Mahabharata · Chapter 3.189

atraiva ca sarasvatyā gītaṃ parapurañjaya /
pṛṣṭayā muninā vīra śṛṇu tārkṣyeṇa dhīmatā //
tārkṣya uvāca /

kinna śreyaḥ puruṣasyeha bhadre kathaṃ kurvanna cyavate svadharmāt /
ācakṣva me cārusarvāṅgi sarvaṃ tvayā śiṣṭo na cyaveyaṃ svadharmāt //

kathaṃ cāgniṃ juhuyāṃ pūjaye vā kasminkāle kena dharmo na naśyet /
etatsarvaṃ subhage prabravīhi yathā lokānvirajāḥ sañcareyam //
mārkaṇḍeya uvāca /

evaṃ pṛṣṭā prītiyuktena tena śuśrūṣuṇā cottamabuddiyuktam /
tārkṣyaṃ vipraṃ dharmayuktaṃ hitaṃ ca sarasvatī vākyamidaṃ babhāṣe //

yo brahma jānāti yathopadeśaṃ svādhyāyanityaḥ śucirapramattaḥ /
sa vai puro devalokasya gantā sahāmaraiḥ prāpnuyātprītiyogam //

tatra sma ramyā vipulā viśokāḥ supuṣpitāḥ puṣkariṇyaḥ supuṇyāḥ /
akardamā mīnavatyaḥ sutīrthā hiraṇmayairāvṛtāḥ puṇḍarīkaiḥ //

tāsāṃ tīreṣvāsate puṇyabhājo mahīyamānāḥ pṛthagapsarobhiḥ /
supuṇyagandhābhiralankṛtābhi- rhiraṇyavarṇābhiratīva hṛṣṭāḥ //

paraṃ lokaṃ gopradāstvāpnuvanti dattvā'naḍvāhaṃ sūryalokaṃ vrajanti /
vāso dattvā cāndramasaṃ tu lokaṃ dattvā hiraṇyamamaratvameti //

dhenuṃ dattvā supramāṃ sādhudohāṃ kalyāṇavatsāmapalāyinīṃ ca /
yāvanti romāṇi bhavanti tasyā- stāvadvarṣāṇyāsate devaloke //

anaḍvāhaṃ suvrataṃ yo dadāti halasya voḍhāramanantavīryam /
dhurandharaṃ balavantaṃ yuvānaṃ prāpnoti lokāndaśadhenudasya //

dadāti yo vai kapilāṃ sacailāṃ kāṃsyopadohāṃ draviṇairuttarīyaiḥ /
taistairguṇaiḥ kāmaduhā'tha bhūtvā naraṃ pradātāramupaiti nākaiḥ //

yāvanti romāṇi bhavanti dhenvā- stāvatphalaṃ labhate gopradāne /
putrāṃsac pautrāṃśca kulaṃ ca sarva- māsaptamaṃ tārayate paratra //

sadakṣiṇāṃ kāñcanacāruśṛṅgīṃ kāṃsyopadohāṃ draviṇairuttarīyaiḥ /
dhenuṃ tilānāṃ dadato dvijāya lokā vasūnāṃ sulabhā bhavanti //

svakarmabhirdānavasanniruddhe tīvrāndhakāre narake patantam /
mahārṇave nauriva vātayuktā dānaṃ gavāṃ tārayate paratra //

yo brāhmadeyāṃ tu dadāti kanyāṃ bhūmipradānaṃ ca karoti vipre /
dadāti dānaṃ vidhinā ca yaśca sa lokamāpnoti purandarasya //

yaḥ saptavarṣāṇi juhoti tārkṣya havyaṃ tvagnau niyataḥ sādhuśīlaḥ /
saptāvarānsaptapūrvānpunāti pitāmahānātmanā karmabhiḥ svaiḥ //
tārkṣya uvāca /

kimagnihotrasya vrataṃ purāṇa- mācakṣva me pṛctaścārurūpe /
tvayā'nuśiṣṭo'hamihādya vidyāṃ yadagnihotrasya vrataṃ purāṇam //
sarasvatyuvāca /

na cāśucirnāpyanirṇiktapāṇi- rnābrahmavijjuhuyānnāvipaścit /
bubhutsavaḥ śucikāmā hi devā nāśraddadhānāddhi havirjuṣanti //

nāśrotriyaṃ devahavye niyuñjyā- nmoghaṃ purā siñcati tādṛśo hi /
apūrṇamaśrotriyamāha tārkṣya na vai tādṛgjuhuyādagnihotram //

raye vai kṛśānuṃ juhvati śraddadhānāḥ satyavratā hutaśiṣṭāśinaśca /
gavāṃ lokaṃ prāpyate puṇyagandhaṃ paśyanti devaṃ paramaṃ cāpi satyam //
tārkṣya uvāca /

kṣetrajñabhūtāṃ paralokabhāve karmodaye buddimabhipraviṣṭām /
prajñāṃ ca devīṃ subhage vimṛśya pṛcchāmi tvāṃ kā hyasi cārurūpe //
sarasvatyuvāca /

agnihotrādahamabhyāgatā'smi viprarṣabhāṇāṃ saṃśayacchedanāya /
tvatsaṃyogādahametadabruvaṃ bhāve sthitā tathyamarthaṃ yathāvat //
tārkṣya uvāca /

na hi tvayā sadṛśī kācidasti vibhrājase hyatimātraṃ yathā śrīḥ /
rūpaṃ ca te divyamanantakānti prajñāṃ ca devīṃ subhage bibharṣi //
sarasvatyuvāca /

śreṣṭhāni yāni dvipadāṃvariṣṭha yajñeṣu vidvannupapādayanti /
taireva cāhaṃ sampravṛddhā bhavāmi cāpyāyitā rūpavatī ca vipra //

yaccāpi pātramupayujyate ha vānaspatyamāyasaṃ pārthivaṃ vā /
divyena rūpeṇa prajñayā ca tenaiva siddhiriti viddhi vidvan //
tārkṣya uvāca /

idaṃ śreyaḥ paramaṃ manyamānā vyāyacchante munayaḥ sampratītāḥ /
ācakṣva me taṃ paramaṃ viśokaṃ mokṣaṃ paraṃ yaṃ praviśanti dhīrāḥ / sāṅkhyā yogāḥ paramaṃ yaṃ vidanti paraṃ purāṇaṃ tamahaṃ na vedmi //
sarasvatyuvāca /

taṃ vai paraṃ vedavidaḥ prapannāḥ paraṃ parebhyaḥ prathitaṃ purāṇam /
svādhyāyadānavratapuṇyayogai- stapodhanā vītaśokā vimuktāḥ //

tasyātha madhye vetasaḥ puṇyagandhaḥ sahasraśākho vipulo vibhāti /
tasya mūlātsaritaḥ prasravanti madhūdakaprasravaṇāḥ supuṇyāḥ //

śākhāṃśākhāṃ mahānadyaḥ saṃyānti sikatāśayāḥ /
dhānāpūpā māṃsaśākāḥ sadāpāyasakardamāḥ //

yasminnagnimukhā devāḥ sendrāḥ sahamarudgaṇāḥ / ījire kratubhiḥ śreṣṭhaistatpadaṃ paramaṃ mune //