Mahabharata · Chapter 3.30

namo dhātre vidhātre ca yau mohaṃ cakratustava /
pitṛpaitāmahe rājye voḍhavye te'nyathā matiḥ //

[karmabhiścintito loko gatyāngatyāṃ pṛthagvidhaḥ / tasmātkarmāṇi nityāni lobhānmokṣaṃ yiyāsati .]

neha dharmānṛśaṃsyābhyāṃ na kṣāntyā nārjavena ca /
puruṣaḥ śriyamāpnoti na ghṛṇitvena karhicit //

tvāṃ cedvyasanamabhyāgādidaṃ bhārata duḥsaham /
sa tvaṃ nārhasi nāpīme bhrātaraste mahaujasaḥ //

na hi te'dhyagamañjātu tadānīṃ nādya bhārata /
dharmātpriyataraṃ kiñcidapi cejjīvitādapi //

dharmārthameva te rājyaṃ dharmārthaṃ jīvitaṃ ca te /
brāhmaṇā guravaścaiva jānantyapi ca devatāḥ //

bhīmasenārjunau cobhau mādreyau ca mayā saha /
tyajestvamiti me buddhirna tu dharmaṃ parityajeḥ //

rājānaṃ dharmagoptāraṃ dharmo rakṣati rakṣitaḥ /
iti me śrutamāryāṇāṃ tvāṃ tu manye na rakṣati //

tyaktvā'nyānhi naravyāghra nityadā dharma eva te /
buddhiḥ satatamanveti chāyevaṃ puruṣaṃ nijā //

nāvamaṃsthā hi sadṛśānnāvarāñśreyasaḥ kutaḥ /
avāpya pṛthivīṃ kṛtsnāṃ na te śṛṅgamavardhata //

svāhākāraiḥ svadhābhiśca pūjābhirapi ca dvijān /
devatāśca pitṝṃścaiva satataṃ pārtha sevase //

brāhmaṇāḥ sarvakāmaiste satataṃ pārtha tarpitāḥ /
yatayo mokṣiṇaścaiva gṛhastāścaiva bhārata //

bhuñjate rukmapātrībhiryatrāhaṃ paricārikā / āraṇyakebhyo vanyāni bhojanāni prayacchasi /
nādeyaṃ brāhmaṇebhyaste gṛhe kiñcana vidyate //

yadidaṃ vaiśvadevānte sāyaṃ prātaḥ pradīyate /
taddattvā'tithibhṛtyebhyorājañśiṣṭenajīvasi //

iṣṭayaḥ paśubandhāśca kāmyanaimittikāśca ye /
vartante pākayajñāśca sadā yajñāśca te'nagha //

asminnapi mahāraṇye vijane dasyusevite /
rāṣṭrādapetya vasato dharmaste nāvasīdati //

aśvamedho rājasūyaḥ pauṇḍarīko'tha gosavaḥ /
iṣṭāstvayā mahāyajñābahavo'nye sadakṣiṇāḥ //

rājanparītayā buddhyā viṣame'kṣaparājaye /
pārtha mitrāṇi cāsmāṃśca vasūni ca parājitaḥ //

ṛjormṛdorbadānyasya dhīmataḥ satyavādinaḥ /
kathamakṣavyasanajā buddhirāpatitā tava //

atīva moha āyāti manaś paridūyate /
niśāmya vyasanaṃ pārtha tavedamatiduḥsaham //

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
īśvarasya vaśe lokastiṣṭhate nātmano yathā //

dhātaiva khalu bhūtānāṃ sukhaduḥkhe priyāpriye /
dadāti sarvamīśānaḥ purastācchukramuccaran //

yathā dārumayīṃ yoṣāṃ naro dhīraḥ samāhitaḥ /
iṅgyatyaṅgamaṅgāni tathā rājannimāḥ prajāḥ //

ākāśa iva bhūtāni vyāpya sarvāṇi bhārata /
īśvaro vidadhātīha kalyāṇaṃ yacca pāpakam //

śakunistantubaddho vā nīyate'yamanīśvaraḥ /
īśvarasya vaśe tiṣṭhannānyeṣāmātmanaḥ prabhuḥ //

maṇiḥ sūtra iva proto nasyota iva govṛṣaḥ /
dhāturādeśamanveti tanmayo hi tadarpaṇaḥ //

nātmāthīno manuṣyo'yaṃ kālaṃ bhajatiṃ kañcana /
srotaso madhyamāpannaḥ kūlavṛkṣa iva cyutaḥ //

ajño janturanīśo'yamātmanaḥ sukhaduḥkhayoḥ /
īśvaraprerito gacchetsvargaṃ narakameva ca //

yathā vāyostṛṇāgrāṇi vaśaṃ yānti balīyasaḥ /
dhāturevaṃ vaśaṃ yānti sarvabhūtāni bhārata //

ārye karmaṇi yuñjānaḥ pāpe vā punarīśvaḥ /
vyāpya bhūtāni carate na cāyamiti lakṣyate //

hetumātramidaṃ dhātuḥ śarīraṃ kṣetrasañjñitam /
yena kārayate karma śubhāśubhaphalaṃ vibhuḥ //

paśya māyāprabhāvo'yamīśvareṇa yathā kṛtaḥ /
yo hanti bhūtairbhūtāni mohayitvā'tmamāyayā //

anyathā paridṛṣṭāni munibhistattvadarśibhiḥ /
anyathā parivartante vegā iva nabhasvataḥ //

anyathaiva hi vartante puruṣāstāni tāni ca /
anyathaiva prabhustāni karoti vikaroti ca //

yathā kāṣṭhena vā kāṣṭhamaśmānaṃ cāśmanā punaḥ /
ayasā cāpyayaśchindyānnirviceṣṭamacetanam //

evaṃ sa bhagavāndevaḥ svayambhūḥ prapitāmahaḥ /
nihanti bhūtairbhūtāni chadma kṛtvā yudhiṣṭhira //

samprayojya viyojyāyaṃ kāmakārakaraḥ prabhuḥ /
krīḍate bhagavānbhūtairbālaḥ krīḍanakairiva //

na mātṛpitṛvadrājandhātā bhūteṣu vartate /
roṣādiva pravṛtto'yaṃ yathā'yamitaro janaḥ //

āryāñśīlavo dṛṣṭvā hīmato vṛttikarśitān /
anāryānsukhinaścaiva vihvalāniva cintaye //

tavemāmāpadaṃ dṛṣṭvā samṛddhiṃ ca suyodhane /
dhātāraṃ garhaye pārtha viṣamaṃ yo'nupaśyati //

āryaśāstrātige krūre lubdhe dharmāpacāyini /
dhārtarāṣṭre śriyaṃ dattvā dhātā kiṃ phalamaśnute //

karmacetkṛtamanveti kartāraṃ nānyamṛcchati /
karmaṇā tena pāpena lipyate nūnamīśvaraḥ //

atha karmakṛtaṃ pāpaṃ na cetkartāramṛcchati / kāraṇaṃ balameveha janāñśocāmi durbalān //