Mahabharata · Chapter 2.71
tataḥ pravavṛte yajño dharmarājasya dhīmataḥ /
śāntavighnārhaṇakṣobho maharṣigaṇasaṅkulaḥ //
taṃ tu yajñaṃ mahābāhurāsamāpterjanārdanaḥ /
rarakṣa bhagavāñchauriḥ śārṅgacakragadādharaḥ //
tasminyajñe pravṛtte tu vāgmino hetuvādinaḥ /
hetuvādānbahūnprāhuḥ parapakṣajigīṣavaḥ //
dadṛśuste nṛpatayo yajñasya vidhimuttamam /
upendrasyeva vihitaṃ sahadevena bhārata //
tadyajñe nyavasanrājanbrāhmaṇā bhṛśamutsukāḥ /
kathayantaḥ kathāḥ puṇyāḥ paśyanto naṭanartakān //
dadṛśustoraṇānyatra hematālamayāni ca /
dīptabhāskaratulyāni pradīptānīva tejasā //
sa yajñastoraṇaistatra grahairdyoriva sambabhau /
śayyāsanavihārāṃśca subahūnratnasaṃvṛtān //
ghaṭānpātrīkaṭāhāni kalaśāni samantataḥ /
na te kiñcidasauvarṇamapaśyaṃstatra pārthivāḥ //
bhuñjānānāṃ ca viprāṇāṃ svādubhojyaiḥ pṛthagvidhaiḥ /
aniśaṃ śrūyate tatra muditānāṃ mahātmanām //
dīyatāṃ dīyatāmeṣāṃ bhujyatāṃ bhujyatāmiti /
evamprakārāḥ sañjalpāḥ śrūyante tatra nityaśaḥ //
odanānāṃ vikārāṇi svādūni ca bahūni ca /
vividhaāni ca bhakṣyāṇi peyāni madhurāṇi ca //
dadurdvijānāṃ satataṃ rājapreṣyā mahādhvare /
pūrṇe śatasahasre tu viprāṇāṃ bhuñjatāṃ tadā //
sthāpitastatra sañjñārthaṃ śaṅkho'dhmāyata nityaśaḥ /
muhurmuhuḥ praṇādastu tasya śaṅkhasya bhārata //
uttamaḥ śrūyate śabdaḥ śrutvā vismayamāgaman /
evaṃ pravṛtte yajñe tu tuṣṭapuṣṭajanāyute //
annasya bahuśo rājannutsedhāḥ parvatopamāḥ /
dadhikulyāśca dadṛśuḥ sarpiṣaśca hradāñjanāḥ //
jambūdvīpo hi sakalo nānājanapadāyutaḥ /
rājannadṛśyataikastho rājñastasminmahākratau //
tatra rājasahasrāṇi puruṣāṇāṃ tatastataḥ /
gṛhītvā dhanamājagmustasya rājño mahākratau //
rājānaḥ sragviṇaścaiva sammṛṣṭamaṇikuṇḍalāḥ /
tānparīviviṣurviprāñchataśo'tha sahasraśaḥ //
vividhānyannapānāni lehyāni vividhāni ca /
teṣāṃ nṛpopabhogyāni brāhmaṇebhyo daduḥ sma te //
nānāvidhāni bhakṣyāṇi svādupuṣpaphalāni ca /
gulāni svādukṣaudrāṇi daduste brāhmaṇeṣu vai //
etāni satataṃ bhuktvā tasminyajñe dvijātayaḥ /
parāṃ prītiṃ yayuḥ sarve modamānāstatastataḥ //
evaṃ pramuditaṃ sarvaṃ bahuśo dhanadhānyavat /
yajñavāṭaṃ nṛpā dṛṣṭvā vismayaṃ paramaṃ yayuḥ //
yathābaddhūyamānāgniṃ rājasūyaṃ mahākratum /
pāṇḍavasya yathāśāstraṃ juhuvuḥ sarvayājakāḥ //
vyāsadhaumyādayaḥ sarve vidhivatṣoḍaśartvijaḥ /
svasvakarmāṇi cakruste pāṇḍavasya mahākratau //
nāṣaḍaṅgavidatrāsītsadasyo nābahuśrutaḥ /
nāvrato nānupādhyāyo na pāpo nākṣamo dvijaḥ //
na tatra kṛpaṇaḥ kaściddaridro na babhūva ha /
kṣudhito duḥkhito vāpi prākṛto vāpi mānuṣaḥ //
bhojanaṃ bhojanārthibhyo dāpayāmāsa sarvadā /
sahadevo mahātejāḥ satataṃ rājaśāsanāt //
saṃstare kuśalāścāpi sarvakarmāṇi yājakāḥ /
divasa divase cakruryathāśāstrārthacakṣuṣaḥ //
brāhmaṇā devaśāstrajñaḥ kathāścakruśca sarvataḥ /
remire ca kathānte tu sarve tasminmahākratau //
sā vedirvedasampannairdevadvijamaharṣibhiḥ /
ābabhāse tadā kīrṇā nakṣatrairdyaurivāmalā //
pāṇḍityadarśanārthāya kecana dvijasattamāḥ /
tarkārthamāgatāḥ kecitkecidvidyābhimāninaḥ //
keciddidṛkṣayā kecidbhītyā rājñaḥ pratāpinaḥ /
sarve'pyavabhṛthasnātā yājakāḥ kecana dvijāḥ //
tato vai hemayūpāṃśca sarvaratnasamācitān /
śobhārthaṃ kārayāmāsa sahadevo mahādyutiḥ //
dadṛśustoraṇānyatra hematālamayāni ca /
sa yajñastoraṇaistaiśca grahairdyoriva sambabhau //
tālānāṃ toraṇairhaimairdāntairiva diśāgajaiḥ /
dikṣu sarvāsu vinyastaistejobhirbhāskarairyathā //
sakirīṭairnṛpaiścaiva śuśubhe tatsadastadā /
devairdivyaiśca yakṣaiśca uragairdivyamānuṣaiḥ //
vidyādharagaṇaiḥ kīrṇaḥ pāṇḍavasya mahātmanaḥ /
sa rājasūyaḥ śuśubhe dharmarājasya dhīmataḥ //
gandharvagaṇasaṅkīrṇaḥ śobhito'psarasāṃ gaṇaiḥ /
devairmunigaṇairyakṣairdevaloka ivāparaḥ //
sa kimpuruṣagītaiśca kinnarairupaśobhitaḥ /
nāradaśca jagau tatra tumburuśca mahādyutiḥ //
viśvāsuścitrasenastathā'nye gītakovidāḥ /
ramayanti sma tānsarvānyajñakarmāntareṣvatha //
tatra cāpsarasaḥ sarvāḥ sundaryaḥ priyadarśanāḥ /
nanṛtuśca jaguścātra nityaṃ karmāntareṣvatha //
itihāsapurāṇāni ākhyānāni ca sarvaśaḥ /
ūcurvai śabdaśāstrajñā nityaṃ karmāntareṣvatha //
bheryaśca murajāścaiva maḍḍukā gomukhāśca ye /
śṛṅgavaṃśāmbujā vīṇāḥ śrūyante sma sahasraśaḥ //
loke'sminsarvaviprāśca vaiśyāḥ śūdrā nṛpādayaḥ / sarve mlecchāḥ sarvagaṇāstvādimadhyāntajāstathā /
nānādeśasamudbhūtairnānājātibhirāgataiḥ /
paryāpta iva loko'yaṃ yudhiṣṭhiraniveśane //
bhīṣmadroṇādayaḥ sarve kuravaḥ sasuyodhanāḥ /
vṛṣṇayaśca samagrāśca pāñcālāścāpi sarvaśaḥ //
yajñe'sminsarvakarmāṇi cakrurdāsā iva kratau /
evaṃ pravṛtto yajñaḥ sa dharmarājasya dhīmataḥ //
śuśubhe ca mahābāho somasyeva kraturyathā /
vastrāṇi kambalāṃścaiva prāvārāṃścaiva sarvadā //
niṣkahemajabhāṇḍāni bhūṣaṇāni ca sarvaśaḥ /
pradadau tatra viprāṇāṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ //
yāni tatra mahīpālairlabdhavānbharatarṣabhaḥ /
tāni sarvāṇi ratnāni brāhmaṇānāṃ dadau tadā //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0