Mahabharata · Chapter 2.29

sa śvetaparvataṃ vīraḥ samatikramya vīryavān /
deśaṃ kimpuruṣāvāsaṃ drumaputreṇa rakṣitam //

mahatā sannipātena kṣatriyāntakareṇa ha /
ajayatpāṇḍavaśreṣṭhaḥ kare cainaṃ nyaveśayat //

taṃ jitvā hāṭakaṃ nāma deśaṃ guhyakarakṣitam /
pākaśāsaniravyagraḥ sahasainyaḥ samāsadat //

tāṃstu sāntvena nirjitya mānasaṃ sara uttamam /
ṛṣikulyāstathā sarvā dadarśa kurunandanaḥ //

saro mānasamāsādya hāṭakānabhitaḥ prabhuḥ /
gandharvarakṣitaṃ deśamajayatpāṇḍavastataḥ //

tatra tittirikalmāṣānmaṇḍūkākhyānhayottamān /
lebhe sa karasamatyantaṃ gandharvanagarāttadā //

hemakūṭamathāsādya nyavasatphalgunastadā /
taṃ hemakūṭaṃ rājendra samatikramya pāṇḍavaḥ //

harivarṣaṃ viveśātha sainyena mahatā vṛtaḥ /
tatra pārtho dadarśātha bahūniha manoramān //

nagarānsavanāṃścaiva nadīśca vimalodakāḥ /
puruṣāndevakalpāṃśca nārīśca priyadarśanāḥ //

tānsarvāstatra dṛṣṭvā'tha mudā yukto dhanañjayaṭaḥ /
vaśe cakre sa ratnāni lebhe ca subahūni ca //

tato niṣadhamāsādya giristhānajayatprabhuḥ /
atha rājannatikramya niṣadhaṃ śailamāyatam //

viveśa madhyamaṃ varṣaṃ pārtho divyamilāvṛtam /
tatra divyopamāndivyānpuruṣāndevadarśanān //

adṛṣṭapūrvānsubhagānsa dadarśa dhanañjayaḥ /
sadanāni ca śubhrāṇi nārīścāpsarasannibhāḥ //

dṛṣṭvā tānajayadramyānsa taiśca dadṛśe tadā /
jitvā ca tānmahābhāgānkare ca viniveśya ca //

ratnānyādāya divyāni bhūṣaṇānyāsanaiḥ saha /
udīcīmatha rājendra yayau pārtho mudā'nvitaḥ //

sa dadarśa tato meruṃ śikharīṇāṃ prabhuṃ mahat /
taṃ kāñcanamayaṃ divyaṃ caturvaṇaṃ durāsadam //

unnataṃ śatasāhasraṃ yojanānāṃ tu susthitam /
jvalantamacalaṃ meruṃ tejorāśimanuttamam //

ākṣipantaṃ prabhāṃ bhānoḥ svaśṛṅgaiḥ kāñcanojjvalaiḥ /
kāñcanābharaṇaṃ divyadevagandharvasevitam //

aprameyamanādhṛṣyamadharmabahulairjanaiḥ /
vyālairācaritaṃ dhorairdivyauṣadhividīpitam //

svargamāvṛtya tiṣṭhantamucchrāyeṇa mahāgirim /
agamyaṃ manasāpyanyairnadīvṛkṣasamanvitam //

nānāvihagasaṅghaiśca nāditaṃ sumanoharaiḥ /
taṃ dṛṣṭā phalguno meruṃ prītimānabhavattadā //

merorilāvṛtaṃ divyaṃ sarvataḥ parimaṇ़ḍitam /
merostu dakṣiṇe pārśve jambūrnāma vanaspatiḥ //

nityapuṣpaphalopevaḥ siddhacāraṇasevitaḥ /
āsvargamucchritā rājaṃstasya śākhā vanaspateḥ //

yasya nāmnā tvidaṃ dvīpaṃ janbūdvīpamiti smṛtam /
tāṃ ca jambūṃ dadarśātha savyasācī parantapaḥ //

tau dṛṣṭvā'pratimau loke jambūṃ meruṃ ca saṃsthitau /
pratīmānabhavadrājansarvataḥ sa vilokayan //

tatra lebhe tato jiṣṇuḥ siddhairdivyaiśca cāraṇaiḥ /
ratnāni bahusāhasraṃ dattānyābharaṇāni ca //

vāsāṃsi ca mahārhāṇi tatra labdhvā'rjunastadā /
āmantrayitvā tānsarvānyajñamuddiśya vai guroḥ //

athādāya bahūnratnāngamanāyayopacakrame /
meruṃ pradakṣiṇīkṛtya pravatapravaraṃ prabhuḥ //

yayau jambūnadītīre nadīṃ śreṣṭhāṃ vilokayan /
sa tāṃ manoramāṃ divyāṃ jambūsvādurasāvahām //

haimapakṣigaṇairjuṣṭāṃ sauvarṇajalajākulām /
haimapaṅkāṃ haimajalāṃ sauvarṇojjvalavālukām //

kvacitmupiṣpitaiḥ pūrṇāṃ sauvarṇakusumotpalaiḥ /
kvacittīraruhaiḥ kīrṇāṃ haimapuṣpaiḥ supuṣpitaiḥ //

tīrthaiśca rukmasopānaiḥ sarvataḥ samalaṅkutām /
vimalairmaṇijālaiśca nṛttagītaravairyutām //

dīptairhemavitānaiśca samantācchobhitāṃ śubhām /
tathāvidhāṃ nadīṃ dṛṣṭvā pārthastāṃ praśaśaṃsa ha //

adṛṣṭapūrvāṃ rājendra dṛṣṭvā harṣamavāpa ca /
darśanīyāṃ nadītīre puruṣānsumanoharān //

tānnadīsalilāhārānsadārānamaropamān /
nityaṃ sukhamudā yuktānsarvālaṅkāraśobhitān //

tebhyo bahūni ratnāni tadā lebhe dhanañjayaḥ /
divyajambūphalaṃ haimaṃ bhūṣaṇāni ca peśalam //

labdhvā tāndurlabhānpārthaḥ pratīcīṃ prayayau diśam /
nāgānāṃ rakṣitaṃ deśamajayaśca punastataḥ //

tato ganvā mahārāja vāruṇīṃ pākaśāsaniḥ /
gandhamādanamāsādya tatastānajayatprabhuḥ //

taṃ gandhamādanaṃ rājannatikramya tato'rjunaḥ /
ketumālaṃ dadarśātha varṣaṃ ratnasamanvitam //

sevitaṃ devakalpaiśca nārībhiḥ priyadarśanaiḥ /
taṃ jitvā cārjuno rājankare ca viniveśya ca //

āhṛtya tatra ratnāni durlabhāni tathārjunaḥ /
punaśca parivṛtyātha mādhyaṃ deśamilāvṛtam //

gatvā prācīṃ diśaṃ rājansavyasācī dhanañjayaḥ /
merumandarayormadhye śailodāmabhito nadīm //

ye te kīcakaveṇūnāṃ chāyāṃ ramyāmupāsate /
kaṣānjhaṣāṃśca nadyau tānpraghasāndīptaveṇipān //

paśupāṃśca kulindāṃśca taṅkaṇānparataṅkaṇān /
etānsamastāñjitvā ca kare ca viniveśya ca //

ratnānyādāya sarvebhyo mālyavantaṃ tato yayau /
taṃ mālyavantaṃ śailendraṃ samatikramya pāṇḍavaḥ //

bhadrāśvaṃ praviveśātha varṣaṃ svargopamaṃ śucim /
tatra devopamāndivyānpuruṣāñśubhasaṃyutān //

jitvā tānsvavaśe kṛtvā kare ca viniveśya ca /
āhṛtya sarvato ratnānyasaṅkhyāni tatastataḥ //

nīlaṃ nāma giriṃ gatvā tatrasthānajayatprabhuḥ /
tato jiṣṇuratikramya parvataṃ nīlamāyatam //

viveśa ramyakaṃ varṣaṃ saṅkīrṇaṃ mithunaiḥ śubhaiḥ /
taṃ deśamatha jitvā sa kare ca viniveśya ca //

ajayaccāpi bībhatsurdeśaṃ guhyakarakṣitam /
tatra lebhe ca rājendra sauvarṇānmṛgapakṣiṇaḥ //

agṛhṇādyajñabhūtyarthaṃ ramaṇīyānmanoharān /
anyāṃśca labdhvā ratnāni pāṇḍavo'tha mahābalaḥ //

gandharvarakṣitaṃ deśamajayatsagaṇaṃ tadā /
tatra ratnāni divyāni labdhvā rājannathārjunaḥ //

varṣaṃ hiraṇvataṃ nāma viveśātha mahīpate /
sa tu deśeṣu ramyeṣu gantuṃ tatropacakrame //

madhye prāsādavṛndeṣu nakṣatrāṇāṃ śaśī yathā /
mahāpatheṣu rājaindra sarvato yāntamarjunam //

prāsādavaraśṛṅgasthāḥ parayā vīryaśobhayā /
dadṛśustaṃ sriyaḥ sarvāḥ pārthamātmayaśaskaram //

taṃ kalāpadharaṃ śūraṃ sarathaṃ sadhanuḥ karam /
savarmaṃ sakirīṭaṃ vai sannaddhaṃ saparicchadam //

sukumāraṃ mahāsatvaṃ tejorāśimanuttamam /
śakropamamamitraghnaṃ paravāraṇavāraṇam //

paśyantaḥ strīgaṇāstatra śaktipāṇiṃ sma menire /
ayaṃ sa puruṣavyāghro raṇe'dbhutaparākramaḥ //

asya bāhubalaṃ prāpya na bhavantyasuhṛdgaṇāḥ /
iti vāco bruvantyastāḥ striyaḥ premṇā dhanañjayam //

tuṣṭuvuḥ puṣpavṛṣṭiṃ ca sasṛjustasya mūrdhani /
dṛṣṭvā te tu mudā yuktāḥ kautūhalasamanvitaḥ //

ratnairvibhūṣaṇaiścaiva abhyavarṣaṃśca pāṇḍavam /
atha jitvā samastāṃstānkare ca viniveśya ca //

maṇihemaprabālāni śastrāṇyābharaṇāni ca /
etāni labdhvā pārtho'tha śṛṅgavantaṃ giriṃ yayau //

śṛṅgavantaṃ ca kauravyaḥ samatikramya phalgunaḥ /
uttaraṃ harivarṣaṃ tu sa samāsādya pāṇḍavaḥ //

vidyādharagaṇāṃścaiva yakṣendrāṃśca vinirjayan /
tatra lebhe mahātmā vai vāso divyamanuttamam //

kinnaradrumapatrāṃśca tatra kṛṣṇājinānbahūn /
yājñīyāṃstāṃstadā divyāṃstatra lebhe dhanañjaya //

uttaraṃ harivarṣaṃ tu sa samāsādya pāṇḍavaḥ /
iyeṣa jetuṃ taṃ deśaṃ pākaśāsanandanaḥ //

tata enaṃ mahāvīryaṃ mahākāyā mahābalāḥ /
dvārapālāḥ samāsādya hṛṣṭā vacanamabruvan //

pārtha nedaṃ tvayā śakyaṃ puraṃ jetuṃ kathañjana /
upāvartasva kalyāṇa paryāptamidamacyuta //

idaṃ puraṃ yaḥ praviśedghruvaṃ na sa bhavennaraḥ /
prīyāmahe tvayā vīra paryāpto vijayastavai //

na cātra kiñcijjetavyamarjunātra pradṛśyate /
uttarāḥ kuruvo hyete nātra yuddhaṃ pravartate //

praviṣṭo'pi hi kaunteya neha drakṣyasi kiñcana /
na hi mānuṣadehena śakyamatrābhivīkṣitum //

atheha puruṣavyāghra kiñcidanyaccikīrṣasi /
tatprabrūhi kariṣyāmo vacanāttava bhārata //

tatastānabravīdrājannarjunaḥ prahasanniva /
pārthivatvaṃ cikīrṣāmi dharmarājasya dhīmataḥ //

na pravekṣyāmi vo deśaṃ viruddhaṃ yadi mānuṣaiḥ /
yudhiṣṭhirāya yatkiñcitkarapaṇyaṃ pradīyatām //

no cetkṛṣṇena sahito yodhayiṣyāmi sāyakaiḥ / tato divyāni vastrāṇi divyānyābharaṇāni ca /
kṣaumājināni divyāni tasya te pradaduḥ karam //

evaṃ sa puruṣavyāghro vijitya diśamuttarām /
saṅgrāmānsubahūnkṛtvā kṣatriyairdasyubhistathā //

sa vinirjitya rājñastānkare ca viniveśya tu /
dhanānyādāya sarvebhyo ratnāni vividhāni ca //

hayāṃstittirikalmāṣāñśukapatranibhānapi /
mayūrasadṛśānyānsarvānanilaraṃhasaḥ //

vṛtaḥ sumahatā rājanbalena caturaṅgiṇā /
ājagāma punarvīraḥ śakraprasthaṃ purottamam //

dharmarājāya tatpārtho dhanaṃ sarvaṃ savāhanam /
nyavedayadanujñātastena rājñā gṛhānyayau //