Mahabharata · Chapter 2.47

purā tretāyuge rājanbalirvairojano'bhavat /
daityānāṃ pārthivo vīro balenāpratimo balī //

tadā balirmahārāja daityasaṅghaiḥ samāvṛtaḥ /
vijetuṃ tarasā śakramindrasthānamavāpa saḥ //

tena vitrāsitā devā balinā'khaṇḍalādayaḥ /
brahmāṇaṃ tu puraskṛtya gatvā kṣīrodadhiṃ tadā //

tuṣṭuvuḥ sahitāḥ sarve devaṃ nārāyaṇaṃ prabhum /
sa teṣāṃ darśanaṃ cakre vibudhānāṃ haristadā //

prasādajaṃ tasya vibhoradityāṃ janma ucyate /
aditerapi putratvametya yādavanandanaḥ //

eṣa viṣṇuriti khyāta indrasyāvarajo'bhavat /
tasminneva ca kāle tu daityendro balavīryavān //

aśvamedhaṃ kratuśreṣṭhamāhartumupacakrame /
vartamāne tadā yajñe daityendrasya yudhiṣṭhira //

sa viṣṇurmānavo bhūtvā pracchanno brahmasaṃvṛtaḥ /
muṇḍo yatropavītī ca kṛṣṇājinadharaḥ śikhī //

pālāśadaṇḍaṃ saṅgṛhya vāmano'dbhutadarśanaḥ /
praviśya sa baleryajñe vartamāno ca dakṣiṇām //

dehītyuvāca daityendraṃ vikramāṃstrīnihaiva ha /
dīyatāṃ tripadīmātramityayācanmahāsuram //

sa tatheti pratiśrutya pradadau viṣṇave tadā /
tena labdhvā hirarbhūmiṃ jṛmbhayāmāsa vai bhṛśam //

sa śiśuḥ sadivaṃ khaṃ ca pṛthivīṃ vaca viśāmpate /
tribhirvikramaṇaiścaiva sarvamākramatābhibhūḥ //

balerbalavato yajñe balinā viṣṇunā purā /
vikramaistribhirakṣobhyāḥ kṣobhitāste mahāsurāḥ //

vipracittimukhāḥ kruddhāḥ sarvasaṅghā mahāsurāḥ /
nānāvakrā mahākāyā nānāveṣadharā nṛpa //

nānāpraharaṇā raudrā nānāmālyānulepanāḥ /
svānyāyudhāni saṅgṛhya pradīptā iva tejasā //

kramamāṇaṃ hari tatra upāvartanta bhārata /
pramathya sarvāndaiteyānpādahastatalaistu tān //

rūpaṃ kṛtvā mahābhīmaṃ jahārāśu sa medinīm /
samprāpya divamākāśamādityasadane sthitaḥ //

atyarocata bhūtātmā ādityasyaiva tejasā /
prakāśayandiśaḥ sarvāḥ pradiśaśca mahāyaśāḥ //

śuśubhe sa mahābāhuḥ sarvalokānprakāśayan /
tasya vikramato bhūmiṃ candrādityau stanāntare //

nabhastu kramamāṇasya nābhyāṃ kila tadā sthitau /
paramākramamāṇasya nānubhyāṃ tau vyavasthitau //

viṣṇoramitavīryasya vadantyevaṃ dvijātayaḥ /
athāsya pādākramaṇātpaphālāṇḍo yudhiṣṭhiraḥ //

tacchidrātsyandinī tasya pādabhraṣṭā tu nimnagā /
sasāra sāgaraṃ sā tu pāvanī sāgarangamā //

jahāra medinīṃ sarvāṃ hatvā dānavapuṅgavān /
āsurī śriyamāhṛtya trīllokānsa janārdana //

saputradārānasurānpātāle sannyaveśayat /
namuciḥ śambaraścaiva prahlādaśca mahāmanāḥ //

mahābhūtāni bhūtātmā saviśeṣāni vai hariḥ /
kālaṃ ca sakalaṃ rājangātrabhūtānyadarśayat //

tasya gātre jagatsarvamānītamadhipaśyati /
na kiñcidasti lokeṣu yadanāptaṃ mahātmanā //

taddhi rūpamupendrasya devadānavamānavāḥ /
dṛṣṭvā sammumuhuḥ sarve viṣṇutejo'bhipīḍitāḥ //

balirbaddho'bhimānī ca yajñavāṭe mahātmanā /
virocanakulaṃ sarvaṃ pātāle viniveśitam //

evaṃvidhāni karmāṇi kṛtvā garuḍāvāhanaḥ /
na vismayamupāgacchatpārameṣṭhyena tejasā //

sa sarvamasuraiśvaryaṃ sampradāya śacīpateḥ /
trailokyaṃ ca dadau śakre viṣṇurdānavasūdanaḥ //

eṣa te vāmano nāma prādurbhāvo mahātmanaḥ / vedavidbhirdvijairetacchrūyate vaiṣṇavaṃ yaśaḥ /
mānuṣeṣu tato viṣṇoḥ prādurbhāvāṃstathā śṛṇu //