Mahabharata · Chapter 3.159
nihate rākṣase tasminpunarnārāyaṇāśramam /
abhyetya rājā kaunteyo nivāsamakarotprabhuḥ //
sa samānīya tānsarvānbhrātṝnityabravīdvacaḥ /
draupadyā sahitaḥ kāle saṃsmaranbhrātaraṃ jayam //
samāścatasro'bhigatāḥ śivena caratāṃ vane /
kṛtoddeśaḥ sa bībhatsuṛ pañcamīmabhitaḥ samām //
prāpya parvatarājānaṃ śvetaṃ śikhariṇāṃvaram /
[puṣpitairdrumaṣaṇḍaiśca mattakokilāṣaṭpadaiḥ //
mayūraiścātakaiścāpi nityotsavavibhūṣitam /
vyāghrairvarahairmahiṣairgavayairhariṇaistathā //
śvāpadairvyālarūpaiśca rurubhiśca niṣevitam /
phullaiḥ sahasrapatraiśca śatapatraistathotpalaiḥ //
praphullaiḥ kamalaiścaiva tathā nīlotpalairapi / mahāpuṇaayaṃ pavitraṃ ca surāsuraniṣevitam.]
tatrāpi ca kṛtoddeśaḥ samāgamadidṛkṣubhiḥ //
kṛtaśca samayastena pārthenāmitatejasā /
pañcavarṣāṇi vatsyābhi vidyārthīti purā mayi //
atragāṇḍīvadhanvānamavāptāstramarindamam /
devalokādimaṃ lokaṃ drakṣyāmaḥ punarāgatam //
ityuktvā brāhmaṇānsarvānāmantrayata pāṇḍavaḥ /
kāraṇaṃ caiva tattevāmācacakṣe tapasvinām //
tamugratapasaḥ prītāḥ kutvāpārthaṃ pradakṣiṇam /
brāhmaṇāste'nvamodanta śivena kuśalena ca //
sukhodarkamimaṃ kleśamacirādbharatarṣabha /
kṣatradharmeṇa dharmajña tīrtvā gāṃ pālayiṣyasi //
tattu rājā vacasteṣāṃ pratigṛhya tapasvinām /
pratasthe saha vipraistairbhrātṛbhiśca parantapaḥ //
draupadyā sahitaḥ śrīmānhaiḍimbeyādibhistadā /
rākṣasairanuyāto vai lomaśenābhirakṣitaḥ //
kvacitpadbhyāṃ tato'gacchadrākṣasairudahyate kvacit /
tatratatra mahātejā bhrātṛbhiḥ saha suvrataḥ //
tato yudhiṣṭhiro rājā bahunkleśānvicintayan /
siṃhavyāghragajākīrṇāmudīcīṃ prayayau diśam //
avemāṇa kailāsaṃ mainākaṃ caiva parvatam /
gandhamādanapādāṃśca meruṃ cāpi śiloccayam //
uparyupari śailasya bahīśca saritaḥ śivāḥ /
pṛṣṭhaṃ himavataḥ puṇyaṃ yayau saptadaśe'hani //
dadṛśuḥ pāṇḍavā rājangandhamādanamantikam /
pṛṣṭhe himavataḥ puṇye nānādrumalatāvṛte //
salilāvartasañjātaiḥ puṣpitaiśca mahīruhaiḥ /
samāvṛtaṃ puṇyatamamāśramaṃ vṛṣaparvaṇaḥ //
tamupakramya rājarṣiṃ dharmātmānamarindamāḥ /
pāṇḍavā vṛṣaparvāṇamavadanta gataklamāḥ //
abhyanandatsa rājarṣiḥ putravadbharatarṣabhān /
pūjitāścāvasaṃstatrasaptarātramarindamāḥ //
aṣṭame'hani samprāpte tamṛṣiṃ lokaviśrutam /
āmantrya vṛṣaparvāṇaṃ prasthānaṃ pratyarocayan //
ekaikaśaśca tānviprānnivedya vṛṣaparvaṇi / nyāsabhūtānyathākālaṃ bandhūniva susatkṛtān /
pāribarhaṃ cataṃ śeṣaṃ paridāya mahātmane //
tataste yajñapātrāṇi ratnānyābharaṇāni ca /
nyadadhuḥpāṇḍavā rājannāśrame vṛṣaparvaṇaḥ //
atītānāgate vidvānkuśalaḥ sarvadharmavit /
anvaśāsatsa dharmajñaḥ putravadbharatarṣabhān //
te'nujñātā mahātmānaḥ prayayurdiśamuttarām / kuṣṇayā sahitā vīrā brāhmaṇaiśca mahātmabhiḥ
tānprasthitānanvagacchadvṛṣaparvā mahīpatīn /
upanyas mahātejā viprebhyaḥ pāṇḍavāṃstadā //
anusaṃsārya kaunteyānāśīrbhirabhinandya ca /
vṛṣaparvā nivavṛtepanthānamupadiśya ca //
nānāmṛgagaṇairjuṣṭaṃ kaunteyaḥ satyavikramaḥ /
padātirbhrātṛbhiḥ sārdhaṃ prātiṣṭhata yudhiṣṭhiraḥ //
nānādrumanirodheṣu vasantaḥ śailasānuṣu /
parvataṃ viviśuste taṃ caturthe'hani pāṇḍavāḥ //
mahābhraghanasankāśaṃ salilopahitaṃ śubham /
maṇikāñcanaramyaṃ ca śailaṃ nānāsamucchrayam //
ramyaṃ himavataḥ prasthaṃ bahukandaranirjharam /
śilāvibhaṅgavikaṭaṃ latāpādapasaṅkulam //
te samāsādyapanthānaṃ yatoktaṃ vṛṣaparvaṇā /
anusasruryathoddeśaṃ paśyanto vividhānnagān //
uparyupari śailasya guhāḥ paramadurgamāḥ /
sudurgamāṃste subahūnsukhenaivābhicakramuḥ //
dhaumyaḥ kṛṣṇā ca pārtāśca lomaśaśca mahānṛṣiḥ /
āgacchansahitāstatrana kaścidapi hīyate //
te mṛgadvijasanghuṣṭaṃ nānādrumalatāyutam /
śākhāmṛgagaṇaiścaiva sevitaṃ sumanoramam //
puṇyaṃ padmasaropetaṃ sapalvalamahāvanam /
upatasthurmahābhāgā mālyavataṃ mahāgirim //
tataḥ kimpuruṣāvāsaṃ siddhacāraṇasevitam /
dadṛśurhṛṣaromāṇāḥ parvataṃ gandhamādanam //
vidyādharānucaritaṃ kinnarībhistathaiva ca /
gajasaṅghasamāvāsaṃ siṃhavyāghragaṇāyutam //
śarabhonnādasanghuṣṭaṃ nānamṛganiṣevitam //
te gandhamādanavanaṃ tannandanavanopamam /
muditāḥ pāṇḍutanayā manonayananandanam //
viviśuḥ kramaśo vīrā araṇyaṃ śubhakānanam /
draupadīsahitā vīrāstaiśca viprairmahātmabhiḥ //
śṛṇvantaḥ prītijananānvalgūnmandakalāñśubhān /
śrotraramyānsumadhurāñśabdānkhagamukheritān //
sarvartuphalabhārāñyānsarvartukusumojjvalām /
paśyantaḥ pādapāṃscāpi phalabhārāvanāmitān //
āmrānāmrātakānphullānnārikelānsatindukān /
muñjātakāṃstathāñjīrāndāḍimānbījapūrakān //
panasām̐llikucānmocāḥ kharjūrānamlavetasān /
parāvatāṃstathā kṣaudrānīpāṃścāpi manoramān //
belvānkapitthāñjambūśca kāśmarīrbradarīstathā /
pukṣānudumbaravaṭānaśvatthānkṣīrikāstathā //
mallātakānāmalakīrharītakabibhītakān /
iṅgudānkaramardāṃśca tindukāṃś mahāphalān //
etānanyāṃśca vividhāngandhamādanasānuṣu /
phalairamṛtakalpaistānācitānsvādubhistarūpan //
tathaiva campakāśokānketakānbakulāṃstathā / punnāgānsaptaparṇāṃśca karṇikārānsaketakān /
pāṭalānkuṭajānramyānmandārendīvarāṃstathā //
pārijātānkovidārāndevadārudrumāṃstathā / pārijātānkovidārāndevadārudrumāṃstathā /
śālāṃstālāṃstamālāṃśca pippalānhiṅgukāṃstathā //
cakoraiḥ śatapatraiś bhṛṅgarājaistathā śukaiḥ /
kokilaiḥ kalaviṅkaiśca hāritairjīvajīvakaiḥ //
priyakaiścātakaiścaiva tathā'nyairvividhaiḥ khagaiḥ /
śrotraramyaṃ sumadhuraṃ kūjadbhiścāpyadhiṣṭhitān //
sarāṃsi ca manojñāni samantājjalacāribhiḥ / kumudaiḥ puṇḍarīkaiśca tṛthā kokanadotpalaiḥ /
kahāraiḥ kamalaiścaiva ācitāni samantataḥ //
kādambaiścakravākaiśca kurarairjalakukkuṭaiḥ /
kāraṇḍavaiḥ plavairhaṃsairbakairmadgubhireva ca //
etaiścānyaiśca kīrṇāni samantājjalacāribhiḥ /
hṛṣṭaistathā tāmarasarasāsavamadālasaiḥ //
padmodaracyutarajaḥkiñjalkāruṇarañjitaiḥ /
mañjusvarairmadhukarairvirutānkamalākarān //
apaśyaṃste naravyāghrā gandhamādanasānuṣu /
tathaiva padmaṣaṇḍaiśca maṇḍitāṃśca samantataḥ //
śikhaṇḍinībhiḥ sahitām̐llatāmaṇḍalakeṣu ca /
meghatūryaravoddāmamadanākulitānbhṛśam //
kṛtvaiva kekāmadhuraṃ sangītaṃ madhurasvaram /
citrānkalāpānvistīrya savilāsānmadālasān //
mayūrāndadṛśurhṛṣṭānnṛtyato vanalālasān /
kāṃścitpriyābhiḥ sahitānramamāṇānkalāpinaḥ //
vallīlatāsankaṭeṣu kuṭajeṣu sthitāṃstathā /
kāṃścicca kuṭajānāṃ tu viṭapeṣūtkaṭāniva //
kalāparucirāṭopanicitānmukuṭāniva /
vivareṣu tarūṇāṃ ca rucirāndadṛśuśca te //
sindhuvārāṃstathodārānmanmathasyeva tomarān / suvarṇavarṇakusumāngirīṇāṃ sikhareṣu ca /
karṇikārānvikasitānkarṇapūrānivottamān //
tathā'paśyankurabakānvanarājiṣu puṣpitān /
kāmavaśyautsukyakarānkāmasyeva śarotkarān //
tathaiva vanarājīnāmudārānracitāniva /
virājamānāṃste'paśyaṃstilakāṃstilakāniva //
tathānaṅgaśarākārānsahakārānmanoramān /
apaśyanbhrāmarānrājanmañjarībhirvirājitān //
hiraṇyasadṛśaiḥ puṣyairdāvāgnisadṛśairapi / lohitairañjanābhaiśca vaidūryasadṛśairapi /
atīva vṛkṣā rājante puṣpitāḥ śailasānuṣu //
tathā sālāṃstamālāṃśca pāṭalābakulānapi /
mālā iva samāsaktāḥ śailānāṃ śikhareṣu ca //
vimalasphāṭikābhāni pāṇḍuracchadanairdvijaiḥ /
kalahaṃsairupetāni sārasābhirutāni ca //
sarāṃsi bahuśaḥ pārthā paśyantaḥ śailasānuṣu /
padmotpalavimiśrāṇi sukhaśītajalāni ca //
evaṃ krameṇa te vīrā vīkṣamāṇāḥ samantataḥ /
ganvantyatha mālyāni rasavanti phalāni ca //
sarāṃsi ca manojñāni vṛkṣāṃścātimanoramān /
viviśuḥ pāṇḍavāḥ sarvevismayotphullalocanāḥ //
kamalotpalakahlārapuṇḍarīkasugandhinā /
sevyamānā vane tasmansukhasparśena vāyunā //
tato yudhiṣṭhiro bhīmamāhedaṃ prītimadvacaḥ /
aho śrīmadidaṃ bhīma gandhamādanakānanam //
vane hmasminmanoramye divyā kānanajā drumāḥ / latāśca vividhākārāḥ patrapuṣpaphalopagāḥ /
bhāntyete puṣpavikacāḥ puṃskokilakulākulāḥ //
nātra kaṇṭakinaḥ kecinna ca vidyantyapuṣpitāḥ /
snigdhapatraphalā vṛkṣā gandhamādanasānuṣu //
bhramarārāvamadhurā nalinīḥ phullapaṅkajāḥ /
viloḍyamānā paśyemāḥ karibhiḥ sakareṇubhiḥ //
paśyemāṃ nalinīṃ cānyāṃ kamalotpalamālinīm /
sragdharāṃ vigrahavatīṃ sākṣācchriyamivāparām //
nānākusumagandhāḍhyāstasyemāḥ kānanottame /
upagīyamānā bhramarai rājante vanarājayaḥ //
paśya bhīma śubhāndeśāndevākrīḍānsamantataḥ /
amānuṣagatiṃ prāptāḥ saṃsiddhāḥ sma vṛkodara //
latābhiḥ puṣpitāgrābhiḥ puṣpitāḥ pādapottamāḥ /
saṃśliṣṭāḥ pārtha śobhante gandhamādanasānuṣu //
śikhaṇḍinībhiścaratāṃ sahitānāṃ śikhaṇḍinām /
nadatāṃ śṛṇu nirghoṣaṃ bhīma parvatasānuṣu //
cakorāḥ śatapatrāśca mattakokilaśārikāḥ /
patriṇaḥ puṣpitānetānsampatanti mahādrumān //
raktapītāruṇāḥ pārtha pādapāgragatāḥ khagāḥ /
parasparamudīnte bahavo jīvajīvakāḥ //
haritāruṇavarṇānāṃ śāḍvalānāṃ samīpataḥ /
sārasāḥ pratidṛśyante śailaprasravaṇeṣvapi //
vadanti madhurā vācaḥ sarvabhūtamanoramāḥ /
bhṛṅgarājopacakrāśca lohapṛṣṭhāḥ patatriṇaḥ //
caturviṣāṇāḥ padmābhāḥ kuñjarāḥ sakareṇavaḥ /
ete vaiḍūryavarṇābhaṃ kṣobhayanti mahatsaraḥ //
bahutālasamutseghāḥ śailaśṛṅgaparicyutāḥ /
nānāprasravaṇebhyaśca vāridhārāḥ patanti ca //
bhāskarābhaprabhā bhīmāḥ śāradābhraghanopamāḥ /
śobhayanti mahāśailaṃ nānārajatadhātavaḥ //
kvacidañjanavarṇābhāḥ kvacitkāñcanasannibhāḥ /
dhātavo haritālasya kvaciddhiṅgulakasya ca //
manaḥśilāguhāścaiva sandhyābhranikaropamāḥ /
śaśalohitavarṇābhāḥ kvacidgairikadhātavaḥ //
sitāsitābhrapratimā bālasūryasamaprabhāḥ /
ete bahuvidhāḥ śailaṃ śobhayanti mahāprabhāḥ //
gandharvāḥ saha kāntābhiryatheṣṭaṃ bhīmavikramāḥ /
dṛśyante śailaśṛṅgeṣu pārtha kimpuruṣaiḥ saha //
gītānāṃ samatālānāṃ tathāsāmnāṃ ca niḥkhanaḥ /
śrūyate bahudhā bhīma sarvabhūtamanoharaḥ //
mahāgaṅgāmudīkṣakha puṇyāṃ devanadīṃ śubhām /
kalahaṃsagaṇairjuṣṭāmṛṣikinnarasevitām //
dhātubhiśca saridbhiśca kinnarairmṛgapakṣibhiḥ /
gandharvairapsarobhiśca kānanaiśca manoramaiḥ //
vyālaiśca vividhākāraiḥ śataśīrṣaiḥ samantataḥ /
upetaṃ paśya kaunteya śailarājamarindama //
vaiśampāyana uvāca /
te prītamanasaḥ śūrāḥ prāptā gatimanuttamām /
nātṛpyanparvatendrasya darśanena parantapāḥ //
upetamatha mālyaiśca phalavadbhiśca pādapaiḥ /
ārṣṭipeṇas rājarṣerāśramaṃ dadṛśustadā //
tataste tigmatapasaṃ kṛśaṃ dhamanisantatam / pāragaṃ sarvavidyānāmārṣṭiṣeṇamupāgaman //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0