Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 2.56

2.56.1

nihatya narakaṃ bhaumaṃ satyabhāmāsahāyavān /
sahito lokapālaiśca dadarśa narakālayam //

2.56.2

athāsya gṛhamāsādya nārakasya mahātmanaḥ / dadarśa dhanamakṣayyaṃ ratnāni vividhāni ca /

2.56.3

maṇimuktāpravālāni vaiḍūryavikṛtāni ca /
vistārālpāṃścārkamaṇīnvipulānsphāṭikānapi //

2.56.4

jāmbūnadamayānyeva śātakumbhamayāni ca /
pradīptajvalanābhāni śītaraśmiprabhāṇi ca //

2.56.5

hiraṇyavarṇaṃ ruciraṃ śvetamabhyantaraṃ gṛham /
tadakṣayyaṃ gṛhe dṛṣṭaṃ narakasya dhanaṃ bahu //

2.56.6

na hi rājñaḥ kuberasya tāvaddhanasamucchrayaḥ /
dṛṣṭapūrvaḥ purā sākṣānmahendrabhavaneṣvapi //

2.56.7

hate bhaume niśumbhe ca vāsavaḥ sagaṇo'bravīt /
dāśārhapatimāsīnamāhṛtya maṇikuṇḍale //

2.56.8

hemasūtrā mahākakṣyāstomarairvīryaśālinaḥ /
vimalāni patākāni vāsāṃsi vividhāni ca //

2.56.9

bhīmarūpāśca mātaṅgāḥ pravālavikṛtāḥ kuthāḥ /
te ca viṃśatisāhasrā dvāstāvatyaḥ kareṇavaḥ //

2.56.10

aṣṭau śatasahasrāṇi deśajāścottamā hayāḥ /
gobhiścāvikṛtairyāvatkāmāttava janārdana //

2.56.11

etatte prāpayiṣyāṇi vṛṣṇyāvāsamarindama /
vasu yatriṣu lokeṣu dharmeṇāvarjitaṃ tvayā //
bhīṣma uvāca /

2.56.12

devagandharvaratnāni daiteyāsurajāni ca /
yāni santi hiraṇyāni narakasya niveśane //

2.56.13

etattu garuḍe sarvaṃ kṣipramāropya vāsavaḥ /
dārśārhapatinā sārdhamupāyānmaṇiparvatam //

2.56.14

citragrathitameghābhaḥ prababhau maṇiparvataḥ /
hemacitravitānaiśca prāsādairupaśobhitaḥ //

2.56.15

harmyāṇi ca viśālāni maṇisopānavanti ca /
tatrasthā varavarṇinyo dadṛśurmadhusūdanam //

2.56.16

gandharvasuramukhyānāṃ priyā duhitarastadā /
triviṣṭapasame deśe tiṣṭhantamaparājitam //

2.56.17

parivavrurmahābāhumekaveṇīdharāḥ striyaḥ /
parvāḥ kāṣāyavāsinyaḥ sarvāśca niyatendriyāḥ //

2.56.18

vratasantāpajaḥ śoke nātra kaścidapīḍayat /
arajāṃsi ca vāsāṃsi bibhratyaḥ kauśikānyapi //

2.56.19

sametya yadusiṃhasya cakrurasyāñjaliṃ striyaḥ /
ūcuścainaṃ hṛṣīkeśaṃ sarvāstāḥ kamalekṣaṇāḥ //

2.56.20

nāradena samākhyātamasmākaṃ puruṣottama /
āgamiṣyati govindaḥ surakāryārthasiddhaye //

2.56.21

so'suraṃ narakaṃ hatvā niśumbhaṃ murameva ca /
bhaumaṃ ca saparīvāraṃ hayagrīvaṃ ca dānavam //

2.56.22

tathā pañcajanaṃ caiva prāpsyate dhanamakṣayam /
so'cireṇaiva kālena yuṣmanmoktā bhaviṣyati //

2.56.23

evamuktvāgamaddhīro devarṣirnāradastathā /
tvāṃ cintayānāḥ satataṃ tapo ghoramupāsmahe //

2.56.24

kāle'tīte mahābāhuṃ kadā drakṣyāma mādhavam / ityevaṃ hṛdi saṅkalpaṃ kṛtvā puruṣasattama /
tapaścarāma satataṃ rakṣyamāṇā hi dānavaiḥ //

2.56.25

tato'smatpriyakāmārthaṃ bhagavānmāruto'bravīt /
yathoktaṃ nāradenātha na cirāttadbhaviṣyati //
bhīṣṇa uvāca //

2.56.26

tāsāṃ paramanārīṇāmṛṣabhākṣaṃ puraḥ sthitam /
dadṛśurdevagandharvā gṛṣṭīnāmiva gopatim //

2.56.27

tasya candropamaṃ vaktramudīkṣya muditendriyāḥ / samprahṛṣṭā mahābāhumidaṃ vacanamabruvan /

2.56.28

satyavrata purā vāyuridamasmānihābravīt /
sarvabhūtahitajñaśca maharṣirapi nāradaḥ //

2.56.29

viṣṇurnārāyaṇo devaḥ śaṅkhacakragadāsibhṛt /
sa bhaumaṃ narakaṃ hatvā bhartā vo bhavitā dhruvam //

2.56.30

diṣṭyā tasyarṣimukhyasya nāradasya mahātmanaḥ /
vacanādeva satyaṃ no bhartā bhavitumarhasi //

2.56.31

yatpriyaṃ bata paśyāma śrutaṃ priyamarindama /
darśanena kṛtārthāḥ smo vayamasya mahātmanaḥ //

2.56.32

uvāca hi yaduśreṣṭhaḥ sarvāstā jātamanmathāḥ /
yathā brūta viśālākṣyastatsarvaṃ vo bhaviṣyati //

2.56.33

tatastā garuḍe sarvāḥ saratnadhanasañcayāḥ /
kṣipramāropayāñcakre bhagavāndevakīsutaḥ //

2.56.34

sapakṣigaṇamātaṅgaṃ savyālamṛgapannagam /
śākhāmṛgagaṇairjuṣṭaṃ saprastaraśilātalam //

2.56.35

nyaṅkubhiśca varāhaiśca rurubhiśca niṣevitam /
saprapātamahāsānuṃ vicitraśikhisaṅkulam //

2.56.36

sa mahendrānujaḥ śauriścakāra guruḍopari /
paśyatāṃ sarvabhūtānāmutpāṭya maṇiparvatam //

2.56.37

upendraṃ baladevaṃ ca vāsavaṃ ca mahābalam /
svapakṣabalavikṣepairmahādriśikharopamaḥ //

2.56.38

dikṣu sarvāsu saṃrāvaṃ sa cakre garuḍo vahan /
ārujanparvatāgrāṇi pādapāṃśca samutkṣipan //

2.56.39

sañjahāra mahābhrāṇi vaiśvānarapathaṃ gataḥ /
grahanakṣatratārāṇāṃ saptarṣīṇāṃ svatejasā //

2.56.40

prabhājālamatikramya cāśvinośca parantapa /
prāpya puṇyatamaṃ sthānaṃ devalokamarindamaḥ //

2.56.41

śakrasadma samāsādya cāvaruhya janārdanaḥ / so'bhivādyāditeḥ pādāvarcitaḥ sarvadaivataiḥ /
brahmadakṣapurogaiśca prajāpatibhireva ca //

2.56.42

aditeḥ kuṇḍale divye dadāvatha tadā vibhuḥ /
ratnāna ca parārghyāṇi rāmeṇa saha keśavaḥ //

2.56.43

pratigṛhya ca tatsarvamaditirvāsavānujam /
pūjayāmāsa dāśārhaṃ rāmaṃ ca vigatajvarā //

2.56.44

śacī mahendramahiṣī kṛṣṇasya mahiṣīṃ tadā /
satyabhāmāṃ tu saṅgṛhya adityai sā nyavedayat //

2.56.45

sā tasyāḥ satyabhāmāyāḥ kṛṣṇāpriyacikīrṣayā /
varaṃ prādāddevamātā satyāyai vigatajvarā //

2.56.46

jarāṃ na yāsyasi śubhe yāvatkṛṣṇo'sti bhūtale /
sarvagandhaguṇopetā bhaviṣyasi varānane //

2.56.47

visṛjya satyabhāmā vai paulomīṃ ca sumadhyamā /
śacyāpi samanujñātā yayau kṛṣṇaniveśanam //

2.56.48

sampūjyamānastridaśairmaharṣigaṇasevitaḥ /
dvārakāṃ prayayau kṛṣṇo devalokādarindamaḥ //

2.56.49

śīghrādetya mahābāhurdīrghamadhvānamacyutaḥ /
varghamānapuradvāramāsasāda surottamaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc