Mahabharata · Chapter 2.36
rakṣaṇāddharmarājasya satyasya paripālanāt /
śatrūṇāṃ kṣapaṇāccaiva svakarmaniratāḥ prajāḥ //
balīnāṃ samyagādānāddharmataścānuśāsanāt /
nikāmavarṣī parjanyaḥ sphīto janapado'bhavat //
sarvārambhāḥ supravṛttā gorakṣā karṣaṇaṃ vaṇik /
viśeṣātsarvamevaitatsañjajñe rājakarmaṇaḥ //
dasyubhyo vañcakebhyo vā rājanprati parasparam /
rājavallabhataścaiva nāśrūyanta mṛṣāgiraḥ //
avarṣaṃ cātivarṣaṃ ca vyādhipāvakamūrchanam /
sarvametattadā nāsīddharmanitye yudhiṣṭhire //
priyaṃ kartumupasthātuṃ balikarma svabhāvajam /
abhihartuṃ nṛpā jagmurnānyaiḥ kāryaiḥ kathañcanaḥ //
dharmairdhanāgamaistasya vavadhe nicayo mahān /
kartuṃ yasya na śakyena kṣayo varṣaśatairapi //
svakoṣṭhasya parīmāṇaṃ kośasya ca mahīpatiḥ /
vijñāya rājā kaunteyo yajñāyaiva mano dadhe //
suhṛdaścaiva ye sarve pṛthakca sahacābruvan /
yajñakālastava vibho kriyatāmatra sāmpratam //
athaivaṃ bruvatāmeva teṣāmabhyāyayau hariḥ /
ṛṣiḥ purāṇo vedātmā dṛśyaścaiva vijānatām //
jagatastasthuṣāṃ śreṣṭhaḥ prabhavaścāpyayaśca ha /
bhūtabhavyabhavannāthaḥ keśavaḥ keśisūdanaḥ //
prākāraḥ sarvavṛṣṇīnāmāpatsvabhayado'rihā /
balādhikāre nikṣipya samyagānakadundubhim //
uccāvacamupādāya dharmarājāya mādhavaḥ /
dhanaughaṃ puruṣavyāghro balena mahatā vṛtaḥ //
taṃ dhanaughamaparyantaṃ ratnasāgaramakṣayam /
nādayanrathaghoṣeṇa praviśeśa purottamam //
pūrṇamāpūrayaṃsteṣāṃ dviṣacchokāvaho'bhavat / asūryamiva sūryeṇa nivātamiva vāyunā /
kṛṣṇena samupetena jahṛṣe bhārataṃ puram //
taṃ mudā'bhisamāgamya satkṛtya ca yathāvidhi /
sa pṛṣṭvā kuśalaṃ caiva sukhāsīnaṃ yudhiṣṭhiraḥ //
dhaumyadvaipāyanamukhairṛtvigbhiḥ puruṣarṣabhaḥ /
bhīmārjunayamaiścaiva sahitaḥ kṛṣṇamabravīt //
yudhiṣṭhira uvāca //
tvatkṛte pṛthivī sarvā madvaśe kṛṣṇa vartate /
dhanaṃ ca bahu vārṣṇeya tvatprasādādupārjitam //
so'hamicchāmi tatsarvaṃ vidhivaddevakīsuta /
upayoktuṃ dvijāgryebhyo havyavāhe ca mādhava //
tadahaṃ yaṣṭumicchāmi dāśārha sahitastvayā /
anujaiśca mahābāho tanmā'nujñātumarhasi //
taddīkṣāpaya govinda tvamātmānaṃ mahābhuja /
tvayīṣṭavati dāśārha vipāpmā bhavitā hyaham //
māṃ vāpyabhyanujānīha sahaibhiranujairvibho /
anujñātastvayā kṛṣṇa prāpnuyāṃ kratumuttamam //
vaiśampāyana uvāca /
taṃ kṛṣṇaḥsa pratyuvācedaṃ bahūktvā guṇavistaram / tvameva rājaśārdūla ramrāḍarho mahākratum /
samprāpnuhi tvayā prāpte kṛtakṛtyāstato vayam //
yadasvābhīpsitaṃ yajñaṃ mayi śreyasyavasthite /
niyuṅkṣva tvaṃ ca māṃ kṛtye sarvaṃ kartāsmi te vacaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /
saphalaḥ kṛṣṇa saṅkalpaḥ siddhiśca niyatā mama /
yasyame tvaṃ hṛṣīkeśa yathepsitamupasthitaḥ //
vaiśampāyana uvāca /
anujñātastu kṛṣṇena pāṇḍavo bhrātṛbhiḥ saha /
ījituṃ rājasūyena sādhanānyupacakrame //
tatastvājñāpayāmāsa pāṇḍavo'rinibarhaṇaḥ /
sahadevaṃ yudhāṃ śreṣṭhaṃ mantriṇaścaiva sarvaśaḥ //
asminkratau yathoktāni yajñāṅgāni dvjātibhiḥ /
yathopakaraṇaṃ sarvaṃ maṅgalāni ca sarvaśaḥ //
adhiyajñāṃśca sambhārāndaumyoktānkṣiprameva hi /
samānayantu puruṣā yathāyogaṃ yathākramam //
indraseno viśokaśca pūraścārjunasārathiḥ /
annādyāharaṇe yuktāḥ santu matpriyakāmyayā //
sarvakāmāśca kāryantāṃ rasagandhasamanvitāḥ /
manorathaprītikarā dvijānāṃ kurusattama //
vaiśampāyana uvāca //
tadvākyasamakālaṃ ca kṛtaṃ sarvaṃ nyavedayat /
sahadevo yudhāṃ śreṣṭho dharmarājo yudhiṣṭhire //
tato dvaipāyano rājannṛtvijaḥ samupānayat /
vedāniva mahābhāgānsākṣānmūrtimato dvijān //
svayaṃ brahmatvamakarottasya satyavatīsutaḥ /
dhanañjayānāmṛṣabhaḥ susāmā sāmago'bhavat //
yājñavalkyo babhūvātha brahmiṣṭho'dhvaryusattamaḥ /
pailo hotā vasoḥ putro dhaumyena sahito'bhavat //
eteṣāṃ putravargāśca śiṣyāśca bharatarṣabha /
babhūvurhotragāḥ sarve vedavedāṅgapāragāḥ //
te vācayitvā puṇyāhamūhayitvā ca taṃ vidhim /
śāstroktaṃ pūjayāmāsustaddevayajanaṃ mahat //
tatra cakruranujñātāḥ śaraṇānyuta śilpinaḥ /
gandhavanti viśālāni veśmānīva divaukasām //
tata ājñāpayāmāsa sa rājā rājasattamaḥ /
sahadevaṃ tadā sadyo mantriṇaṃ puruṣarṣabhaḥ //
āmantraṇārthaṃ dūtāṃstvaṃ preṣayasvāśugāndrutam /
upaśrutya vaco rājñaḥ sa dūtānprāhiṇottadā //
āmantrayadhvaṃ rāṣṭreṣu brāhmaṇānbhūmipānatha /
vināśca mānyāñśūdrāṃśca sarvānānayateti ca //
vaiśampāyana uvāca //
te sarvānpṛthivīpālānpāṇḍaveyasya śāsanāt /
āmantrayāmbabhūvuste preṣayāmāsa cāparān //
dūtāśca vāhanairjagbhū rāṣṭrāṇi subahūnyapi /
tato yudhiṣṭhiro rājā preṣayāmāsa pāṇḍavam //
nakulaṃ hāstinapuraṃ bhīṣmāya bharatarṣabha / droṇāya dhṛtarāṣṭrāya vidurāya kṛpāya ca /
bhrātṛṇāṃ caiva sarveṇāṃ ye'nuraktā yudhiṣṭhire //
tataste tu yathākālaṃ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram /
dīkṣayāñcakrire viprā rājasūyāya bhārata //
jyeṣṭhāmūle amāvāsyāṃ mṛgājinasamāvṛtaḥ /
rauravājinasaṃvīto navanītāktadehavān //
dīkṣitaḥ sa tu dharmātmā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ /
jagāma yajñāyatanaṃ vṛto vipraiḥ sahasraśaḥ //
bhātṛbhirjñātibhiścaiva suhṛdbhiḥ sacivaiḥ saha /
kṣatriyaiśca manuṣyendrairnānādeśasamāgataiḥ //
amātyaiśca naraśreṣṭho dharmo vigrahavāniva /
ājagmurbrāhmaṇāstatra viṣayebhyastatastataḥ //
sarvavidyāsu niṣṇātā vedavedāṅgapāragāḥ /
teṣāmāvasathāṃścakrurdharmarājasya śāsanāt //
bahvannācchādanairyuktānsagaṇānāṃ pṛthak pṛthak /
sarvartuguṇasampannāñśilpino'tha sahasraśaḥ //
teṣu te nyavasanrājanbrāhmaṇā nṛpasatkṛtāḥ /
kathayantaḥ kathā bahvīḥ paśyanto naṭanartakān //
bhuñjatāṃ caiva viprāṇāṃ vadatāṃ ca mahāsvanaḥ /
aniśaṃ śrūyate tatra muditānāṃ mahātmanām //
dīyatāṃ dīyatāmeṣāṃ bhujyatāṃ bhujyatāmiti /
evamprakārāḥ sañjalpāḥ śrūyantesmātra nityaśaḥ //
gavāṃ śatasahasrāṇi śayanānāṃ ca bhārata /
rukmasya yoṣitāṃ caiva dharmarājaḥ pṛthak dadau //
prāvartataiva yajñaḥ sa pāṇḍavasya mahātmanaḥ /
pṛthivyāmekavīrasya śakrasyeva triviṣṭape //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0