Mahabharata · Chapter 3.10
evametanmahāprājña yathā vadasi māṃ mune /
ahaṃ caiva vijānāmi sarve ceme narādhipāḥ //
bhavāṃśca manyate sādhu yatkurūṇāṃ sukhodayam /
tadeva viduro'pyāha bhīṣmo droṇaśca māṃ mune //
yaditvahamanugrāhyaḥ kauravyeṣu dayā yadi /
anvaśādhi durātmānaṃ putraṃ duryodhanaṃ mama //
vyāsa uvāca /
ayamāyāti vai rājanmaitreyo bhagavānṛṣiḥ /
anvīkṣya pāṇḍavānbhrātṛnihaivā'smaddidṛkṣayā //
eṣa duryodhanaṃ putraṃ tava rājanmahānṛṣiḥ /
anuśāstā yathānyāyaṃ śamāyāsya kulasya ca //
brūyādyadeṣa kauravya tatkāryamaviśaṅkayā /
akriyāyāṃ tu kāryasya putraṃ te śapsyate ruṣā //
vaiśampāyana uvāca /
evamuktvā yayau vyāso maitreyaḥ pratyadṛśyata /
pūjayā pratijagrāha saputrastaṃ narādhipaḥ //
kṛtvā'rdhyādyāḥ kriyāḥ sarvā viśrāntaṃ munisattamam praśrayeṇābravīdrājā dhṛtarāṣṭro'mbikāsutaḥ //
sukhenāgamanaṃ kaccidbhagavankurujāṅgale / kaccitkuśalino vīrā bhrātaraḥ pañca pāṇḍavāḥ /
samaye sthātumicchanti kaccicca bharatarṣabhāḥ /
kaccitkurūṇāṃ saubhrātramavyucchinnaṃ bhaviṣyati //
maitreya uvāca /
tīrthayātrāmanukrāmanprāpto'smi kurujāṅgalān /
yadṛcchayā dharmarājaṃ dṛṣṭvavānkāmyake vane //
taṃ jaṭājinasaṃvītaṃ tapovananivāsinam /
samājagmurmahātmānaṃ draṣṭuṃ munigaṇāḥ prabho //
tatrāśrauṣaṃ mahārāja putrāṇāṃ tava vigraham /
anayaṃ dyūtarūpeṇa mahābhayamupasthitam //
tato'haṃ tvāmanuprāptaḥ kauravāṇāmavekṣayā //
sadā hyabhyadhikaḥ snehaḥ prītiśca tvayi me prabho //
naitadaupayikaṃ rājaṃstvayi bhīṣme ca jīvati /
yadanyonyena te putrā virudhyante kathañcana //
meḍhībhūtaḥ svayaṃ rājannigrahe pragrahe bhavān /
kimarthamanayaṃ ghoramutpatantamupekṣase //
dasyūnāmiva yadvṛttaṃ sabhāyāṃ kurunandana /
tena na bhrājase rājaṃstāpasānāṃ samāgame //
vaiśampāyana uvāca /
tato vyāvṛtya rājānaṃ duryodhanamamarṣaṇam /
uvāca ślakṣṇayā vācā maitreyo bhagavānṛpiḥ //
maitreya uvāca /
duryodhana mahābāho nibodha vadatāṃ vara /
vacanaṃ me mahābhāga bruvato yaddhitaṃ tava //
mā druhaḥ pāṇḍavānrājankuruṣva hitamātmanaḥ /
pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca lokasya ca nararṣabha //
pāṇḍavānprāpya tānrātrau kirmīro nāma rākṣasaḥ /
avṛtya mārgaṃ raudrātmā tasthau girivācalaḥ //
taṃ bhīmaḥ samaraslāghī balena balināṃ varaḥ /
jaghāna paśumāreṇa vyāghraḥ kṣudramṛgaṃ yathā //
paśya digvijaye rājanyathā bhīmena pātitaḥ /
jarāsandho maheṣvāso nāgāyutabalo yudhi //
sambandhī vāsudevaśca śyālāḥ sarve ca pārṣatāḥ /
te hi sarve naravyāghrāḥ śūrā vikrāntayodhinaḥ //
sarve nāgāyutaprāṇā vajrasaṃhananā dṛḍhaḥ /
satyavratadharāḥ sarvesarve puruṣamāninaḥ //
hantāro devaśatrūṇāṃ rakṣasāṃ kāmarūpiṇām / hiḍimbabakamukhyānāṃ kirmīras ca rakṣasaḥ /
kastānyudhi samāsīta jarāmaraṇavānnaraḥ //
tasya te śama evāstu pāṇḍavairbharatarṣabha /
kuru me vacanaṃ rājanmā mṛtyuvaśamanvagāḥ //
vaiśampāyana uvāca /
evaṃ tu bruvatastasya maitreyasya viśāmpate /
ūruṃ karikarākāraṃ kareṇābhijaghāna taḥ //
duryodhanaḥ smitaṃ kṛtvā caraṇenollikhanmahīm /
nakiñciduktvā durmedhāstasthau kiñcidavāṅmukhaḥ //
tamaśuśrūṣamāṇaṃ tu vilikhantaṃ vasundharām /
dṛṣṭvā duryodhanaṃ rājanmaitreyaṃ kopa āviśat //
sa kopavaśamāpanno maitreyo munisattamaḥ /
vidhinā samprayuktaśca śāpāyāsya mano dadhe //
tataḥ sa vāryupaspṛśya kopasaṃraktalocanaḥ /
maitreyo dhārtarāṣṭraṃ tamaśapadduṣṭacetasam //
yasmāttvaṃ māmanādṛtya nemāṃ vācaṃ cikīrṣasi /
tasmādasyātimānasya sadyaḥ phalamavāpsyasi //
tvadabhidrohasaṃyuktaṃ yuddhamutpatsyate mahat /
yatra bhīmo gadāghātaistavoruṃ bhetsyate balī //
ityevamukte vacane dhṛtarāṣṭro mahīpatiḥ /
prasādayāmāsa muniṃ naitadevaṃ bhavediti //
maitreya uvāca /
śamaṃ yāsyati cetputrastava rājanyadā tadā /
śāyo na bhavitā tāta viparīte bhaviṣyati //
vaiśampāyana uvāca /
savilakṣastu rājendro duryodhanapitā tadā /
maitreyaṃ prāha kirmīraḥ kathaṃ bhīmena pātitaḥ //
maitreya uvāca /
nāhaṃ vakṣyāmyasūyā te na te śuśrūṣate sutaḥ /
eṣa te viduraḥ sarvamākhyāsyati gate mayi //
vaiśampāyana uvāca /
ityevamuktvā maitreyaḥ prātiṣṭhata yathāgatam / kirmīravadhasaṃvigno bhayaṃ duryodhano yayau //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0