Mahabharata · Chapter 3.98
yudhiṣṭhira nibodhedaṃ triṣu lokeṣu viśrutam /
bhṛgostīrthaṃ mahārāja maharṣigaṇasevitam //
yatropaspṛṣṭavānrāmo hṛtantejastadāptavān /
atra tvambhrātṛbhiḥ sārdhaṃ kṛṣṇayā caiva pāṇḍava //
duryodhanahṛtantejaḥ punarādātumarhasi /
kṛtavaireṇa rāmeṇa yathā kacopahṛtaṃ punaḥ //
vaiśampāyana uvāca /
sa tatrabhrātṛbhiścaiva kṛṣṇayā caiva pāṇḍavaḥ /
snātvā devānpitṝṃścaiva tarpayāmāsa bhārata //
tasya tīrthasya rūpaṃ vai dīptāddīptataraṃ babhau /
apravṛṣyataraścāsīcchātravāṇāṃ nararṣabha //
apṛcchaccaiva rājendra lomaśaṃ pāṇḍunandanaḥ / bhagavankimarthaṃ rāmasya hṛtamāsīdvapuḥ prabho /
kathaṃ pratyāhṛtañcaiva etadācakṣva pṛcchataḥ //
lomaśa uvāca /
śṛṇu rāmasya rājendra bhārgavasya ca dhīmataḥ /
jāto daśarathasyāsītputro rāmo mahātmanaḥ //
viṣṇuḥ svena śarīreṇa rāvaṇasya vadhāya vai /
paśyāmastamayodhyāyāṃ jātaṃ dāśarathiṃ tataḥ //
ṛcīkanandano rābho bhārgavo reṇukāsutaḥ /
tas dāśaratheḥ śrutvā rarāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ //
kautūhalānvito rāmastvayodhyāmagamatpunaḥ /
jijñāsamāno rāmasya vīryaṃ dāśarathestadā //
taṃ vai daśarathaḥ śrutvā viyāntamupāgatam /
preṣayāmāsa rāmasya rāmaṃ putraṃ puraskṛtam //
sa tamabhyāgataṃ dṛṣṭvā udyatāstramavasthitam /
prahasanniva konteya rāmo vacanamabravīt //
kṛtakālaṃ hi rājendra dhanuretanmayā vibho /
samāropaya yatnena yadi śaknoṣi pārtiva //
ityuktastvāha bhagavaṃstvaṃ nādhikṣeptumarhasi / nāhamapyadhamo dharme kṣatriyāṇāṃ dvijātiṣu /
iśrvākūṇāṃ viśeṣeṇa bāhuvīrye na katthanam //
tamevaṃ vādinaṃ tatra rāmo vacanamabravīt /
alaṃ vai vyapadeśena dhanurāyaccha rāghava //
tato jagrāha roṣeṇa kṣatriyarṣabhamūdanam /
rāmo dāśarathirdivyaṃ hastādrāmasya kārmukam //
dhanurāropayāmāsa salīla iva bhārata / jyāśabdamakaroccaiva smayamānaḥ sa vīryavān /
tasya śabdas bhūtāni vitrasantyaśaneriva //
athābravīttadā rāmo rāmaṃ dāśarathistadā /
idamāropitaṃ brhamankimanyatkaravāṇi te //
tasya rāmo dadau divyaṃ jāmadagnyo mahātmanaḥ /
śaramākarṇadeśāntamayamākṛṣyatāmiti //
lomaśa uvāca /
etacchrutvā'bravīdrāmaḥ pradīpta iva manyunā /
śrūyate kṣamyate caiva darpapūrṇosi bhārgava //
tvayā hyadhigataṃ tejaḥ kṣatriyebhyo viśeṣataḥ / pitāmahaprasādena tena māṃ kṣipasi dhruvam /
paśya māṃ svena rūpeṇa cakṣuste vitarāmyaham //
tato rāmaśarīre vai rāmaḥ paśyati bhārgavaḥ /
ādityānsavasūnrudrānsādhyāṃśca samarudgaṇān //
pitaro hutāśanaścaiva nakṣatrāṇi grahāstathā /
gandharvā rākṣasā yakṣā nadyastīrthāni yāni ca //
ṛṣayo vālakhilyāśca brhamabhūtāḥ sanātanāḥ /
devarṣayaśca kārtsnyena samudrāḥ parvatāstathā //
vedāśca sopaniṣado vaṣaṭkāraiḥ sahādhvaraiḥ / cetomanti ca sāmāni dhanurvedaśca bhārata /
meghavṛndāni varṣāṇi vidyutaśca yudhiṣṭhira //
tataḥ sa bhagavānviṣṇustaṃ vai bāṇaṃ mumoca ha /
śuṣkāśanisamākīrṇaṃ maholkābhiśca bhārata //
pāṃsuvarṣeṇa mahatā meghavarṣaiśca bhūtalam /
bhūmikampaiśca nirghātairnādaiśca vipulairapi //
sa rāmaṃ vihvalaṃ kṛtvā tejaścākṣipya kevalam /
āgacchajjvalito bāṇo rāmabāhupracoditaḥ //
sa tu vihvalatāṃ gatvā pratilabhya ca cetanām /
rāmaḥ pratyāgataprāṇaḥ prāṇamadviṣṇutejasam //
viṣṇunā sobhyanujñāto mahendramagamatpunaḥ /
bhītastu tatranyavasadbrīḍitastu mahātapāḥ //
tataḥ saṃvatsare'tīte hṛtaujasamavasthitam /
nirmadaṃ duḥkhitaṃ dṛṣṭvā pitaro rāmamabruvan //
na vai samyagidaṃ putra viṣṇumāsādya vaikṛtam /
sa hi pūjyaśca mānyaśca triṣu lokeṣu sarvadā //
gaccha putranadīṃ puṇyāṃ vadhūsarakṛtāhvayām /
tatropaspṛśya tīrtheṣu punarvapuravāpsyasi //
dīptodaṃ nāma tattīrthaṃ yatrate pratitāmahaḥ /
bhṛgurdevayuge rāma taptavānuttamaṃ tapaḥ //
tattathā kṛtavānrāmaḥ kaunteya vacanātpituḥ /
prāptavāṃśca punastejastīrthe'sminpāṇḍunandana //
etadīdṛśakaṃ tāta rāmeṇākliṣṭakarmaṇā / prāptamāsīnmahārāja viṣṇumāsādya vai purā //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0