Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 3.54

3.54.1

atha kāle śubhe prāpte tathau puṇye kṣaṇe tathā /
ājuhāva mahīpālānbhīmo rājā svayaṃvare //

3.54.2

tacchrutvā pṛthivīpālāḥ sarve hṛcchayapīḍitāḥ /
tvaritāḥ samapājagmurdamayantīmabhīpsavaḥ //

3.54.3

kanakastambharuciraṃ toraṇena virājitam /
viviśuste nṛpā raṅgaṃ mahāsiṃha ivācalam //

3.54.4

tatrāsaneṣu vividheṣvāsīnāḥ pṛthivīkṣitaḥ /
surabhisragdharāḥ sarve pramṛṣṭamaṇikuṇḍalāḥ //

3.54.5

sampūrṇāṃ puruṣavyāghrairvyāghrairgiriguhāmiva /
praviveśa nalo devaiḥ puṇyaśloko narādhipa //

3.54.6

tatra sma pīnā dṛśyante bāhavaḥ parighopamāḥ /
ākāravarṇasuślakṣṇāḥ pañcaśīrṣā ivoragāḥ //

3.54.7

sukeśāntāni cārūṇi sunāsāni śubhāni ca /
mukhāni rājñāṃ śobhante nakṣatrāṇi yathā divi //

3.54.8

damayantī tato raṅgaṃ praviveśa śubhānanā /
muṣṇantī prabhayā rājñāṃ cakṣūṣi ca manāṃsi ca //

3.54.9

tasyā gātreṣu patitā teṣāṃ dṛṣṭirmahātmanām /
tatratatraiva saktā'bhūnna cacāla ca paśyatām //

3.54.10

tataḥ sankīrtyamāneṣu rājñāṃ nāmasu bhārata /
dadarśa bhaimī puruṣānpañca tulyākṛtīniha //

3.54.11

tānsamīkṣya tataḥ sarvānnirviśeṣākṛtīnsthitān /
sandehādatha vedarbhī nābhyajānānnalaṃ nṛpam //

3.54.12

nirviśeṣavayoveṣarūpāṇāṃ tatra sā śubhā / yaṃyaṃ hi dadṛśe teṣāṃ tantaṃ mene nalaṃ nṛpam /
sācintayantī buddhyā'tha tarkayāmāsa bhāminī //

3.54.13

kathaṃ nu devāñjānīyāṃ kathaṃ vidyāṃ nalaṃ nṛpam /
evaṃ sañcintayantī sā vaidarbhī bhṛśaduḥkhitā //

3.54.14

śrutāni devaliṅgāni tarkayāmāsa bhārata /
devānāṃ yāni liṅgāni sthavirebhyaḥ śrutāni me //

3.54.15

tānīha tiṣṭhatāṃ bhūmāvekasyāpi na lakṣaye /
evaṃ vicintya bahudhā vicārya ca punaḥ punaḥ //

3.54.16

śaraṇaṃ prati devānāṃ prāptakālamamanyata /
vācā ca manasā caiva namaskāraṃ prayujya sā //

3.54.17

devebhyaḥ prāñjalirbhūtvā vepamānedamabravīt / haṃsānāṃ vacanaṃ śrutvā yathā me naiṣadho vṛtaḥ /
patitve tena satyena devāstaṃ pradiśantu me //

3.54.18

manasā vacasā caiva yathā nāticarāmyaham /
tena satyena vibudhāstameva pradiśantu me //

3.54.19

yathā devaiḥ sa me bhartā vihito niṣadhādhiṣaḥ /
tena satyena me devāstameva pradiśantu me //

3.54.20

yathedaṃ vratamārabdhaṃ nalasyārādhane mayā /
tena satyena me devāstameva pradiśantu me //

3.54.21

svaṃ caiva rūpaṃ puṣyantu lokapālā maheśvarāḥ /
yathā'hamabhijānīyāṃ puṇyaślokaṃ narādhipam //

3.54.22

niśamya damayantyāstatkaruṇaṃ pratidevitam /
niścayamparamaṃ tathyamanurāgaṃ ca naiṣadhe //

3.54.23

manoviśuddhiṃ buddhiṃ ca bhaktiṃ rāgaṃ ca naiṣadhe /
yathoktaṃ cakrire devāḥ sāmarthyaṃ liṅgadhāraṇe //

3.54.24

sā'paśyadvibudhānsarvānasvedānstabdhalocanān /
amlānasragrajohīnānsthitānaspṛśataḥ kṣitim //

3.54.25

chāyādvitīyo mlānasragrajaḥsvedasamanvitaḥ /
bhūmiṣṭho naiṣadhaścaiva nimeṣeṇa ca sūcitaḥ //

3.54.26

sā samīkṣya tu tāndevānpuṇyaślokaṃ ca bhārata /
naiṣadhaṃ varayāmāsa bhaimī dharmeṇa pāṇḍava //

3.54.27

vilajjamānā vastrāntaṃ jagrāhāyatalocanā /
skandhadeśe'sṛjattasya srajaṃ paramaśobhanām //

3.54.28

varayāmāsa caivainaṃ patitve varavarṇinī /
tato hāheti sahasā muktaḥ śabdo narādhipaiḥ //

3.54.29

devairmaharṣibhistatra sādhusādhviti bhārata /
vismitairīritaḥ śabdaḥ praśaṃsadbhirnalaṃ nṛpam //

3.54.30

damayantīṃ tu kauravya vīrasenasuto nṛpaḥ /
āśvāsayadvarārohāṃ prahṛṣṭenāntarātmanā //

3.54.31

yattvaṃ bhajasi kalyāṇi pumāṃsaṃ devasannidhau /
tasmānmāṃ viddhi bhartārametatte vacane ratam //

3.54.32

yāvacca me dhariṣyanti prāṇā dehe śucismite /
tāvattvayi bhaviṣyāmi satyametadbravīmi te //

3.54.33

damayantī tathā vāgbhirabhinandya kṛtāñjaliḥ //

3.54.34

tau parasparataḥ prītau dṛṣṭvā tvagnipurogamān /
tāneva śaraṇaṃ devāñjagmaturmanasā tadā //

3.54.35

vṛte tu naiṣadhe bhaimyā lokapālā mahaujasaḥ /
prahṛṣṭamanasaḥ sarve nalāyāṣṭau varāndaduḥ //

3.54.36

pratyakṣadarśanaṃ yajñe gatiṃ cānuttamāṃ śubhām /
naiṣadhāya dadau śakraḥ prīyamāṇaḥ śacīpatiḥ //

3.54.37

agnirātmabhavaṃ prādādyatra vāñchati naiṣadhaḥ /
lokānātmaprabhāṃścaiva dadau tasmai hutāśanaḥ //

3.54.38

yamastvannarasaṃ prādāddharme ca paramāṃ sthitim /
apāmpatirapāṃ bhāvaṃ yatravāñchati naipadhaḥ //
srajaścottamagandhāḍhyāḥ sarveca mithunaṃ daduḥ

3.54.39

varānevaṃ pradāyāsya devāste tridivaṃ gatāḥ / etatsarvaṃ nalo'paśyaddamayantī ca bhārata /
yathā svapnaṃ mahārāja tathaiva dadṛśurjanāḥ //

3.54.40

tataḥ svayavaraṃ cakre bhīmo rājā'timānuṣam /
samāgateṣu sarveṣu bhūpālesu viśāmpate //

3.54.41

damayantyapi taddṛṣṭvārājamaṇḍalamṛddhimat /
anvīkṣyanaiṣadhaṃ vavre bhaimī dharmeṇa bhārata //

3.54.42

vṛte ca naiṣadhe bhaimyā nivṛtte ca svayaṃvare /
sarva eva mahīpālāḥ pratijagmuryathāgatam //

3.54.43

pārthivāścānubhūyāsya vivāhaṃ vismayānvitāḥ /
damayantyāśca muditāḥ pratijagmuryathāgatam //

3.54.44

gateṣu pārthivendreṣu bhīmaḥ prīto mahāmanāḥ /
vivāhaṃ kārayāmāsa damayantyā nalasya ca //

3.54.45

uṣya tatra tathākāmaṃ naiṣadho dvipadāṃvaraḥ / bhīmena samanujñāto jagāma nagaraṃ svakam /
avāpya nārīratnaṃ tu puṇyaślokopi pārthivaḥ //

3.54.46

reme saha tayā rājañchacyeva balavṛtrahā /
atīva mudito rājā bhrājamānoṃśumāniva //

3.54.47

arañjayatprajā vīro dharmeṇa paripālayan / īje cāpyaśvamedhena yayātiriva nāhuṣaḥ /
anyaiśca bahubhirdhīmānkratubhiścāptadakṣiṇaiḥ //

3.54.48

pugaśca ramaṇīyeṣu vaneṣūpavaneṣu ca /
damayantyā saha nalo vijahārāmaropamaḥ //

3.54.49

janayāmāsa ca tato damayantyāṃ mahāmanāḥ /
indrasenaṃ sutaṃ cāpi indrasenāṃ cakanyakām //

3.54.50

evaṃ sa yajamānaśca viharaṃśca narādhipaḥ / rarakṣa vasusampūrṇāṃ vasudhāṃ vasudhādhipaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc