Mahabharata · Chapter 3.136

atrograsenasamiteṣu rājan samāgateṣvapratimeṣu rājasu /
na me vivitsāntaramasti vādināṃ mahājane haṃsavivādināmiva //

na mokṣyase vai vadamāno nimajjan jalaṃ prapannaḥ saritāmivādhanaḥ /
hutāśanasyeva samiddhatejasaḥ sthiro bhavasveha mamādya vandin //
vandyuvāca /

vyāghraṃ śayānaṃ prati mā prabodha āśīviṣaṃ sṛkviṇī saṃlihānam /
padā hatasyeha śirobhihatya nādaṣṭo vai mokṣyase tannibodha //

yo vai darpātsaṃhananopapannaḥ sudurbalaḥ parvatamāvihanti /
tasyaiva pāṇiḥ sanakho vidīryate na caiva śailasya hi dṛśyate vraṇaḥ //
aṣṭāvakra uvāca /

sarve rājño maithilasya mainākasyeva parvatāḥ /
nikṛṣṭabhūtā rājāno vatsā hyanaḍuho yathā //

yathā mahendraḥ pravaraḥ surāṇāṃ nadīṣu gaṅgā pravarā yathaiva /
tathā nṛpāṇāṃ pravarastvameko vandiṃ samabhyānaya matsakāśam //
lomaśa uvāca /

evamaṣṭāvakraḥ samitau hi garja- ñjātakrodho vandinamāha rājan /
ukte vākye cottaraṃ me bravīhi vākyasya cāpyuttaraṃ te bravīmi //
vandyuvāca /

eka evāgnirbahudhā samidhyate ekaḥ sūryaḥ sarvamidaṃ vibhāti /
eko'vīro devarājo'rihantā yamaḥ pitṛṇāmīśvaraścaika eva //
aṣṭāvakra uvāca /

dvāvindrāgnī carato vai sakhāyau dvau devarṣī nāradaparvatau ca /
dvāvaśvinau dve rathasyāpi cakre bhāryāpatī dvau vihitau vidhātrā //
vandyuvāca /

triḥ sūyate karmaṇā vai prajeyaṃ trayo yuktā vājapeyaṃ vahanti /
adhvaryavastrisavanāni tanvate trayo lokāstrīṇi jyotīṃṣi cāhuḥ //
aṣṭāvakra uvāca /

catuṣṭayaṃ brāhmaṇānāṃ niketaṃ catvāro varṇā yajñamimaṃ vahanti /
diśaścatasro varṇacatuṣṭayaṃ ca catuṣpadā gaurapi śaśvaduktā //
vandyuvāca /

pañcāgnayaḥ pañcapadā ca paṅkti- ryajñāḥ pañcaivāpyatha pañcenadriyāṇi /
dṛṣṭvā vede pañcacūḍāpsarāśca loke khyātaṃ pañcanadaṃ ca puṇyam //
aṣṭāvakra uvāca /

ṣaḍādhāne dakṣiṇāmāhureke ṣaṭ caiveme ṛtavaḥ kālacakram /
ṣaḍindriyāṇyuta ṣaṭ kṛttikāśca ṣaṭ sādyaskāḥ sarvavedeṣu dṛṣṭāḥ //
vandyuvāca /

sapta grāmyāḥ paśavaḥ sapta vanyāḥ sapta cchandāṃsi kratumekaṃ vahanti /
saptarṣayaḥ sapta cāpyarhaṇāni saptantrī prathitā caiva vīṇā //
aṣṭāvakra uvāca /

aṣṭau śāṇāḥ śatamānaṃ vahanti tathāṣṭapādaḥ śarabhaḥ siṃhaghātī /
aṣṭau vasūñśuśruma devatāsu yūpaścāṣṭāsrirvihitaḥ sarvayajñe //
vandyuvāca /

navaivoktāḥ sāmidhenyaḥ pitṝṇāṃ tathā prāhurnavayogaṃ visargam /
navākṣarā bṛhatī sampradiṣṭā navaiva yogo gaṇanāmeti śaśvat //
aṣṭāvakra uvāca /

diśo daśoktāḥ puruṣasya loke sahasramāhurdaśapūrṇaṃ śatāni /
daśaiva māsānbibhrati bhargavatyo daśairakā daśadāśā daśārhāḥ //
vandyuvāca /

ekādaśaikādaśinaḥ paśūnā- mekādaśaivātra bhavanti yūpāḥ /
ekādaśa prāṇabhṛtāṃ vikārā ekādaśoktā divi deveṣu rudrāḥ //
aṣṭāvakra uvāca /

saṃvatsaraṃ dvādaśamāsamāhu- rjagatyāḥ pādo dvādaśaivākṣarāṇi /
dvādaśāhaḥ prākṛto yajña ukto dvādaśādityānkathayantīha ghīrāḥ //
vandyuvāca /

trayodaśī tithiruktā mahogrā trayodaśadvīpavatī mahī ca /
lomaśa uvāca /
etāvaduktvā virarāma vandī ślokasyārdhaṃ vyājahārāṣṭavakraḥ /
aṣṭāvakra uvāca / trayodaśāhāni sasāra keśī trayodaśādīnyaticchandāṃsi cāhuḥ //
lomaśa uvāca /

tato mahānudatiṣṭhannināda- stūṣṇīmbhūtaṃ sūtaputraṃ niśamya /
adhomukhaṃ dhyānaparaṃ tadānī- maṣṭāvakraṃ cāpyudīryantameva //

tasmiṃstathā sankule vartamāne sphīte yajñe janakasyota rājñaḥ /
aṣṭāvakraṃ pūjayanto'bhyupeyu- rviprāḥ sarve prāñjalayaḥ pratītāḥ //
aṣṭāvakra uvāca /

anenaiva brāhmaṇāḥ śuśruvāṃso vāde jitvā salile majjitāḥ prāk /
tāneva dharmānayamadya vandī prāpnotu gṛhyāśu nimajjayainam //
vandyuvāca /

ahaṃ putro varuṇasyota rājña- statrāsa satraṃ dvādaśavārṣikaṃ vai /
satreṇa te janaka tulyakālaṃ tadarthaṃ te prahitā me dvijāgryāḥ //

te tu sarve varuṇasyota yajñaṃ draṣṭuṃ gatā ima āyānti bhūyaḥ /
aṣṭāvakraṃ pūjaye pūjanīyaṃ yasya hetorjanitāraṃ sameṣye //
aṣṭāvakra uvāca /

viprāḥ samudrāmbhasi majjitā ye vācā jitā medhayā vā vidānāḥ /
tāṃ medhayā vācamathojjahāra yathā vācamavacinvanti santaḥ //

agnirdahañjātavedāḥ satāṃ, gṛhān visarjayaṃstejasā na sma dhākṣīt /
bāleṣu putreṣu kṛpaṇaṃ vadatsu tathā vācamavacinvanti santaḥ //

śleṣmātakī kṣīṇavarcāḥ śṛṇoṣi utāho tvāṃ stutayo mādayanti /
hastīva tvaṃ stutayo mādayanti / na māmikāṃ vācamimāṃ śṛṇoṣi //
janaka uvāca /

śṛṇomi vācaṃ tava divyarūpā- mamānuṣīṃ divyarūpo'si sākṣāt /
ajaiṣīryadvandvinaṃ tvaṃ vivāde nisṛṣṭa eṣa tava kāmo'dya vandī //
aṣṭāvakra uvāca /

nānana jīvatā kaścidartho me vandinā nṛpa /
pitā yadyasya varuṇo majjayainaṃ jalāśaye //
vandyuvāca /

ahaṃ putro varuṇasyota rājño na me bhayaṃ vidyate majjitasya /
imaṃ muhūrtaṃ pitaraṃ drakṣyate'ya- maṣṭāvakraściranaṣṭaṃ kahoḷam //
lomaśa uvāca /

tataste pūjitā viprā varuṇena mahātmanā /
udatiṣṭhaṃstataḥ sarve janakasya samīpataḥ //
kahoḷa uvāca /

ityarthamicchanti sutāñjanā jananakarmaṇā /
yadahaṃ nāśakaṃ kartuṃ tatputraḥ kṛtavānmama //

utābalasya klavānuta bālasya paṇḍitaḥ /
uta vā'viduṣo vidvānputro janaka jāyate //
vandyuvāca /

śitena te paraśunā svayamevāntako nṛpa /
śirāṃsyapāharannājau ripūṇāṃ bhadramastu te //

mahadaikthyaṃ gīyate sāma cāgryaṃ samyaksomaḥ pīyate cātra satre /
śucīnbhāgānpratijagṛhuśca hṛṣṭāḥ sākṣāddevā janakasyeha rājñaḥ //
lomaśa uvāca /

samutthiteṣvatha sarveṣu rājan vipreṣu teṣvadhikaṃ suprabheṣu /
anujñāto janakenātha rājñā viveśa toyaṃ sāgarasyota vandī //

aṣṭāvakraḥ pitaraṃ pūjayitvā sampūjito brāhmaṇaistairyathāvat /
pratyājagāmāśramameva cāgryaṃ jitvā vandiṃ sahito mātulena //

tato'ṣṭāvakraṃ māturathāntike pitā nadīṃ samaṅgāṃ śīghramimāṃ viśasva /
provāca cainaṃ sa tathā viveśa samairaṅgaiścāpi babhūva puṇyā

nadī samaṅgā ca babhūva puṇyā yasyāṃ snāto mucyate kilbiṣāddhi /
tvamapyenāṃ snānapānāvagāhaiḥ sabhrātṛkaḥ sahabhāryo viśaśva //

atra kaunteya sahito bhrātṛbhistvaṃ sukhoṣitaḥ saha vipraiḥ pratītaḥ /
puṇyānyanyāni śucikarmaikabhakti- rmayā sārdhaṃ caritāsyājamīḍha //