Mahabharata · Chapter 3.148

tatra te puruṣavyāghrāḥ paramaṃ śaucamāsthitāḥ /
ṣaḍrātramavasanvīrā dhanañjayadidṛkṣayā //

tasminviharamāṇāśca ramamāṇāśca pāṇḍavāḥ /
manojñe kānanavare sarva bhūtamanorame //

pādapaiḥ puṣpavikacaiḥ phalabhārāvanāmitaiḥ / śobhitaḥ parvato ramyaḥ puṃskokilakulākulaiḥ /
snigdhapatrairaviralaiḥ śītacchāyairmanoramaiḥ //

sarāṃsi ca vicitrāṇi prasannasalilāni ca / kamalaiḥ sotpalaistatrabhrājamānāni sarvaśaḥ /
paśyantaścārurūpāṇai remire tatra pāṇḍavāḥ //

puṇyagandhaḥ sukhasparśo vavau tatra samīraṇaḥ /
hlādayanpāṇḍavānsarbānsakṛṣṇānsadvijarṣabhān //

tataḥ pūrvottare vāyuḥ plavamāno yadṛcchayā /
sahasrapatramarkābhaṃ divyaṃ padmamupāharat //

tadavaikṣata pāñcālī divyagandhaṃ manoramam /
anilenāhṛtambhūmau patitaṃ jalajaṃ śuci //

tacchubhā śubhamāsādya saugandhikamanuttamam /
atīva muditā rājanbhīmasenamathābravīt //

paśya divyaṃ suruciraṃ bhīma puṣpamanuttamam /
gandhasaṃsthānasampannaṃ manaso mama nandanam //

idaṃ ca dharmarājāya pradāsyāmi parantapa / gṛhyāparāṇi puṣpāṇi bahūni puruṣarṣabha /
hareridaṃ me kāmāya kāmyake punarāśrame //

yadi te'haṃ priyā pārtha bahūnīmānyupāhara /
tānyahaṃ netumicchāmi kāmyakaṃ punarāśramam //

evamuktvā tu pāñcalī bhīmasenamaninditā /
jagāma puṣpamādāya dharmarājāya tattadā //

abhiprāyaṃ tu vijñāya mahiṣyāḥ puruṣarṣabhaḥ /
priyāyāḥ priyakāmaḥ sa prāyādbhīmo mahābalaḥ //

vātaṃ tamevābhimukho yatastatpuṣpamāgatam /
ājihīrṣurjagāmāśu sapuṣpāṇyaparāṇyapi //

rukmapṛṣṭhaṃ dhanurgṛhya śarāṃścāśīviṣopamān / mṛgarāḍiva sankruddhaḥ prabhinna iva kuñjaraḥ /
[dadṛśuḥ sarvabhūtāni mahābāṇadhanurdharam //

na glānirna ca vaiklabyaṃ na bhayaṃ na ca sambhramaḥ / kadācijjuṣate pārthamātmajaṃ mātariśvanaḥ // ]

draupadyāḥ priyamanvicchansa bāhubalamāśritaḥ /
vyapetabhayasamohaḥ śailamabhyapatadbalī //

sa taṃ drumalatāgulmacchannaṃ nīlaśilātalam /
giriṃ cacārāriharaḥ kinnarācaritaṃ śubham //

nānāvarṇadharaiścitraṃ dhātudrumamṛgāṇḍajaiḥ /
sarvabhūṣaṇasampūrṇaṃ bhūmerbhujamivocchritam //

sarvarturamaṇīyeṣu gandhamādanasānuṣu /
saktacakṣurabhiprāyānhṛdayenānucintayan //

puṃskokilaninādeṣu ṣaṭpadācariteṣu ca /
baddhaśrotramanaścakṣurjagāmāmitavikramaḥ //

ājighransa mahātejāḥ sarvartukusumodbhavam /
gandhamuddhatamuddāmo vane matta iva dvipaḥ //

vījyamānaḥ supuṇyena nānākusumagandhinā /
pituḥ saṃsparśaśītena gandhamādanavāyunā //

hriyamāṇaśramaḥ pitrā samprahṛṣṭatanūruhaḥ //

sa yakṣagandharvasurabrahmarṣigaṇasevitam /
vilokayāmāsa tadā puṣpahetorarindamaḥ //

viṣamacchadairacitairanulipta ivāṅgulaiḥ /
vimalairdhātuvicchedaiḥ kāñcanāñjanarājataiḥ //

sapakṣamiva nṛtyantaṃ pārśvalagnaiḥ payodharaiḥ /
muktāhārairiva citaṃ cyutaiḥ prasravaṇodakaiḥ //

abhirāmadarīkuñjanirjharodakakandaram /
apsaronūpuraravaiḥ pranṛttavarabarhiṇam //

digvāraṇaviṣāṇāgrairghṛṣṭopalaśilātalam /
srastāṃśukamivāśrobhyairnimnagāniḥsṛtairjalaiḥ //

saśaṣpakabalaiḥ svasthairadūraparivartibhiḥ /
bhayānabhikṣajñairhariṇaiḥ kautūhalanirīkṣitaḥ //

cālayānaḥ svavegena latājālānyanekaśaḥ /
ākrīḍamānaḥ kaunteyaḥ śrīmānvāyusuto yayau //

priyāmanorathaṃ kartumudyataścārulocanaḥ /
prāṃśuḥ kanakavarṇābhaḥ siṃhasaṃhanano yuvā //

mattavāraṇavikranto mattavāraṇavegavān /
mattavāraṇatāmrākṣo mattavāraṇavāraṇaḥ //

priyapārśvopaviṣṭābhirvāyavṛttābhirviceṣṭitaiḥ /
yakṣagandharvayoṣābhiradṛśyābhirnirīkṣitaḥ //

navāvatāraṃ rūpas vikrīḍanniva pāṇḍavaḥ /
cacāra ramaṇīyeṣu gandhamādanasānuṣu //

saṃsmaranvividhānkleśānduryodhanakṛtānbahūn /
draupadyā vanavāsinyāḥ priyaṃ kartuṃ samudyataḥ //

so'cintayattathā pārthe mayi tvativilambite /
puṣpahetoḥ kathaṃ tvāryaḥ kariṣyati yudhiṣṭhiraḥ //

snehānnaravaro nūnamaviśvāsādbalasya ca /
nakulaṃ sahadevaṃ ca na mokṣyati yudhiṣṭhiraḥ //

kathaṃ nu kusumāvāptiḥ syācchīghramiti cintayan /
pratasthe naraśārdūlaḥ pakṣirāḍiva vegitaḥ //

[sajjamānamanodṛṣṭiḥ phulleṣu girisānuṣu / draupadīvākyapātheyo bhīmaḥ śīghrataraṃ yayau // ]

kampayanmedinīṃ padbhyāṃ nirghāta iva parvasu /
trāsayangajayūthāni vātaraṃhā vṛkodaraḥ //

siṃhavyāghramṛgāṃścaiva mardayāno mahābalaḥ /
unmūlayanmahāvṛkṣānpothayaṃścorasā balī //

latāvallīśca vegena vikarṣanpāṇḍunandanaḥ /
uparyupari śailāgramārurukṣuriva dvipaḥ //

jalāvalambo'tibhṛśaṃ savidyudiva toyadaḥ /
vyanadatsa mahānādaṃ bhīmaseno mahābalaḥ //

tena śabdena mahatā bhīmasya pratibodhitāḥ /
guhāṃ santatyajurvyāghrā nililyurvanavāsinaḥ //

samutpetuḥ khagāstrastā mṛgayūthāni dudruvuḥ / ṛkṣāścotsasṛjarvṛkṣāṃstatyajurharayo guhām /
vyajṛmbhanta mahāsiṃhā mahiṣāśca vanecarāḥ //

tena vitrāsitā nāgāḥ kareṇuparivāritāḥ /
tadvanaṃ samparityajya jagmuranyanmahāvanam //

varāhamṛgasaṅghāśca mahiṣāśca vanecarāḥ /
vyāghragomāyusaṅghāśca praṇedurgavayaiḥ saha //

rathāṅgasāhvadātyūhā haṃsakāraṇḍavaplavāḥ /
śukāḥ pārāvatāḥ kauñcā visañjñā bhejire diśaḥ //

tathā'nye darpitā nāgāḥ kareṇuśarapīḍitāḥ /
siṃhavyāghrāśca sankruddhā bhīmasenamathādravan //

śakṛnmūtraṃ ca muñcānā bhayavibhrāntamānasāḥ /
vyāditāsyā mahāraudra vyanadanbhīṣaṇānravān //

tato vāyusutaḥ krodhātsvabāhubalamāśritaḥ / gajenānyāngajānśrīmānsiṃhaṃ siṃhena vā vibhuḥ /
talaprahārairanyāṃśca vyahanatpāṇḍavo balī //

te vadhyamānā bhīmena siṃhavyāghratarakṣavaḥ /
bhayādvisasṛjurbhīmaṃ śakṛnmūtraṃ ca susruvuḥ //

praviveśa tataḥ kṣipraṃ tānapāsya mahābalaḥ /
vanaṃ pāṇḍusutaḥ śrīmāñśabdenāpūrayandiśaḥ //

athāpaśyanmahābāhurganadhamādanasānuṣu /
suramyaṃ kadalīṣaṇaaḍaṃ bahuyojanavistṛtam //

tamabhyagacchadvegena kṣobhayiṣyanmahābalaḥ /
mahāgaja ivāsrāvī prabhañjanvividhāndrumān //

utpāṭya kadalīstambhānbahutālasamucchrayān / cikṣepa tarasā bhīmaḥ samantādbalināṃ varaḥ /
vimardansumahātejā nṛsiṃha iva darpitaḥ //

tataḥ sannyapataṃstatrasubahūni mahānti ca /
ruruvāraṇayūthāni mahiṣāśca jalāśrayāḥ //

praviveśa tataḥ kṣipraṃ tānapāsya mahābalaḥ /
vanaṃ pāṇḍusutaḥ śrīmānnādenāpūrayandiśaḥ //

tena śabdena caivātha bhīmasenaraveṇa ca /
vanāntaragatāścāpi vitresurmṛhapakṣiḥ //

tasminanatha pravṛtte tu sankṣobhe mṛgapakṣiṇām /
jalārdrapakṣā vihagāḥ samutpetuḥ sahasraśaḥ //

tānaudakānpakṣigaṇānnirīkṣya bharatarṣabhaḥ /
tānevānusaranramyaṃ dadarśa sumahatsaraḥ //

kāñcanaiḥ kadalīṣaṇḍairmandamārutakampitaiḥ /
vījyamānamivākṣobhyaṃ tīrāttīravisarpibhiḥ //

tatsaro'thāvatīryāśu prabhūtanalinotpalam /
mahāgaja ivoddāmaścikrīḍa balavadbalī //

vikrīḍyatasminruciramuttatārāmitadyutiḥ /
kṣobhayansalilaṃ bhīmaḥ prabhinna ivavāraṇaḥ //

tato jagāhe vegena tadvanaṃ bahupādapam / dadhmau ca śaṅkhaṃ svanavatsarvaprāṇena pāṇḍavaḥ /
[āsphoṭayacca balavānbhīmaḥ sannādayandiśaḥ // ]

tasya śaṅkhasya śabdana bhīmasenaraveṇa ca /
bāhuśabdana cogreṇa nadantīva girerguhāḥ //

taṃ vajraniṣpeṣasamamāsphoṭitamahāravam /
śrutvā śailaguhāsuptaiḥ siṃhairmukto mahāsvanaḥ //

siṃhanādabhayatrastaiḥ kuñjarairapi bhārata /
mukto virāvaḥ sumahānparvato yena pūritaḥ //

taṃ tu nādaṃ tataḥ śrutvā supto vānarapuṅgavaḥ /

[bhrātaraṃ bhīmasenaṃ tu vijñāya hanumānkapiḥ //

divangamaṃ rurodhātha mārgaṃ bhīmasya kāraṇāt /
anena hi pathā mā vai gacchediti vicārya saḥ //

āsta ekāyane mārge kadalīṣaṇḍamaṇḍite /
bhrāturbhīmasya rakṣārthaṃ taṃ mārgamavarudhya vai //

mā'tra prāpsyati śāpaṃ vā dharṣaṇāṃ veti pāṇḍavaḥ /
kadalīṣaṇḍamadhyastho hyevaṃ sañcintya vānaraḥ //

prājṛmbhata mahākāyo hanūmānnāma vānaraḥ /
kadalīṣaṇḍamadhyastho nidrāvaśagatastadā //

tena śabdena mahatā vyabudhyata mahākapiḥ / jṛmbhamāṇaḥ suvipulaṃ śakradhvajamivocchritam /
āsphoṭayaccalāṅgūlamindrāśanisamasvanam //

tasya lāṅgūlaninadaṃ parvataḥ suguhāmukhaiḥ /
udgāramiva gaurnardannutsasarja samantataḥ //

lāṅgūlāsphoṭaśabdācca calitaḥ sa mahāgiriḥ /
vighūrṇamānaśikharaḥ samantātparyaśīryata //

sa lāṅgūlaravastasya mattavāraṇanisvanam /
antardhāyavicitreṣu cacāra girisānuṣu //

sa bhīmasenastacchrutvā samprahṛṣṭatanūruhaḥ /
śabdaprabhavamanvicchaṃścacāra kadalīvanam //

kadalīvanamadhyasthamatha pīne śilātale /
dadarśa sumahābāhurvānarādhipatiṃ tadā //

vidyutsampātaduṣprekṣaṃ vidyutsampātapiṅgalam /
vidyutsampātaninadaṃ vidyutsampātacañcalam //

bāhusvastikavinyastapīnavṛttaśirodharam /
skandhabhūyiṣṭhakāyatvāttanumadhyakaṭītaṭam //

kiñciccābhugnaśīrṣeṇa dīrgharomāñcitena ca /
lāṅgūlenordhvagatinā dhvajeneva virājitam //

hrasvauṣṭhaṃ tāmrajihvāsyaṃ raktakarṇaṃ caladdhuvam /
apaśyadvadanaṃ tasya raśmivantamivoḍupam //

vadanābhyantaragataiḥ śuklairdantairalankṛtam /
kesarotkarasammiśramaśokānāmivotkaram //

hiraṇmayīnāṃ madhyasthaṃ kadalīnāṃ mahādyutim / dīpyamānena vapuṣā svarciṣmantamivānalam /
nirīkṣantamapatrastaṃ locanairmadhupiṅgalaiḥ //

taṃ vānaravaraṃ dhīmānatikāyaṃ mahābalam /
svargapanthānamāvṛtya himavantamiva stitam //

dṛṣṭvā cainaṃ mahābāhurekaṃ tasminmahāvane /
athopasṛtyatarasā bhīmo bhīmaparākramaḥ //

siṃhanādaṃ cakārograṃ vajrāśanisamaṃ balī /
tena śabdena bhīmasya vitresurmṛgapakṣiṇaḥ //

hanūmāṃśca mahāsatva īṣadunmīlya locane /
dṛṣṭvā tamatha sāvajñaṃ locanairmadhupiṅgalaiḥ //

tataḥ pavanajaḥ śrīmānantikasthaṃ mahaujasam /
smitena cainamāsādyahanūmānidamabravīt //

kimarthaṃ sarujaste'haṃ sukhasuptaḥ prabodhitaḥ /
nanu nāma tvayā kāryā dayā bhūteṣu jānatā //

vayaṃ dharmaṃ na jānīmastiryagyonimupāśritāḥ /
narāstu buddhisampannā dayāṃ kurvanti jantuṣu //

krūreṣu karmasu kathaṃ dehavākcittadūṣiṣu /
dharmaghātiṣu sajjante buddimanto bhavadvidhāḥ //

na tvaṃ dharmaṃ vijānāsi vṛddhā nopāsitāstvayā /
alpabuddhitayā bālyādutsādayasi yanmṛgān //

brūhi kastvaṃ kimarthaṃ vā kimidaṃ vanamāgataḥ /
varjitaṃ mānuṣairbhāvaistathaiva puruṣairapi //

kva ca tvayā'dyagantavyaṃ prabrūhi puruṣarṣabha /
ataḥ paramagamyo'yaṃ parvataḥ sudurāruhaḥ //

vinā siddhagatiṃ vīra gatiratra na vidyate /
[devalokasya mārgo'yamagamyo mānuṣaiḥ sadā] //

kāruṇyāttvāmahaṃ vīra vārayāmi nibodha me /
nātaḥ paraṃ tvayā śakyaṃ gantumāśvasihi prabho //

svāgataṃ sarvathaiveha tavādya manujarṣabha /
imānyamṛtakalpāni mūlāni ca phalāni ca //

bhakṣayitvā nivartasva mā vṛthā prāpsyase vadham / grāhyaṃ yadi vaco mahyaṃ hitaṃ manujapuṅgava //