Mahabharata · Chapter 3.237

evaṃ vane vartamānā narāgryāḥ śītoṣṇavātātapakarśitāṅgāḥ /
sarastadāsādyavanaṃ ca puṇyaṃ tataḥ parankimakurvanta pārthāḥ //
vaiśampāyana uvāca /

sarastadāsādya tu pāṇḍuputrā janaṃ samutsṛjya vidhāya ceṣṭam /
vanāni ramyāṇyatha parvatāṃśca nadīpradeśāṃśca tadā viceruḥ //

tathā vane tānvasataḥ pravīrān svādhyāyavantaśca tapodhanāśca /
abhyāyayurvedavidaḥ purāṇā- stānpūjayāmāsuratho narāgryāḥ //

tataḥ kadācitkuśalaḥ kathāsu vipro'bhyagacchadbhuvi kauraveyān /
sa taiḥ sametyātha yadṛcchayaiva vaicitravīryaṃ nṛpamabhyagacchat //

athopaviṣṭaḥ pratisatkṛtaśca vṛddhena rājñā kurusattamena /
pracoditaḥ sankathayāmbabhūva dharmānilendraprabhavānyamau ca //

kṛśāṃśca vātātapakarśitāṅgān duḥkhasya cogras mukhe prapannān /
tāṃ cāpyanāthāmiva vīranāthāṃ kṛṣṇāṃ parikleśaguṇena yuktām //

tataḥ kathāstasya niśamya rājā vaicitravīryaḥ kṛpayā'bhitaptaḥ /
vane tathā pārthivaputrapautrā- ñśrutvā tathā duḥkhanadīmprapannān //

provāca dainyābhihatāntarātmā niśvāsavātopahatastadānīm /
vācaṃ kathañcitsthiratāmupetya tatsarvamātmaprabhavaṃ vicintya //

kathannu satyaḥ śucirāryavṛttaḥ śreṣṭhaḥ sutānāṃ mama dharmarājaḥ /
ajātaśatruḥ pṛthivītale sma śete purā rāṅkavakūṭaśāyī //

prabodhyate māgadhasūtaputrai- rnityaṃ stuvadbhiḥ svayamindrakalpaḥ /
patatrisaṅghaiḥ sa jaghanyarātre prabodhyate nūnamilātalasthaḥ //

kathannu vātātapakarśitāṅgo vṛkodaraḥ kopapariplutāṅgaḥ /
śete pṛthivyāmatathocitāṅgaḥ kṛṣṇāsamakṣaṃ vasudhātalasthaḥ //

tathā'rjunaḥ sukumāro manasvī vaśe sthito dharmasutasya rājñaḥ /
vidūyamānairiva sarvagātrai- rdhruvaṃ na śete vasatīramarṣāt //

yamau ca kṛṣṇāṃ ca yudhiṣṭhiraṃ ca bhīmaṃ ca dṛṣṭvā sukhaviprayuktān /
viniḥśvasansarpa ivogratejā dhruvaṃ na śete vasatīramarṣāt //

tathā yamau cāpyasukhau sukhārhau samṛddharīpāvamarau divīva /
prajāgarasthau dhruvamapraśāntau krodhena satyena ca vāryamāṇau //

samīraṇenātha samo balena samīraṇasyaivasuto balīyān /
sa dharmapāsena sito'grajena dhruvaṃ viniḥśvasya sahatyamarṣam //

sa cāpibhūmau parivartamāno vadhaṃ sutānāṃ mama kāṅkṣamāṇaḥ /
satyena dharmeṇa ca vāryamāṇaḥ kālampratīkṣatyadhiko raṇe'nyaiḥ //

ajātaśatrau tu jite nikṛtyā duḥśāsano yatparuṣāṇyavocat /
tāni praviṣṭāni vṛkodarāṅgaṃ dahanti kakṣāgnirivendhanāni //

na pāpakaṃ dhyāsyati dharmaputro dhanañjayaścāpyanuvartsyate tam /
araṇyavāsena vivardhate tu bhīmasya kopo'gnirivānilena //

sa tena kopena vidīryamāṇaḥ karaṃ kareṇābhinipīḍyavīraḥ /
viniḥśvasatyuṣṇamatīva ghoraṃ dahannivemāṃ mama putrasenām //

gāṇḍīvadhanvā ca vṛkodaraśca saṃrambhiṇāvantakakālakalpau /
na śeṣayetāṃ yudhi śatrusenāṃ śarānkirantāvaniprakāśān //

duryodhanaḥ śakuniḥ sūtaputro duḥśāsanaścāpi sumandacetāḥ /
madhu prapaśyanti na tu prapātaṃ vṛkodaraṃ caiva dhanañjayaṃ ca //

śubhāśubhaṃ karma narohi kṛtvā pratīkṣatecetsa phalaṃvipāke /
satena yujyatyavaśaḥ phalena mokṣaḥ kathaṃ syātpuruṣasya tasmāt //

kṣetre sukṛṣṭe hyupite ca bīje deveca varṣatyṛtukālayuktam /
na syātphalantasya kutaḥ prasiddhi- ranyatradaivāditi nāsti hetuḥ //

kṛtaṃ matākṣeṇa yathā na sādhu sādhupravṛttena ca pāṇḍavena /
mayā ca duṣputravaśānugena kṛtaḥ kurūṇāmayamantakālaḥ //

dhruvaṃ praśāmyatyasamīrito'gni- rdhruvaṃ prajāsyatyuta garbhiṇī yā /
dhruvaṃ dinādau rajanīpraṇāśa- stathā kṣapādau ca dinapraṇāśaḥ //

kṛteca kasmānna pareca kuryu- rdatte ca dadyuḥ puruṣāḥ kathaṃsvit /
prāpyārthakālaṃ ca bhavedanarthaḥ kathañcana syādititatkutaḥ syāt //

kathaṃ na bhidyeta na ca sraveta na ca prasicyeditirakṣitavyam /
arakṣyamāṇaṃ śatadhā prakīrye- dbhruvaṃ na nāśo'sti kṛtasya loke //

gato hyaraṇyādapiśakralokaṃ dhanañjayaḥ paśayta vīryamasya /
astrāṇi divyāni caturvidhāni jñātvā punarlokamimaṃ prapannaḥ //

svargaṃ hi gatvā saśarīra eva ko mānuṣaḥ punarāgantumicchet /
anyatrakālopahatānanekā- nsamīkṣamāṇastukurūnmumūrṣūn //

dhanurgrāhaścārjunaḥ savyasācī dhanuśca tadgāṇḍivaṃ bhīmavegam /
astrāṇi divyāni ca tāni tasya trayasya tejaḥ prasaheta ko'tra //

niśamya tadvacanaṃ pārthivasya duryodhanaṃ rahite saubalo'tha /
abodhayatkarṇamupetya sarvaṃ sa cāpyahṛṣṭo'bhavadalpacetāḥ //