Mahabharata · Chapter 3.133

dharmātmānaṃ tvāhurekaṃ sarve rājanmahīkṣitaḥ /
sa vai dharmaviruddhaṃ tvaṃ kasmātkarma cikīrṣasi //

vihitaṃ bhakṣaṇaṃ rājanpīḍyamānasya me kṣudhā /
māhiṃsīrdharmalobhena dharmamutsṛjya mā naśaḥ //
rājovāca /

santrastarūpastrāṇārthī tvatto bhīto mahādvija /
matsakāśamanupraptaḥ prāṇagṛdhnurayaṃ dvijaḥ //

evamabhyāgatasyeha kapotasyābhayārthinaḥ /
apradāne paro dharmaḥ kiṃ tvaṃ śyeneha paśyasi //

praspandamānaḥ sambhrāntaḥ kapotaḥ śyena lakṣyate /
matsakāśaṃ jīvitārthī tasya tyāgo vigarhitaḥ //

[yo hi kaściddvijānhanyādgāṃ vā lokasya mātaram / śaraṇāgataṃ ca tyajate tulyaṃ teṣāṃ hi pātakam]
śyena uvāca /

āhāratsarvabhūtāni sambhavanti mahīpate /
āhāreṇa vivardhante tena jīvanti jantavaḥ //

śakyate dustyaje'pyarthe cirarātrāya jīvitum /
na tu bhojanamutsṛjya śakyaṃ vartayituṃ ciram //

bhakṣyādvilopitasyādya mama prāṇā viśāmpate /
visṛjyakāyameṣyanti panthānamapunarbhavam //

pramṛte mayi dharmātmanputradārādi naṅkṣyati /
rakṣamāṇaḥ kapotaṃ tvaṃ bahūnprāṇānna rakṣasi //

bahūnyo bādhate dharmo na sa dharmaḥ kuvartma tat /
avirodhī tu yo dharmaḥ sa dharmaḥ satyavikrama //

virodhiṣu mahīpāla niścitya gurulāghavam /
na bādhā vidyate yatra taṃ dharmaṃ samupācaret //

gurulāghavamājñāya dharmādharmaviniścaye /
yato bhūyāṃstato rājankuru dharmaviniścayam //
rājovāca /

bahukalyāṇasaṃyuktaṃ bhāṣase vihagottama /
suparṇaḥ pakṣirāṭ kiṃ tvaṃ dharmaṃ jñātvā'bhibhāṣase //

tathāhi dharmasaṃyuktaṃ bahucitraṃ ca bhāṣase / na te'styaviditaṃ kiñciditi tvāṃ lakṣayāmyaham /
śaraṇaiṣiparityāgaṃ kathaṃ sādhviti manyase //

āhārārthaṃ samārambhastava cāyaṃ vihangama /
śakyaścāpyanyathā kartumāhāro'pyadhikastvayā //

govṛṣo vā varāho vā mṛgo vā mahiṣopi vā /
tvadarthamadya kriyatāṃ yaccānyadiha kāṅkṣasi //
śyena uvāca /

na varāhaṃ na cokṣāṇaṃ na mṛgānvividhāṃstathā /
bhakṣayāmi mahārāja kiṃ mamānyena kecacit //

yastu me daivavihito bhakṣaḥ kṣatriyapuṅgava /
tamutsṛja mahīpāla kapotamimameva me //

śyenāḥ kapotānsvādanti śrutireṣā sanātanī /
mā rājansāramajñātvā kadalīskandhamāsaja //
rājovāca /

rāṣṭraṃ śivīnāmṛddhaṃ vai śādhi pakṣibhirarcitaḥ /
kṛtsnametanmayā dattaṃ rājavadvihagottama //

yaṃ vā kāmayase kāmaṃ śyena sarvaṃ dadāni te /
vinemaṃ pakṣiṇaṃ śyana śaraṇārthinamāgatam //

yenemaṃ sthāpayethāstvaṃ karmaṇā pakṣisattama /
tadācakṣva kariṣyāmi na hi dāsye kapotakam //
śyena uvāca /

uśīnara kapote te yadi sneho narādhipa /
ātmano māṃsamutkṛtya kapotatulayā dhṛtam //

yadā samaṃ kapotena tava māṃsaṃ nṛpottama /
tvayā pradeyaṃ tanmahyaṃ sā me tuṣṭirbhaviṣyati //
rājovāca /

anugrahamimaṃ manye śyena yanmābhiyācase /
tasmātte'dya pradāsyāmi svamāṃsaṃ tulayā dhṛtam //
lemaśa uvāca /

athotkṛtya svamāṃsaṃ tu rājā paramadharmavit /
tulayāmāsa kaunteya kapotena samaṃ vibho //

dhriyamāṇaḥ kapotastu māṃsenātyatiricyate /
punaścotkṛtyamāṃsāni rājā prādāduśīnaraḥ //

na vidyate yadā māṃsaṃ kapotena samaṃ dhṛtam /
tata utkṛttamāṃso'sāvāruroha svayaṃ tulām //
śyena uvāca /

indro'hamasmi dharmajña kapoto havyavāḍayam /
jijñāsamānau dharma tvāṃ yajñavāṭamupāgatau //

yatte māṃsāni gātrebhya uktṛttāni viśāmpate /
eṣā te śāśvatī kīrtirlokānabhibhaviṣyati //

yāvalloke manuṣyāstvāṃ kathayiṣyanti pārthiva /
tāvatkīrtiśca lokāśca sthāsyanti tava śāśvatāḥ //

ityuktvā bhūmipataye tasmai dattvā yathepsitam /
praśasya jagmatū rājannindrāgrī tuṣṭamānasau //

uśīnaro'pidharmātmā dharmeṇāvṛtyarodasī /
vibhrājamāno vapuṣā'pyāruroha triviṣṭapam //

tadetatsadanaṃ rājanrājñastasya mahātmanaḥ /
paśyasvaitanmayā sārdhaṃ puṇyaṃ pāpapramocanam //

tatra vai satataṃ devā munayaśca sanātanāḥ / dṛśyante brāhmaṇai rājanpuṇyavadbhirmahātmabhiḥ //