Mahabharata · Chapter 3.272

santiṣṭhadhvaṃ praharata tūrṇaṃ viparidhāvata /
iti sma saindhavo rājā codayāmāsa tānnṛpan //

tato ghoratamaḥ śabdoraṇe samabhavattadā /
bhīmārjunayamāndṛṣṭvā sainyānāṃ sayudhiṣṭhirān //

śibisindhutrigartānāṃ viṣādaścāpyajāyata /
tāndṛṣṭvāpuruṣavyāghrānvyāghrāniva balotkaṭān //

hemabinduṃ mahotsedhāṃ sarvaśaikyāyasīṃ gadām /
pragṛhyābhyadravadbhīmaḥ saindhavaṃ kālacoditam //

tadantaramathāvṛtya koṭikāśyo'bhyahārayat /
mahatā rathavaṃśena parivārya vṛkodharam //

śaktitomaranārācairvīrabāhupracoditaiḥ /
kīryamāṇopi bahubhirna sma bhīmo'bhyakampata //

gajaṃ tu sagajārohaṃ padātīṃśca caturdaśa /
jaghāna gadayā bhīmaḥ saindhavadhvajannīmukhe //

pārthaḥ pañcaśatāñśūrānpārvatīyānmahārathān /
parīpsamānaḥ sauvīraṃ jaghāna dhvajinīmukhe //

rājā svayaṃ suvīrāṇāṃ pravarāṇāṃ prahāriṇām /
nimeṣamātreṇa śataṃ jaghāna samare tadā //

dadṛśe nakulastatrarathātpraskandya khaṅgadhṛt /
śirāṃsi pādarakṣāṇāṃ bījavatpravapanmuhuḥ //

sahadevastu saṃyāya rathena gajayodhinaḥ /
pātayāmāsa nārācairdrumebhya iva barhiṇaḥ //

tatastrigartaḥ sadhanuravatīrya mahārathāt /
gadayā caturo vāhānrājñastas tadā'vadhīt //

tamathābhyāgataṃ rājā padātiṃ kuntinandanaḥ /
ardhacandreṇa bāṇaena vivyādhorasi dharmarāṭ //

sa bhinnahṛdayo vīro vakrācchoṇitamudvaman /
papātābhimukhaṃ prāptaścinnamūla iva drumaḥ //

indrasenadvitīyastu rathātpraskandya dharmarāṭ /
hatāśvaḥ sahadevasya pratipede mahāratham //

nakulaṃ tvabhisaṃvārya kṣemankaramahāmukhau /
ubhāvubhatastīkṣṇaiḥ śaravarṣairavarṣatām //

tau śarairabhivarṣantau jīmūtāviva vārṣikau /
ekaikena vipāṭhena jaghne mādravatīsutaḥ //

trigartarājaḥ surathastasyātha gajūrgataḥ /
rathamākṣepayāmāsa gajena gajayānavit //

nakulastvapabhīstasmādrathāccarmāsipāṇimān /
uddhāmya stānamāsthāya tasthau girivācalaḥ //

surathastaṃ gajavaraṃ vadhāya nakulasya tu /
preṣayāmāsa sakrodhamatyucchritakaraṃ tataḥ //

nakulastasya nāgasya samīpaparivartinaḥ /
saviṣāṇaṃ bhujaṃ mūle khaṅgena nirakṛntata //

sa vinadyamahānādaṃ gajaḥ kiṅkiṇibhūṣaṇaḥ /
patannavākśirā bhūmau hastyārohamapothayat //

sa tatkarma mahatkṛtvā śūro mādravatīsutaḥ /
bhīmasenarathaṃ prāpya śarma lebhe mahārathaḥ //

bhīmastvāpatato rājñaḥ koṭikāśyas sangare /
sūtasya nudato vāhānkṣureṇāpāharacchiraḥ //

na bubodha hataṃ sūtaṃ sa rājā bāhuśālinā /
tasyāśvā vyadravansaṅkhye hatamasūtāstatastataḥ //

virathaṃ hatasūtaṃ taṃ bhīmaḥ praharatāṃvaraḥ /
jaghāna talayuktena prāsenābhyetya pāṇḍavaḥ //

dvādaśānāṃ tu sarveṣāṃ sauvīrāṇāṃ dhanañjayaḥ /
cakarta niśitairbhallairdhanūṃṣi ca śirāṃsi ca //

śibīnikṣvākumukhyāṃśca trigartānsaindhavānapi /
jaghānātirathaḥ saṅkhye bāṇagocaramāgatān //

sūditāḥ pratyadṛśyanta bahavaḥ savyasācinā /
sapatākāśca mātaṅgāḥ sadhvajāśca mahārathāḥ //

pracchādya pṛthivīṃ tasthuḥ sarvamāyodhanaṃ prati /
śarīrāṇyaśiraskāni videhāni śirāṃsi ca //

śvagṛdhrakaṅkakākolabhāsagomāyuvāyasāḥ /
atṛpyaṃstatravīrāṇāṃ hatānāṃ māsaśoṇitaiḥ //

evaṃ tīkṣṇaśarajvālairgāṇḍīvānilacoditaiḥ /
senendhanaṃ dadāhāśu saroṣaḥ pārthapāvakaḥ //

cakrāṇāṃ patitānāṃ ca yugānāṃ ca mahīpate /
tūṇīrāṇaāṃ patākānāṃ dhvajānāṃ ca rathaiḥ saha //

īṣāṇāmanukarṣāṇāṃ triveṇūnāṃ tathaiva ca /
akṣāṇāmatha yokrāṇāṃ pratodānāṃ ca rāśayaḥ //

śirasāṃ patitānāṃ ca kuṇḍaloṣṇīṣadhāriṇām /
bhujānāṃ makuṭānāṃ ca hārāṇāmaṅgadaiḥ saha //

chatrāṇāṃ vyajanānāṃ ca carmaṇaāṃ varmaṇāṃ tathā /
chinnānāṃ kārmukāṇāṃ ca paṭṭasānāṃ tathaiva ca //

śaktīnāmatha khaṅgānāṃ daṇḍānāṃ saha temaraiḥ /
rāśayaścātradṛśyante tatratatra viśāmpate //

patitaiścaiva mātaṅgaiḥ sayodhaiḥ parvatopamaiḥ /
hayairdvidhākṛtaiḥ sārdhaṃ sādibhiḥ sāyudhaistathā //

vipraviddhai rathaiścaiva nihataiścapadātibhiḥ /
agamyarūpā pṛthivī māṃsaśoṇitakardamā //

hateṣu teṣu vīreṣu sindhurājo jayadrathaḥ /
vimucya kṛṣṇāṃ santrastaḥ palāyanaparo'bhavat //

sa tasminsankule sainye draupadīmavatārya tām /
prāṇaprepsurupādhāvadvanaṃ tatra narādhamaḥ //

draupadīṃ dharmarājastu dṛṣṭvā dhaumyapuraskṛtām /
mādrīputreṇa vīreṇa rathamāropayattadā //

tatastadvidrutaṃ sainyamapayāte jayadrathe /
ādiśyādiśya nārācairājaghāna vṛkodaraḥ //

savyasācī tu taṃ dṛṣṭvā palāyantaṃ jayadratham /
vārayāmāsa nighnantaṃ bhīmaṃ saindhavasainikān //
arjuna uvāca /

yasyāpacārātprāpto'yamasmānkleśo durāsadaḥ /
tamasminsamaroddeśe na paśyāmi jayadratham //

mūḍhaṃ naikṛtikaṃ duṣṭaṃ draupadyāḥ kleśakāriṇam / tamevānviṣa bhadraṃ te kiṃ te yodhairnipātitaiḥ /
anāmiṣamidaṃ karma kathaṃ vā manyate bhavān //
vaiśampāyana uvāca /

ityukto bhīmasenastu guḍākeśena dhīmatā /
yudhiṣṭhiramabhipretya vāgmī vacanamabravīt //

hatapravīrā ripavo bhūyiṣṭhaṃ vidrutā diśaḥ /
gṛhītvā draupadīṃ rājannivartatu bhavānitaḥ //

yamābhyāṃ saha rājendra dhaumyena ca mahātmanā /
prāpyāśramapadaṃ rājandraupadīṃ parisāntvaya //

na hi me mokṣyatejīvanmūḍhaḥ saindhavako nṛpaḥ /
pātālatalasaṃsthopi yadi śakrosya sārathiḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

na hantavyo mahābāho durātmā'pisa saindhavaḥ /
duḥśalāmabhisaṃsmṛtya gāndhārīṃ ca yaśasvinīm //
vaiśampāyana uvāca /

tacchrutvā draupadī bhīmamuvāca vyākulendriyā /
kupitā hrīmatī prājñā patī bhīmārjunāvubhau //

kartavyaṃ cetpriyaṃ mahyaṃ vadhyaḥ sa puruṣādhamaḥ /
saindhavāpaśadaḥ pāpo durmatiḥ kulapāṃsanaḥ //

bhāryābhihartā vairī yo yaśca rājyaharo ripuḥ /
yācamāno'pisangrāme na moktavyaḥ kathañcana //

ityuktau tau naravyāghrau yayaturyatra saindhavaḥ /
rājā nivavṛtekṛṣṇāmādāya sapurohitaḥ //

sa praviśyāśramapadamapaviddhavṛsīkaṭam /
mārkaṇḍeyādibhirviprairanukīrṇaṃ dadarśa ha //

draupadīmanuśocadbhirbrāhmaṇaistaiḥ samāhitaiḥ /
sameyāya mahāprājñaḥ sabhārya bhrātṛmadhyagaḥ //

te sma taṃ muditā dṛṣṭvā punarapyāgataṃ nṛpam /
jitvā tānsinadhusauvīrāndraupadīṃ cāhṛtāṃ punaḥ //

sa taiḥ parivṛto rājātatraivopaviveśa ha /
praviveśāśramaṃ kṛṣṇā yamābhyāṃ saha bhāminī //

bhīmasenārjunau cāpi śrutvā krośagataṃ ripum /
svayamaśvāṃstudantau tau javenaivābhyadhāvatām //

idamatyadbhutaṃ cātra cakārātiratho'rjunaḥ /
krośamātragatānaśvānsaindhavasya jaghāna yat //

sa hi divyāstrasampannaḥ kṛcchrakāle'pyasambhramaḥ /
akarodduṣkaraṃ karma śarairastrānumantritaiḥ //

tato'bhyadhāvatāṃ vīrāvubhau bhīmadhanañjayau /
hatāśvaṃ saindhavaṃ bhītamekaṃ vyākulacetasam //

saindhavastu hatāndṛṣṭvā tathā'śvānsvānsuduḥkhitaḥ /
rathātpraskandya padbhyāṃ vai palāyanaparo'bhavat //

dṛṣṭvā ravikramakarmāṇi kurvāṇaṃ ca dhanañjayam /
palāyanakṛtotsāhaḥ prādravadyena vai vanam //

saindhavaṃ tvamisamprekṣyaparākrāntaṃ palāyane /
anuyāya mahābāhuḥ phalguno vākyamabravīt //

anana vīryeṇa kathaṃ striyaṃ prārthayase balāt /
rājaputra nivartasva na te yuktaṃ palāyanam //

kathaṃ hyanucarānhitvā śatrumadhye palāyase /
ityucyamānaḥ pārthena saindhavo na nyavartata //

tiṣṭhatiṣṭheti taṃ bhīmaḥ sahasā'bhyadravadbalī / mā vadhīriti pārthastaṃ dayāvānpratyabhāṣata //