Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 2.36

2.36.1

rakṣaṇāddharmarājasya satyasya paripālanāt /
śatrūṇāṃ kṣapaṇāccaiva svakarmaniratāḥ prajāḥ //

2.36.2

balīnāṃ samyagādānāddharmataścānuśāsanāt /
nikāmavarṣī parjanyaḥ sphīto janapado'bhavat //

2.36.3

sarvārambhāḥ supravṛttā gorakṣā karṣaṇaṃ vaṇik /
viśeṣātsarvamevaitatsañjajñe rājakarmaṇaḥ //

2.36.4

dasyubhyo vañcakebhyo vā rājanprati parasparam /
rājavallabhataścaiva nāśrūyanta mṛṣāgiraḥ //

2.36.5

avarṣaṃ cātivarṣaṃ ca vyādhipāvakamūrchanam /
sarvametattadā nāsīddharmanitye yudhiṣṭhire //

2.36.6

priyaṃ kartumupasthātuṃ balikarma svabhāvajam /
abhihartuṃ nṛpā jagmurnānyaiḥ kāryaiḥ kathañcanaḥ //

2.36.7

dharmairdhanāgamaistasya vavadhe nicayo mahān /
kartuṃ yasya na śakyena kṣayo varṣaśatairapi //

2.36.8

svakoṣṭhasya parīmāṇaṃ kośasya ca mahīpatiḥ /
vijñāya rājā kaunteyo yajñāyaiva mano dadhe //

2.36.9

suhṛdaścaiva ye sarve pṛthakca sahacābruvan /
yajñakālastava vibho kriyatāmatra sāmpratam //

2.36.10

athaivaṃ bruvatāmeva teṣāmabhyāyayau hariḥ /
ṛṣiḥ purāṇo vedātmā dṛśyaścaiva vijānatām //

2.36.11

jagatastasthuṣāṃ śreṣṭhaḥ prabhavaścāpyayaśca ha /
bhūtabhavyabhavannāthaḥ keśavaḥ keśisūdanaḥ //

2.36.12

prākāraḥ sarvavṛṣṇīnāmāpatsvabhayado'rihā /
balādhikāre nikṣipya samyagānakadundubhim //

2.36.13

uccāvacamupādāya dharmarājāya mādhavaḥ /
dhanaughaṃ puruṣavyāghro balena mahatā vṛtaḥ //

2.36.14

taṃ dhanaughamaparyantaṃ ratnasāgaramakṣayam /
nādayanrathaghoṣeṇa praviśeśa purottamam //

2.36.15

pūrṇamāpūrayaṃsteṣāṃ dviṣacchokāvaho'bhavat / asūryamiva sūryeṇa nivātamiva vāyunā /
kṛṣṇena samupetena jahṛṣe bhārataṃ puram //

2.36.16

taṃ mudā'bhisamāgamya satkṛtya ca yathāvidhi /
sa pṛṣṭvā kuśalaṃ caiva sukhāsīnaṃ yudhiṣṭhiraḥ //

2.36.17

dhaumyadvaipāyanamukhairṛtvigbhiḥ puruṣarṣabhaḥ /
bhīmārjunayamaiścaiva sahitaḥ kṛṣṇamabravīt //
yudhiṣṭhira uvāca //

2.36.18

tvatkṛte pṛthivī sarvā madvaśe kṛṣṇa vartate /
dhanaṃ ca bahu vārṣṇeya tvatprasādādupārjitam //

2.36.19

so'hamicchāmi tatsarvaṃ vidhivaddevakīsuta /
upayoktuṃ dvijāgryebhyo havyavāhe ca mādhava //

2.36.20

tadahaṃ yaṣṭumicchāmi dāśārha sahitastvayā /
anujaiśca mahābāho tanmā'nujñātumarhasi //

2.36.21

taddīkṣāpaya govinda tvamātmānaṃ mahābhuja /
tvayīṣṭavati dāśārha vipāpmā bhavitā hyaham //

2.36.22

māṃ vāpyabhyanujānīha sahaibhiranujairvibho /
anujñātastvayā kṛṣṇa prāpnuyāṃ kratumuttamam //
vaiśampāyana uvāca /

2.36.23

taṃ kṛṣṇaḥsa pratyuvācedaṃ bahūktvā guṇavistaram / tvameva rājaśārdūla ramrāḍarho mahākratum /
samprāpnuhi tvayā prāpte kṛtakṛtyāstato vayam //

2.36.24

yadasvābhīpsitaṃ yajñaṃ mayi śreyasyavasthite /
niyuṅkṣva tvaṃ ca māṃ kṛtye sarvaṃ kartāsmi te vacaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

2.36.25

saphalaḥ kṛṣṇa saṅkalpaḥ siddhiśca niyatā mama /
yasyame tvaṃ hṛṣīkeśa yathepsitamupasthitaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

2.36.26

anujñātastu kṛṣṇena pāṇḍavo bhrātṛbhiḥ saha /
ījituṃ rājasūyena sādhanānyupacakrame //

2.36.27

tatastvājñāpayāmāsa pāṇḍavo'rinibarhaṇaḥ /
sahadevaṃ yudhāṃ śreṣṭhaṃ mantriṇaścaiva sarvaśaḥ //

2.36.28

asminkratau yathoktāni yajñāṅgāni dvjātibhiḥ /
yathopakaraṇaṃ sarvaṃ maṅgalāni ca sarvaśaḥ //

2.36.29

adhiyajñāṃśca sambhārāndaumyoktānkṣiprameva hi /
samānayantu puruṣā yathāyogaṃ yathākramam //

2.36.30

indraseno viśokaśca pūraścārjunasārathiḥ /
annādyāharaṇe yuktāḥ santu matpriyakāmyayā //

2.36.31

sarvakāmāśca kāryantāṃ rasagandhasamanvitāḥ /
manorathaprītikarā dvijānāṃ kurusattama //
vaiśampāyana uvāca //

2.36.32

tadvākyasamakālaṃ ca kṛtaṃ sarvaṃ nyavedayat /
sahadevo yudhāṃ śreṣṭho dharmarājo yudhiṣṭhire //

2.36.33

tato dvaipāyano rājannṛtvijaḥ samupānayat /
vedāniva mahābhāgānsākṣānmūrtimato dvijān //

2.36.34

svayaṃ brahmatvamakarottasya satyavatīsutaḥ /
dhanañjayānāmṛṣabhaḥ susāmā sāmago'bhavat //

2.36.35

yājñavalkyo babhūvātha brahmiṣṭho'dhvaryusattamaḥ /
pailo hotā vasoḥ putro dhaumyena sahito'bhavat //

2.36.36

eteṣāṃ putravargāśca śiṣyāśca bharatarṣabha /
babhūvurhotragāḥ sarve vedavedāṅgapāragāḥ //

2.36.37

te vācayitvā puṇyāhamūhayitvā ca taṃ vidhim /
śāstroktaṃ pūjayāmāsustaddevayajanaṃ mahat //

2.36.38

tatra cakruranujñātāḥ śaraṇānyuta śilpinaḥ /
gandhavanti viśālāni veśmānīva divaukasām //

2.36.39

tata ājñāpayāmāsa sa rājā rājasattamaḥ /
sahadevaṃ tadā sadyo mantriṇaṃ puruṣarṣabhaḥ //

2.36.40

āmantraṇārthaṃ dūtāṃstvaṃ preṣayasvāśugāndrutam /
upaśrutya vaco rājñaḥ sa dūtānprāhiṇottadā //

2.36.41

āmantrayadhvaṃ rāṣṭreṣu brāhmaṇānbhūmipānatha /
vināśca mānyāñśūdrāṃśca sarvānānayateti ca //
vaiśampāyana uvāca //

2.36.42

te sarvānpṛthivīpālānpāṇḍaveyasya śāsanāt /
āmantrayāmbabhūvuste preṣayāmāsa cāparān //

2.36.43

dūtāśca vāhanairjagbhū rāṣṭrāṇi subahūnyapi /
tato yudhiṣṭhiro rājā preṣayāmāsa pāṇḍavam //

2.36.44

nakulaṃ hāstinapuraṃ bhīṣmāya bharatarṣabha / droṇāya dhṛtarāṣṭrāya vidurāya kṛpāya ca /
bhrātṛṇāṃ caiva sarveṇāṃ ye'nuraktā yudhiṣṭhire //

2.36.45

tataste tu yathākālaṃ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram /
dīkṣayāñcakrire viprā rājasūyāya bhārata //

2.36.46

jyeṣṭhāmūle amāvāsyāṃ mṛgājinasamāvṛtaḥ /
rauravājinasaṃvīto navanītāktadehavān //

2.36.47

dīkṣitaḥ sa tu dharmātmā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ /
jagāma yajñāyatanaṃ vṛto vipraiḥ sahasraśaḥ //

2.36.48

bhātṛbhirjñātibhiścaiva suhṛdbhiḥ sacivaiḥ saha /
kṣatriyaiśca manuṣyendrairnānādeśasamāgataiḥ //

2.36.49

amātyaiśca naraśreṣṭho dharmo vigrahavāniva /
ājagmurbrāhmaṇāstatra viṣayebhyastatastataḥ //

2.36.50

sarvavidyāsu niṣṇātā vedavedāṅgapāragāḥ /
teṣāmāvasathāṃścakrurdharmarājasya śāsanāt //

2.36.51

bahvannācchādanairyuktānsagaṇānāṃ pṛthak pṛthak /
sarvartuguṇasampannāñśilpino'tha sahasraśaḥ //

2.36.52

teṣu te nyavasanrājanbrāhmaṇā nṛpasatkṛtāḥ /
kathayantaḥ kathā bahvīḥ paśyanto naṭanartakān //

2.36.53

bhuñjatāṃ caiva viprāṇāṃ vadatāṃ ca mahāsvanaḥ /
aniśaṃ śrūyate tatra muditānāṃ mahātmanām //

2.36.54

dīyatāṃ dīyatāmeṣāṃ bhujyatāṃ bhujyatāmiti /
evamprakārāḥ sañjalpāḥ śrūyantesmātra nityaśaḥ //

2.36.55

gavāṃ śatasahasrāṇi śayanānāṃ ca bhārata /
rukmasya yoṣitāṃ caiva dharmarājaḥ pṛthak dadau //

2.36.56

prāvartataiva yajñaḥ sa pāṇḍavasya mahātmanaḥ /
pṛthivyāmekavīrasya śakrasyeva triviṣṭape //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc