Mahabharata · Chapter 3.149

etacchrutvā vacastasya vānarendrasya dhīmataḥ /
bhīmasenastadā vīraḥ provācāmitavikramaḥ //
bhīma uvāca /

ko bhavānkinnimittaṃ vā vānaraṃ vapurāśritaḥ /
brāhmaṇānantaro varṇaḥ kṣatriyastvā'nupṛcchati //

kauravaḥ somavaṃśīyaḥ kuntyā garbheṇa dhāritaḥ /
pāṇḍavo vāyutanayo bhīmasena iti śrutaḥ //

sa vākyaṃ bhīmasenasya smitena pratigṛhya tat /
hanumānvāyutanayo vāyuputramabhāṣata //

vānaro'haṃ na te mārgaṃ pradāsyāmi yathopsitam /
sādhu gaccha nivartasva mā tvaṃ prāpsyasi vaiśasam //
bhīmasena uvāca /

vaiśasaṃ vā'stu yadvānyanna tvāṃ rapṛccāmi vānara /
prayaccha mārgamuttiṣṭha mā mattaḥ prāpsyase vyathām //
hanūmānuvāca /

nāsti śaktirmamotthātuṃ jarayā kleśito hyaham /
yadyavaśyaṃ prayātavyaṃ laṅghayitvā prayāhi mām //
bhīma uvāca /

nirguṇaḥ paramātmā tu dehaṃ te vyāpya tiṣṭhate /
tamahaṃ jñānavijñeyaṃ nāvamanye na laṅghaye //

yadyāgamairna vidyāṃ ca tamahaṃ bhūtabhāvanam /
krameyaṃ tvāṃ giriṃ caiva hanīmāniva sāgaram //
hanūmānuvāca /

ka eṣa hanumānnāma sāgaro yena laṅghitaḥ /
pṛccāmi tvāṃ naraśreṣṭha kathyatāṃ yadi śakyate //
bhīma uvāca /

bhrātā mama guṇaślāghyo buddhisatvabalānvitaḥ /
rāmāyaṇe'tivikhyātaḥ śrīmānvānarapuṅgavaḥ //

rāmapatnīkṛte yena śatayojanavistṛtaḥ /
sāgaraḥ plavagendreṇa krameṇaikena laṅghitaḥ //

sa me bhrātā mahāvīryastulyo'haṃ tas tejasā /
bale parākrame yuddhe śakto'haṃ tava nigrahe //

imaṃ deśamanuprāptaḥ kāraṇenāsmi kenacit / uttiṣṭha dehi me mārgaṃ paśya me cādya pauruṣam /
macchāsanamakurvāṇaṃ tvāṃ vā neṣye yamakṣayam //
vaiśampāyana uvāca

vijñāya taṃ balonmattaṃ bāhuvīryeṇa darpitam /
hṛdayenāvahasyainaṃ hanūmānvākyamabravīt //

prasīda nāsti me śaktirutthātuṃ jarayā'nagha /
mamānukampayā tvetatpucchamutsārya gamyatām //
vaiśampāyana uvāca /

[evamukte hanumatā hīnavīryaparākramam /
manasā'cinatayadbhīmaḥ svabāhubaladarpitaḥ //

pucche pragṛhya tarasā hīnavīryaparākramam / sālokyamantakasyainaṃ nayāmyadyeha vānaram // ]

sāvajñamatha vāmena smayañjagrāha pāṇinā /
na cāśakaccālayituṃ bhīmaḥ pucchaṃ mahākapeḥ //

uccikṣepa punardorbhyāmindrāyudhamivocchritam /
noddhartumaśakadbhīmo dorbhyāmapi mahābalaḥ //

utkṣiptabhrūrvivṛttākṣaḥ saṃhatabhrakuṭīmukhaḥ /
svinnagātro'bhavadbhīmo na coddhartuṃśaśāka tam //

yatnavānapi tu śrīmām̐llāṅgūloddharaṇe tataḥ /
kapeḥ pārśvagato bhīmastasthau vrīḍaḍānatānanaḥ //

praṇipatya ca kaunteyaḥ prāñjalirvākyamabravīt /
prasīda kapiśārdūla duruktaṃ kṣamyatāṃ mama //

siddho vā yadi vā devo gandharvo vā'tha guhyakaḥ /
pṛṣṭaḥ sanko mayā brūhi kastvaṃ vānararūpadhṛt //

na cedguhyaṃ mahābāho śrotavyaṃ cedbhavenmama /
śiṣyavattvāṃ tu pṛcchāmi upapanno'smi te'nagha //
hanūmānuvāca /

yatte mama parijñāne kautūhalamarindama /
tatsarvamakhilena tvaṃ śṛṇu pāṇḍavanandana //

ahaṃ kesariṇaḥ kṣetre vāyunā jagadāyuṣā /
jātaḥ kamalapatrākṣa hanūmānnāma vānaraḥ //

sūryaputraṃ ca sugrīvaṃ śakraputraṃ ca vālinam /
sarvavānararājānau sarvavānarayūthapāḥ //

upatasthurmahāvīryā mama cāmitrakarśana /
sugrīveṇābhavatprītiranilasyāgninā yathā //

nikṛtaḥ sa tato bhrātrā kasmiṃścitkāraṇāntare /
ṛśyamūke mayā sārdhaṃ sugrīvo nyavasacciram //

atha dāśarathirvīro rāmo nāma mahābalaḥ /
viṣṇurmānuṣarūpeṇa cacāra vasudhātalam //

sa pituḥ priyamanvicchansahabhāryaḥ sahānujaḥ /
sadhanurdhanvināṃśreṣṭho daṇḍakāraṇyamāśritaḥ //

tasya bhāryā janasthānācchalenāpahṛtā balāt /
rākṣasendreṇa balinā rāvaṇena durātmanā //

suvarṇaratnacitreṇa mṛgarūpeṇa rakṣasā / vañcayitvā naravyāghraṃ mārīcena tadā'nagha //