Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 3.192

3.192.1

kāmaṃ devā'pi māṃ vipra na hi jānanti tattvataḥ /
tvatprītyā tu pravakṣyāmi yathedaṃ vimṛjāmyaham //

3.192.2

pitṛbhaktosi viprarṣe māṃ caiva śaraṇaṃ gataḥ /
tato dṛṣṭosmi te sākṣādbrahyacaryaṃ ca te mahat //

3.192.3

āpo nārā iti proktāstāsāṃ nāma kṛtaṃ mayā /
tena nārāyaṇapyukto mama tattvayanaṃ sadā //

3.192.4

ahannārāyaṇo nāma prabhavaḥ śāśvato'vyayaḥ /
vidhātā sarvabhūtānāṃ saṃhartā ca dvijottam //

3.192.5

ahaṃ viṣṇurahaṃ brahmā śakraścāhaṃ surādhipaḥ /
ahaṃ vaiśravaṇo rājā yamaḥ pretādhipastathā //

3.192.6

ahaṃ śivaśca somaśca kaśyapo'tha prajāpatiḥ /
ahaṃ dhātā vidhātā ca yajñaścāhaṃ dvijottama //

3.192.7

agnirāsyaṃ kṣiti pādau candrādityau ca locane / dyaurmūrdhā me diśaḥ śrotre tathā'paḥ svedasambhavāḥ /
sakalaṃ ca nabhaḥ kāyo vāyurmanasi me sthitaḥ //

3.192.8

mayā kratuśatairiṣṭaṃ bahubhistvāptadakṣiṇaiḥ /
yajante vedaviduṣo māṃ devasadane sthitam //

3.192.9

pṛthivyāṃ kṣatriyendrāś pārtivāḥ svargakāṅkṣiṇaḥ /
yajante māṃ tathā vaiśyāḥ svargalokajigīṣayā //

3.192.10

catuḥsamudraparyantāṃ merumandarabhūṣaṇām /
śeṣo bhūtvā'hamevaitāṃ dhārayāmi vasundharām //

3.192.11

vārāhaṃ rūpamāsthāya mayeyaṃ jagatī purā /
majjamānā jale vipra vīryeṇāsītsamuddhṛtā //

3.192.12

agniśca baḍabāvakre bhūtvā'haṃ dvijasattama /
pibāmyāpaḥ sadā vidvaṃstāścaiva visṛjāmyaham //

3.192.13

brahma vakraṃ bhujau kṣatramūrū me saṃsthitā viśaḥ /
pādau śūdrā bhavantīme vikrameṇa krameṇa ca //

3.192.14

ṛgvedaḥ sāmavedaśca yajurvedo'pyatharvaṇaḥ /
mattaḥ prādurbhavantyete māmeva praviśanti ca //

3.192.15

yatayaḥ śāntiparamā yatātmāno mumukṣavaḥ /
kāmakrodhadveṣamuktā niḥsañjñā vītakalmaṣāḥ //

3.192.16

satvasthā nirahankārā nityamadhyātmakovidāḥ /
māmeva satataṃ viprāścintayanta upāsate //

3.192.17

ahaṃ saṃvartako vahnirahaṃ saṃvartako yamaḥ /
ahaṃ saṃvartakaḥ sūryastvahaṃ saṃvartako'nilaḥ //

3.192.18

tārārūpāṇi dṛśyante yānyetāni nabhastale /
mama rūpāṇyathaitāni viddhi tvaṃ dvijasattama //

3.192.19

ratnākarāḥ samudrāśca sarva eva caturdiśaḥ /
vasanaṃ śayanaṃ caiva vilayaṃ caiva viddhi me //

3.192.20

mayaiva suvibhaktāste devakāryārthasiddhaye / kāmaṃ krodhaṃ ca harṣaṃ ca bhayaṃ mohaṃ tathaiva ca /
mamaiva viddhi romāṇi sarvāṇyetāni sattama //

3.192.21

prāpnuvanti narā vipra yatkṛtvā karma śobhanam /
satyaṃ dānaṃ tapaścogramahiṃsā caiva jantuṣu //

3.192.22

madvidhānena vihitā mama dehavihāriṇaḥ /
mayā'bhibhūtavijñānā viceṣṭante na kāmataḥ //

3.192.23

samyagvedamadhīyānā yajante vividhairmakhaiḥ /
śāntātmāno jitakrodhāḥ prāpnuvanti dvijātayaḥ //

3.192.24

---na śakyo yo vidvannarairduṣkṛtakarmabhiḥ /
---bhābhibhūtaiḥ kṛpaṇairanāryairakṛtātmabhiḥ //

3.192.25

tasmānmahāphalaṃviddhi padaṃ sukṛtakarmaṇaḥ /
suduṣprāpaṃ vimūḍhānāṃ mārgaṃ yogairniṣevitam //

3.192.26

yadā yadā ca dharmasya glānirbhavati sattama /
abhyutthānamadharmasya tadā'tmānaṃ sṛjāmyaham //

3.192.27

daityā hiṃsānuraktāśca avadhyāḥ surasattamaiḥ /
rākṣasāścāpi loke'sminyadotpatsyanti dāruṇāḥ //

3.192.28

tadā'haṃsamprasūyāmi gṛheṣu śubhakarmaṇām /
praviṣṭo mānuṣaṃ dehaṃ sarvaṃ praśamayāmyaham //

3.192.29

sṛṣṭvā devamanuṣyāṃstu gandharvoragarākṣasān /
sthāvarāṇi ca bhūtāni saṃharāmyātmamāyayā //

3.192.30

karmakāle punardehamanucintya sṛjāmyaham /
āviśya mānaṣaṃ dehaṃ maryādābandhakāraṇāt //

3.192.31

śvetaḥ kṛtayuge varṇaḥ pītastretāyuge mama /
śyāmo dvāparamāsādya kṛṣṇaḥ kaliyuge tathā //

3.192.32

trayo bhāgā hyadharmas tasminkāle bhavanati ca /
yadā bhavati me varṇaḥ kṛṣṇo vai dvijasattam //

3.192.33

antakāle ca samprāpte kālo bhūtvā'tidāruṇaḥ /
trailokyaṃ nāśayāmyekaḥ kṛtsnaṃ sthāvarajaṅgamam //

3.192.34

ahaṃ trivartmā viśvātmā sarvalokasukhāvahaḥ / ajitaḥ sarvago'nanto hṛṣīkeśa urukramaḥ /
kālacakraṃ nayāmyeko brahmannahamarūpakam //

3.192.35

śamanaṃ sarvabhūtānāṃ sarvakālakṛtodyamam / evaṃ praṇihitaḥ samyaṅmāyayā munisattama /
sarvabhūteṣu viprendra na ca māṃ vetti kaścana //

3.192.36

sarvaloke ca māṃ bhaktāḥ pūjayanti ca sarvaśaḥ //

3.192.37

yacca kiñcittvayā prāptaṃ mayi kleśātmakaṃ dvija /
sukhodayāya tatsarvaṃ śreyase ca tavānagha //

3.192.38

yacca kiñcittvayā loke dṛṣṭaṃ sthāvarajaṅgamam /
vihita sarvathaivāsau mamātmā bhūtabhāvanaḥ //

3.192.39

ardhaṃ mama śarīrasya sarvalokapitāmahaḥ /
ahaṃ nārāyaṇo nāma śaṅkhacakragadādharaḥ //

3.192.40

yāvadyugānāṃ viprarṣe sahasraparivartanam /
tāvatsvapimi viśvātmā sarvalokapitāmahaḥ //

3.192.41

evaṃ sarvamahaṃ kālamihāse munisattama /
aśiśuḥ śiśurūpeṇa yāvadbrahmā na budhyate //

3.192.42

mayā ca datto viprāgrya varaste brahmarūpiṇā /
asakṛtparitaṣṭena viprarṣigaṇapūjita //

3.192.43

sarvamekārṇavaṃ dṛṣṭvā naṣṭaṃ sthāvarajaṅgamam /
viklabosi mayā jñātastataste darśitaṃ jagat //

3.192.44

abhyantaraṃ śarīrasya praviṣṭosi yadā mama /
dṛṣṭvā lokaṃ samastaṃ ca vismito nāvabudhyase //

3.192.45

tatosi vakrādviprarṣe drutaṃ niḥsārito mayā /
ākhyātaste mayā cātmā durjñe yopi surāsuraiḥ //

3.192.46

yāvatsa bhagavānbrahmā na budhyeta mahātapāḥ /
tāvattvamiha viprarṣe visrabdhaścara vai sukham //

3.192.47

tato vibuddhe tasmiṃstu sarvalokapitāmahe /
ekībhūtaḥ pravekṣyāmi śarīrāṇi dvijottama //

3.192.48

ākāśaṃ pṛthivīṃ jyotirvāyuṃ salilameva ca /
loke yacca bhaveccheṣamiha sthāvarajaṅgamam //
mārkaṇḍeya uvāca /

3.192.49

ityuktvāntarhitastāta sa devaḥ paramādbhutaḥ /
prajāścemāḥ prapaśyāmi vicitrā vividhāḥ kṛtāḥ //

3.192.50

evaṃ dṛṣṭaṃ mayā rājaṃstasminprāpte yugakṣaye /
āścaryaṃ bharataśreṣṭha sarvadharmabhṛtāṃvaraḥ //

3.192.51

yaḥ sa devo mayā dṛṣṭaḥ purā padmāyatekṣaṇaḥ /
sa eṣa puruṣavyāghra sambandhī te janārdanaḥ //

3.192.52

asyaiva varadānāddhi smṛtirna prajahāti mām /
dīrgamāyuśca kaunteya svacchandamaraṇaṃ mama //

3.192.53

sa eṣa kṛṣṇo vārṣṇeya purāṇapuruṣo vibhuḥ /
āste hariracintyātmā krīḍanniva mahābhujaḥ //

3.192.54

eṣa dhātā vidhātā ca saṃhartā caiva śāśvataḥ /
śrīvatsavakṣā govindaḥ prajāpatipatiḥ prabhuḥ //

3.192.55

dṛṣṭvemaṃ vṛṣṇipravaraṃ smṛtirmāmiyamāgatā /
ādidevamayaṃ jiṣṇuṃ puruṣaṃ pītavāsasam //

3.192.56

sarveṣāmeva bhūtānāṃ pitā mātā ca mādhavaḥ /
gacchadhvamenaṃ śaraṇaṃ śaraṇyaṃ kauravarṣabhāḥ //
vaiśampāyana uvāca /

3.192.57

evamuktāsca te pārtā yamau ca puruṣarṣabhau /
draupadyā sahitāḥ sarve namaścakrurjanārdanam //

3.192.58

sa caitānpuruṣavyāghra sāmnā paramavalgunā / sāntvayāmāsa mānārho manyamāno yathāvidhi //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc