāyana uvāca /
tamevamukte vacane narādhipaḥ pratyabravīnmatsyapatiḥ prahṛṣṭavat /
sohaṃ na manye tava karma tatsamaṃ samudranemiṃ pṛthivīṃ tvamarhasi // 22 //
trilokapālo hi yathā virājase tathā'dya me viṣṇurivātirocase / yathā tu kāmastava tattathā kṛtaṃ mahānase me bhava me puraskṛtaḥ /
narāśca me tatra mayā sadā'rcitā bhavādya teṣāmadhipo mayā kṛtaḥ // 23 //
tathā sa bhīmo vihito mahānase virāṭarājasya babhūva vai priyaḥ /
uvāsa rājanna ca taṃ pṛthagjano bubodha tasyānucaraśca kaścana // 24 //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0