Mahabharata · Chapter 3.44

kadācitsa hi devendraścitrasenaṃ raho'bravīt /
pārthasya cakṣururvaśyāṃ saktaṃ vijñāya vāsavaḥ //

gandharvarāja gacchādya prahito'psarasāṃvarām /
urvaśīṃ puruṣavyāghraṃ sopātiṣṭhatu phalgunam //

yathā na tāmabhisṛtāṃ vidyādasmanniyogataḥ /
tathā tvayā vidhātavyaṃ strīsaṃsargaviśārada //

evamuktastathetyuktvā so'nujñāṃ prāpya vāsavāt /
gandharvarājo'psarasamabhyagādurvaśīṃ varām //

tāṃ dṛṣṭvā vidito hṛṣṭaḥ svāgatenārcitastayā /
sukhāsīnaḥ sukhāsīnāṃ smitapūrvaṃ vaco'bravīt //

viditaṃ te'stu suśroṇi preṣito'hamihāgataḥ /
tridivasyaikarājena tvatprasādābhinandinā //

yaḥ sa devamanuṣyeṣu prakhyātaḥ sahajairguṇaiḥ / śriyā śīlena rūpeṇa śrutena ca balena ca /
prakhyātaḥ śauryavīryābhyāṃ prapannaḥ pratibhānavān //

tejasvī saumyīlaśca kṣamāvāñjitamatsaraḥ /
sāṅgopaniṣadānvedāṃścaturākhyānapañcamān //

yo'dhīte guruśuśrūṣāṃ medhāṃ cāṣṭaguṇāśrayām /
brahmacaryeṇa dākṣyeṇa prasavairvayasā'pi ca //

eko vai rakṣitā caiva tridivaṃ maghavāniva /
akatthano mānayitā sthūlalakṣyaḥ priyaṃvadaḥ //

suhṛdaścānnapānena vividhenābhivarṣati /
satyavāgūrjito vaktā rūpavānanahankṛtaḥ //

bhaktānukampī kāntaśca priyaśca sthirasangaraḥ /
prārthanīyairguṇagaṇairmahendravaruṇopamaḥ //

viditaste'rjuno vīraḥ sa svargaphalamāptavān / tava śakrābhyanujñātaḥ pādāvadyaprapadyatām /

evamuktā smitaṃ kṛtvā svātmānaṃ bahumānya ca /
pratyuvācorvaśī prītā citrasenamaninditā //

yattvasya kathitaḥ satyo guṇoddeśastvayā'nagha /
taṃ śrutvā'nyaṃ priyaṃ nārī vṛṇuyātkimato'rjunaṃ //

tasya cāhaṃ guṇaughena phalgune jātamanmathā /
gacchatvaṃ hi yāthākāmamāgamiṣyāmyahaṃ sukham //
vaiśampāyana uvāca /

tato visṛjyagandharvaṃ kṛtakṛtyā śucismitā /
urvaśī cākarotsnānaṃ pārthaprārthanalālasā //

snānālaṅkāranepathyairgandhamālyaiśca śaubhanaiḥ /
dhanañjayasya rūpeṇa śarairmanmathacoditaiḥ //

atividdhena manasā manmathena pradīpitā /
divyāstaraṇasaṃstīrṇe vistīrṇe śayanottame //

cittasankalpabhāvena sucittā'nanyamānasā /
manorathena samprāptaṃ ramayantīva phalgunam //

niśāmya candrodayanaṃ vigāḍhe rajanīmukhe /
prasthitā sā pṛthuśroṇī pārthasya bhavanaṃ mahat //

mṛdukuñcitadīrgheṇa kusumottamadhāriṇā /
keśapāśena lalanā gacchamānā vyarājata //

bhrūkṣepālāpamādhuryaiḥ kāntyā saumyatayā'pi ca /
śaśinaṃ vakracandreṇa sā'hvayantīva gacchatī //

divyāṅgarāgau sumukhau divyacandanarūṣitau /
gacchantyā hārarucirau stanau tasyā vavalgatuḥ //

stanodvahanasankṣobhāttāmyamānā padepade /
trivalīdāmacitreṇa madhyenātīva śebhinā //

rathakūbaravistīrṇaṃ nitambonnatapīvaram /
manmathāyatanaṃ śubhraṃ raśanādāmabhūṣitam //

ṛṣīṇāmapi divyānāṃ manovyāghātakāraṇam /
sūkṣmavastradharaṃ bhāti jaghanaṃ niravadyavat //

gūḍagulphadharau pādau tāmrāyatatalāṅgulī /
kūrmapṛṣṭhontau cāsyāḥ śobhete kiṅkiṇīkiṇau //

śīdhupānena cālpena tuṣṭā ca madanena ca /
vilāsitaiśca vividhaiḥ prekṣaṇīyatarā'bhavat //

siddhacāraṇagandharvaiḥ sādhyairyāti vilāsinī /
babvāścarye'pi vai svarge darśanīyatamākṛtiḥ //

sumūkṣmeṇottarīyeṇa meghavarṇena rājatā /
tanvabhraprāvṛtā vyomni candralekhena gacchati //

tataḥ prāptātiduṣprāpā manasā'pi vikarmabhiḥ /
bhavanaṃ pāṇḍuputrasya phalgunasya śucismitā //

tatra dvāramanuprāptā dvārasthaiśca niveditā /
arjunasya naraśreṣṭha urvaśī śubhalocanā //

upātiṣṭhata tadveśma nirmalaṃ sumanoharam /
sa śaṅkitamanā rājanpratyagacchata tāṃ niśi //

dṛṣṭvaiva corvaśīṃ pārtho lajjāsaṃvṛlocanaḥ /
tadā'bhivādanaṃ kṛtvā gurupūjāṃ prayuktavān //
arjuna uvāca /

abhivādaye tvāṃ śirasā pravarāpsarasāṃvare / kiṃ cāgamanakṛtyaṃ te brūhi sarvaṃ yathātatham /
kimājñāpayase devi preṣyaste'hamupasthitaḥ //

akāmaṃ phalgunaṃ jñātvā iṅgitajñā tadorvaśī /
gandharvavacanaṃ sarvaṃ śrāvayāmāsa phalgunam //
urvaśyuvāca /

yathā me citrasenena kathitaṃ manujottama /
natte'haṃ sampravakṣyāmi yathā cāhamihāgatā //

upastāne mahendras vartamāne manorame /
tavāgamanatuṣṭyā ca svargasya paramotsave //

rudrāṇāṃ caiva sānnidhyamādityānāṃ ca sarvaśaḥ /
samāgame'śvinoścaiva vasūnāṃ ca narottama //

maharṣīṇāṃ ca saṅgheṣu rājarṣipravareṣu ca /
siddhacāraṇayakṣeṣu mahoragagaṇeṣu ca //

upaviṣṭeṣu sarveṣu sthānamānaprabhāvataḥ /
ṛddhyā prajvalamāneṣu agnisomārkavarṣmasu //

vīṇāsu vādyamānāsu gandharvaiḥ śakranandana /
divye manorame gīte pravṛtte pṛthulocana //

sarvāpsaraḥsu mukhyāsu pranṛttāsu kurūdvaha /
tvaṃ kilānimiṣaḥ pārtha māmekāṃ tatra dṛṣṭavān //

tatra cāvabhṛthe tasminnupasthāne divaukasām /
tava pitrā'bhyanujñātā gatāḥ svanilayānsurāḥ //

tathaivāpsarasaḥ sarvāviśiṣṭāḥ svagṛhaṃ gatāḥ /
api cānyāśca śatrughna tava pitrā visarjitāḥ //

tataḥ śakreṇa sandiṣṭaścitraseno mamāntikam /
prāptaḥ kamalapatrākṣa sa ca māmabravītsvayam //

tvatkṛte'haṃ sureśena preṣito varavarṇini /
priyaṃ kuru mahendrasya mama caivātmanaśca ha //

śakratulyaṃ raṇe śūraṃ rūpaudāryaguṇānvitam /
pārthaṃ prārthaya suśroṇi tvamityevaṃ tadā'bravīt //

tato'haṃ samanujñātā tena pitrā ca te'nagha /
tavāntikamanuprāptā śuśrūṣitumarindama //

na kevalaṃ hi cakreṇa preṣitā cāhamāgatā /
cirābhilaṣito vīra mamāpyeṣa manorathaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

tāṃ tathā bruvatīṃ śrutvā bhṛśaṃ lajjānvito'rjunaḥ /
uvāca karṇau hastābhyāṃ pidhāya tridaśopamaḥ //

duḥśrutaṃ me'stu subhage yanmāṃ vadasi bhāmini /
gurudāraiḥ samānā me niścayena varānane //

[yathā kuntīmahābhāgā yathenrāṇī śacī mama / tathā tvamapi kalyāṇīnātra kāryā vicāraṇā]

yaccekṣitā'si vispaṣṭaṃ viśeṣeṇa mayā śubhe /
tacca me kāraṇaṃ sarvaṃ śṛṇu satyena susmite //

iyaṃ pauravavaṃśas jananī sudatīti ha /
tvāmahaṃ dṛṣṭavāṃstatra vismayotphullalocanaḥ //

na māmarhasi kalyāṇi anyathā dhyātramapsaraḥ /
gurorgarutarā me tvaṃ mama tvaṃ vaṃśavardhinī //
urvaśyuvāca /

anāvṛtāśca sarvāḥ sma devarājābhinandana /
gurusthāne na māṃ vīra niyoktuṃ tvamihārhasi //

pitaraḥ sodarāḥ putrā naptāro vā tvihāgatāḥ /
tapasā ramayantyasmānna ca teṣāṃ vyatikramaḥ //

tatprasīda na māmārtāṃ visarjayitumarhasi /
hṛcchayena ca santaptāṃ bhaktāṃ ca bhaja mānada //
arjuna uvāca /

śṛṇu satyaṃvarārohe yattvāṃ vakṣyāmyanindite /
śṛṇvantu me diśaścaiva vidiśaśca sadevatāḥ //

yathā kuntī ca mādrī ca śacī caiva samā iha /
tathā ca vaṃśajananī tvaṃ hi me'dya garīyasī //

gaccha mūrdhnā prapannosmi pādau te varavarṇini /
tvaṃ hi me mātṛvatpūjyā rakṣyo'haṃ putravattvayā //
vaiśampāyana uvāca /

tato'vadhūtā pārthena urvaśī krodhamūrcchitā /
vepantī bhrukuṭīkakrā śaśāpātha dhanañjayam //
urvaśyuvāca /

tava pitrā'bhyanujñātāṃ svayaṃ ca gṛhamāgatām /
yasmānmāṃ nābhinandethāḥ kāmabāṇavaśangatām //

tasmāttvaṃ nartakaḥ pārtha strīmadhye mānavarjitaḥ /
apuṃstvena ca vikhyātaḥ paṇḍhavadvicariṣyasi //

evaṃ dattvā'rjune śāpaṃ sphuritoṣṭhī śvasantyatha /
punaḥ pratyāgatā kṣipramurvaśī svaṃ niveśanam //

pārthopi labdhvā śāpaṃ taṃ tāṃ niśāṃ duḥkhito'vasam /
vivakṣuścitrasenāya prātaḥ sarvamahṛṣṭavat //

tataḥ prabhāte vimale gandharvāya yathātatham /
nivedayāmāsa tadā citrasenāya pāṇḍavaḥ //

tacca sarvaṃ yathāvṛttaṃ śāpaṃ caiva yathātatham /
avedayacca śakrasya citraseno'pi sarvaśaḥ //

tadā tvānāyya tanayaṃ vivikte harivāhanaḥ /
sāntvayitvā śubhairvākyaiḥ smayamāno'bhyabhāṣata //

suputrādyapṛthā tāta tvayā putreṇa sattama /
ṛṣayopi hi dhairyeṇa jitā vai te mahābhuja //

yaṃ ca dattavatī śāpamurvaśī tava mānada /
sa cāpi te'rthakṛttāta sādhakaśca bhaviṣyati //

ajñātavāso vastavyo bhavadbhirbhūtale'nagha /
varpe trayodaśe vīra tatra tvaṃ gamayiṣyasi //

tena nartakavepeṇa apuṃstvena tathaiva ca /
varṣamekaṃ vihṛtyaiva tataḥ puṃstvamavāpsyasi //

evamuktastu śakreṇa phalgunaḥ paravīrahā /
mudaṃ paramikāṃ lebhe na ca śāpaṃ vyacintayat //

citrasenena sahito gandharveṇa yaśasvinā /
reme sa svargabhavane pāṇḍuputro dhanañjayaḥ //

ya imāṃ śṛṇuyānnityaṃ dhṛtiṃ pāṇḍusutasya vai /
na tasya kāmaḥ kāmeṣu pāpakeṣu pravartate //

idamamaravarātmajasya ghoraṃ suci caritaṃ viniśāmya phalgunasya /
vyapagatamadadambharāgadoṣā- stridivagatā'bhiramanti mānavendrāḥ //