Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 2.43

2.43.1

tato bhīṣmasya tacchrutvā vacaḥ kāle yudhiṣṭhiraḥ /
jñāpanārthāya sarveṣāṃ bhīṣmaṃ punarathābravīt //

2.43.2

vistareṇāsya devasya karmāṇīcchāmi sarvaśaḥ /
śrotuṃ bhagavatastāni prabravīhi pitāmaha //

2.43.3

karmaṇāmānupūrvā ca prādurbhāvāśca ye vibhoḥ /
yathā ca prakṛtiḥ kṛṣṇe tanme brūhi pitāmaha //

2.43.4

evamuktastadā bhīṣmaḥ provāca bharatarṣabha /
yudhiṣṭhiramamitraghnaṃ tasmintrājasamāgame //

2.43.5

samakṣaṃ vāsudevasya devasyeva śatakratoḥ /
karmāṇyasukarāṇyanyairācacakṣe janādhipa //

2.43.6

śṛṇvatāṃ pārthivānāṃ ca dharmarājasya cāntike /
idaṃ matimatāṃ śreṣṭhaḥ kṛṣṇaṃ prati viśāmpate //

2.43.7

nāmnaivāmantrya rājendra cedirājamarindamam /
bhīmakarmā tato bhīṣṇo bhūyaḥ sa itamabravīt //

2.43.8

karūṇāmapi rājānaṃ yudhiṣṭhiramabhāṣata /
bhīṣṇa uvāca /
vartamānāmatītāṃ ca śṛṇu rājanyudhiṣṭhira //

2.43.9

īśvarasyottamasyaināṃ karmaṇāṃ gahanāṃ gatim /
avyakto vyaktaliṅgastho ya eṣa bhagavānprabhuḥ //

2.43.10

purā nārāyaṇo devaḥ svayambhūḥ prapitāmahaḥ /
sahasraśīrṣaḥ puruṣo dhravo'nantaḥ sanātanaḥ //

2.43.11

sahasrāsyaḥ sahasrāścaḥ sahasracaraṇo vibhuḥ /
sahasravāhuḥ sarvajño devo nāmasahasravān //

2.43.12

sahasramukuṭo devo viśvarūpo mahādyutiḥ /
anekavarṇo devādiravyaktādvai pare sthitaḥ //

2.43.13

asṛjatsalilaṃ pūrvaṃ sa ca nārāyaṇaḥ prabhuḥ /
tatastu bhagavāṃstoye brahmāṇamasṛjatsvayam //

2.43.14

brahmā caturmukho lokānsarvāṃstānasṛjatsvayam / ādikāle purā hyevaṃ sarvalokasya codbhavaḥ /
purā yaḥ pralaye prāpte naṣṭe sthāvarajaṅgame //

2.43.15

brahmādiṣu pralīneṣu naṣṭe loke carācare /
ābhūtasamplave prāpte pralīne prakṛtau mahān //

2.43.16

ekasmiṣṭhati sarvātmā sa tu nārāyaṇaḥ prabhuḥ /
nārāyaṇasya cāṅgāni sarvadaivāni bhārata //

2.43.17

śirastasya divaṃ rājannābhiḥ khaṃ caraṇau mahī /
aśvinau karṇayordevau cakṣuṣī śaśibhāskarau //

2.43.18

indravaiśvānarau devau mukhaṃ tasya mahātmanaḥ /
anyāni sarvadaivāni sarvāṅgāni mahātmanaḥ //

2.43.19

sarvaṃ cāpi harau saṃsthaṃ sūtre maṇigaṇā iva /
ābhūtasamplavānte'tha dṛṣṭvā sarvaṃ tamonvitam //

2.43.20

nārāyaṇo mahāyogī sarvajñaḥ paramātmavān /
brahmabhūtastadātmānaṃ brahmaṇamasṛjatsvayam //

2.43.21

so'dhyakṣaḥ sarvabhūtānāṃ prabhūtaprabhavo'cyutaḥ /
sanatkumāraṃ rudraṃ ca saptarṣīśca tapodhanāt //

2.43.22

sarvamevāsṛjadbrahmā tathā lokāṃstathā prajāḥ /
te ca tadvyasṛjaṃstatra prāptakāle yudhiṣṭhira //

2.43.23

tebhyo'bhavanmahātmabhyo bahudhā brahma śāśvatam /
kalpānāṃ bahukoṭyaścasamatītāstu bhārata //

2.43.24

ābhūtasamplavāścaiva bahudhā'ddhā'pacakramuḥ /
manvantarayugā rājansaṅkalpo bhūtasamplavāḥ //

2.43.25

cakravatparivartante sarvaṃ viṣamukhaṃ jagat /
sṛṣṭvā caturmukhaṃ devaṃ devo nārāyaṇaḥ prabhuḥ //

2.43.26

sa lokānāṃ hitārthāya kṣīrode vasati prabhuḥ /
brahmā ca sarvalokānāṃ lokasya ca pitāmahaḥ //

2.43.27

tato nārāyaṇo devaḥ sarvasya prapitāmahaḥ / //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc