Mahabharata · Chapter 3.214
evamuktastu vipreṇa dharmavyādho yudhiṣṭhira /
pratyuvāca yathā vipraṃ tacchṛṇuṣva narādhipa //
vyādha uvāca /
vijñānārthaṃ manuṣyāṇāṃ manaḥ pūrvaṃ pravartate /
tatprāpya kāmaṃ bhajatekrodhaṃ ca dvijasattama //
tatastadarthaṃ yatate karma cārabhate mahat /
iṣṭānāṃ rūpagandhānāmabhyāsaṃ ca niṣevate //
tato rāgaḥ prabhavati dveṣaśca tadanantaram /
tato lobhaḥ prabhavati mohaśca tadanantaram //
tas lobhābhibhūtasya rāgadveṣahatasya ca /
na dharme jāyate buddhirvyājāddharmaṃ karoti ca //
vyājena carate dharmamarthaṃ vyājena rocate /
vyājena sidhyamāneṣu dhaneṣu dvijasattama //
tatraiva ramate buddhistataḥ pāpaṃ cikīrṣati /
suhṛdbhirvāryamāṇaśca paṇḍitaiśca dvijottama //
uttaraṃ śrutisambaddhaṃ bravītyaśrutiyojitam /
adharmastrividhastasya vartate rāgadoṣajaḥ //
pāpaṃ cintayate caiva bravīti ca karoti ca /
tasyādharmapravṛttasya guṇā naśyanti sādhavaḥ //
ekaśīlāśca mitratvaṃ bhajante pāpakarmiṇaḥ /
sa tena duḥkhamāpnoti paratra ca vipadyate //
pāpātmā bhavati hyevaṃ dharmalābhaṃ tu me śṛṇu /
yastvetānprajñāyā doṣānpūrvamevānupaśyati //
kuśalaḥ sukhaduḥkheṣu sāndhūṃścāpyupasevate /
tasya sādhusamārambhādbuddhridharmeṣu rājate //
brāhmaṇa uvāca /
bravīṣi sūnṛtandharmaṃ yasya vaktā na vidyate /
divyaprabhāvaḥ sumahānṛṣireva matosi me //
vyādha uvāca /
brāhmaṇā vai mahābhāgāḥ pitaro'grabhujaḥ sadā /
teṣāṃ sarvātmanā kāryaṃ priyaṃ loke manīṣiṇā //
yatteṣāṃ ca priyaṃ tatte vakṣyāmi dvijasattama /
namaskṛtvā brāhmaṇebhyo brāhmīṃ vidyāṃ nibodha me //
idaṃ viśvaṃ jagatsarvamajagaccāpi sarvaśaḥ /
mahābhūtātmakaṃ brahmannātaḥ parataraṃ bhavet //
mahābhūtāni khaṃ vāyuragnirāpastathā ca bhūḥ /
śabdaḥ sparśaśca rūpaṃ ca raso gandhaś tadguṇāḥ //
teṣāmapi guṇāḥ sarve guṇavṛttiḥ parasparam /
pūrvapūrvaguṇāḥ sarve kramaśo guṇiṣu triṣu //
ṣaṣṭhī tu cetanā nāma mana ityabhidhīyate /
saptamī tu bhavedbuddhirahankārastataḥ param //
indriyāṇi ca pañcātmā rajaḥ satvaṃ tamastathā /
ityeṣa saptadaśako rāśiravyaktasañjñakaḥ //
sarvairihendriyārthaistu vyaktāvyaktaiḥ susaṃvṛtaiḥ / caturviṃsaka ityeṣa vyakatvāvyaktamayo guṇaḥ /
etatte sarvamākhyātaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0