Mahabharata · Chapter 2.56
nihatya narakaṃ bhaumaṃ satyabhāmāsahāyavān /
sahito lokapālaiśca dadarśa narakālayam //
athāsya gṛhamāsādya nārakasya mahātmanaḥ / dadarśa dhanamakṣayyaṃ ratnāni vividhāni ca /
maṇimuktāpravālāni vaiḍūryavikṛtāni ca /
vistārālpāṃścārkamaṇīnvipulānsphāṭikānapi //
jāmbūnadamayānyeva śātakumbhamayāni ca /
pradīptajvalanābhāni śītaraśmiprabhāṇi ca //
hiraṇyavarṇaṃ ruciraṃ śvetamabhyantaraṃ gṛham /
tadakṣayyaṃ gṛhe dṛṣṭaṃ narakasya dhanaṃ bahu //
na hi rājñaḥ kuberasya tāvaddhanasamucchrayaḥ /
dṛṣṭapūrvaḥ purā sākṣānmahendrabhavaneṣvapi //
hate bhaume niśumbhe ca vāsavaḥ sagaṇo'bravīt /
dāśārhapatimāsīnamāhṛtya maṇikuṇḍale //
hemasūtrā mahākakṣyāstomarairvīryaśālinaḥ /
vimalāni patākāni vāsāṃsi vividhāni ca //
bhīmarūpāśca mātaṅgāḥ pravālavikṛtāḥ kuthāḥ /
te ca viṃśatisāhasrā dvāstāvatyaḥ kareṇavaḥ //
aṣṭau śatasahasrāṇi deśajāścottamā hayāḥ /
gobhiścāvikṛtairyāvatkāmāttava janārdana //
etatte prāpayiṣyāṇi vṛṣṇyāvāsamarindama /
vasu yatriṣu lokeṣu dharmeṇāvarjitaṃ tvayā //
bhīṣma uvāca /
devagandharvaratnāni daiteyāsurajāni ca /
yāni santi hiraṇyāni narakasya niveśane //
etattu garuḍe sarvaṃ kṣipramāropya vāsavaḥ /
dārśārhapatinā sārdhamupāyānmaṇiparvatam //
citragrathitameghābhaḥ prababhau maṇiparvataḥ /
hemacitravitānaiśca prāsādairupaśobhitaḥ //
harmyāṇi ca viśālāni maṇisopānavanti ca /
tatrasthā varavarṇinyo dadṛśurmadhusūdanam //
gandharvasuramukhyānāṃ priyā duhitarastadā /
triviṣṭapasame deśe tiṣṭhantamaparājitam //
parivavrurmahābāhumekaveṇīdharāḥ striyaḥ /
parvāḥ kāṣāyavāsinyaḥ sarvāśca niyatendriyāḥ //
vratasantāpajaḥ śoke nātra kaścidapīḍayat /
arajāṃsi ca vāsāṃsi bibhratyaḥ kauśikānyapi //
sametya yadusiṃhasya cakrurasyāñjaliṃ striyaḥ /
ūcuścainaṃ hṛṣīkeśaṃ sarvāstāḥ kamalekṣaṇāḥ //
nāradena samākhyātamasmākaṃ puruṣottama /
āgamiṣyati govindaḥ surakāryārthasiddhaye //
so'suraṃ narakaṃ hatvā niśumbhaṃ murameva ca /
bhaumaṃ ca saparīvāraṃ hayagrīvaṃ ca dānavam //
tathā pañcajanaṃ caiva prāpsyate dhanamakṣayam /
so'cireṇaiva kālena yuṣmanmoktā bhaviṣyati //
evamuktvāgamaddhīro devarṣirnāradastathā /
tvāṃ cintayānāḥ satataṃ tapo ghoramupāsmahe //
kāle'tīte mahābāhuṃ kadā drakṣyāma mādhavam / ityevaṃ hṛdi saṅkalpaṃ kṛtvā puruṣasattama /
tapaścarāma satataṃ rakṣyamāṇā hi dānavaiḥ //
tato'smatpriyakāmārthaṃ bhagavānmāruto'bravīt /
yathoktaṃ nāradenātha na cirāttadbhaviṣyati //
bhīṣṇa uvāca //
tāsāṃ paramanārīṇāmṛṣabhākṣaṃ puraḥ sthitam /
dadṛśurdevagandharvā gṛṣṭīnāmiva gopatim //
tasya candropamaṃ vaktramudīkṣya muditendriyāḥ / samprahṛṣṭā mahābāhumidaṃ vacanamabruvan /
satyavrata purā vāyuridamasmānihābravīt /
sarvabhūtahitajñaśca maharṣirapi nāradaḥ //
viṣṇurnārāyaṇo devaḥ śaṅkhacakragadāsibhṛt /
sa bhaumaṃ narakaṃ hatvā bhartā vo bhavitā dhruvam //
diṣṭyā tasyarṣimukhyasya nāradasya mahātmanaḥ /
vacanādeva satyaṃ no bhartā bhavitumarhasi //
yatpriyaṃ bata paśyāma śrutaṃ priyamarindama /
darśanena kṛtārthāḥ smo vayamasya mahātmanaḥ //
uvāca hi yaduśreṣṭhaḥ sarvāstā jātamanmathāḥ /
yathā brūta viśālākṣyastatsarvaṃ vo bhaviṣyati //
tatastā garuḍe sarvāḥ saratnadhanasañcayāḥ /
kṣipramāropayāñcakre bhagavāndevakīsutaḥ //
sapakṣigaṇamātaṅgaṃ savyālamṛgapannagam /
śākhāmṛgagaṇairjuṣṭaṃ saprastaraśilātalam //
nyaṅkubhiśca varāhaiśca rurubhiśca niṣevitam /
saprapātamahāsānuṃ vicitraśikhisaṅkulam //
sa mahendrānujaḥ śauriścakāra guruḍopari /
paśyatāṃ sarvabhūtānāmutpāṭya maṇiparvatam //
upendraṃ baladevaṃ ca vāsavaṃ ca mahābalam /
svapakṣabalavikṣepairmahādriśikharopamaḥ //
dikṣu sarvāsu saṃrāvaṃ sa cakre garuḍo vahan /
ārujanparvatāgrāṇi pādapāṃśca samutkṣipan //
sañjahāra mahābhrāṇi vaiśvānarapathaṃ gataḥ /
grahanakṣatratārāṇāṃ saptarṣīṇāṃ svatejasā //
prabhājālamatikramya cāśvinośca parantapa /
prāpya puṇyatamaṃ sthānaṃ devalokamarindamaḥ //
śakrasadma samāsādya cāvaruhya janārdanaḥ / so'bhivādyāditeḥ pādāvarcitaḥ sarvadaivataiḥ /
brahmadakṣapurogaiśca prajāpatibhireva ca //
aditeḥ kuṇḍale divye dadāvatha tadā vibhuḥ /
ratnāna ca parārghyāṇi rāmeṇa saha keśavaḥ //
pratigṛhya ca tatsarvamaditirvāsavānujam /
pūjayāmāsa dāśārhaṃ rāmaṃ ca vigatajvarā //
śacī mahendramahiṣī kṛṣṇasya mahiṣīṃ tadā /
satyabhāmāṃ tu saṅgṛhya adityai sā nyavedayat //
sā tasyāḥ satyabhāmāyāḥ kṛṣṇāpriyacikīrṣayā /
varaṃ prādāddevamātā satyāyai vigatajvarā //
jarāṃ na yāsyasi śubhe yāvatkṛṣṇo'sti bhūtale /
sarvagandhaguṇopetā bhaviṣyasi varānane //
visṛjya satyabhāmā vai paulomīṃ ca sumadhyamā /
śacyāpi samanujñātā yayau kṛṣṇaniveśanam //
sampūjyamānastridaśairmaharṣigaṇasevitaḥ /
dvārakāṃ prayayau kṛṣṇo devalokādarindamaḥ //
śīghrādetya mahābāhurdīrghamadhvānamacyutaḥ /
varghamānapuradvāramāsasāda surottamaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0