Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 2.21

2.21.1

eṣa pārtha mahānbhāti paśumānnityamambumān /
nirāmayaḥ suveśmāḍhyo niveśo māgadhaḥ śubhaḥ //

2.21.2

vaihāro vipulaḥ śailo vārāho vṛṣabhastathā /
tathā ṛṣigiristāta śubhāścaityakapañcamāḥ //

2.21.3

ete pañcamahāśṛṅgāḥ parvatāḥ śītaladrumāḥ /
rakṣantīvābhisaṃhatya saṃhatāṅgā girivrajam //

2.21.4

puṣpaveṣṭitaśākhāgrairgandhavadbhirmanoharaiḥ /
nigūḍhā iva lodhrāṇāṃ vanaiḥ kāmijanapriyaiḥ //

2.21.5

yatra dīrghatamā nāma ṛṣiḥ paramantritaḥ / śūdrāyāṃ gautamo yatra mahātmā saṃśitavrataḥ /
auśīnaryāmajanayatkākṣīvādyānsutānmuniḥ //

2.21.6

gautamaḥ praṇayāttasmādyathā'sau tatra sadmani / bhajate māgadhaṃ vaṃśaṃ sa nṛpāṇāmanugrahaḥ /

2.21.7

aṅgavaṅgādayaścaiva rājānaḥ sumahābalāḥ /
gautamakṣayamabhyetya ramante sma purārjuna //

2.21.8

vanarājīstu paśyemāḥ piplānāṃ manoramāḥ /
loghrāṇāṃ ca śubhāḥ pārtha gautamaukaḥ samīpajāḥ //

2.21.9

arbudaḥ śakravāpī ca pannagau śatrutāpanau /
svastikasyālayaścātra maṇināgasya cottamaḥ //

2.21.10

apārihāryā meghānāṃ māgadhā manunā kṛtāḥ /
kauśiko maṇimāṃścaiva cakrāte cāpyanugraham //

2.21.11

pāṇḍare vipule caiva tathā vārāhake'pi ca /
caityake caja giriśreṣṭhe mādaṅge ca śiloccaye //

2.21.12

eteṣu parvatendreṣu sarvasiddhasamālayāḥ /
yatīnāmāśramāścaiva munīnāṃ ca mahātmanām //

2.21.13

vṛṣabhasya tamālasya mahāvīryasya vai tathā /
gandharvarakṣasāṃ caiva nāgānāṃ ca tathā'layāḥ //

2.21.14

kakṣīvatastapovīryāttapodā iti viśrutāḥ / puṇyatīrthāśca te sarve siddhānāṃ caiva kīrtitāḥ /
maṇeśca darśanādeva bhadraṃ śivamavāpnuyāt //

2.21.15

evaṃ prāpya puraṃ ramyaṃ durādharpaṃ samantataḥ //
arthasiddhiṃ tvanupamāṃ jarāsandho'bhimanyate //

2.21.16

vayamāsādane tasya darpamadya harema hi /
vaiśampāyana uvāca /
evamuktvā tataḥ sarve bhrātaro vipulaujasaḥ //

2.21.17

vārṣṇeyaḥ pāṇḍavau caiva pratasthurmāgadhaṃ puram /
hṛṣṭapuṣṭajanopetaṃ cāturvarṇyasamākulam //

2.21.18

sphītotsavamanādhṛṣyamāseduśca girivrajatam /
tato dvāramanāsādya purasya girimucchritam //

2.21.19

bārhadrathaiḥ pūjyamānaṃ tathā nagaravāsibhiḥ /
māgadhānāṃ tu ruciraṃ caityakāntaramādravan //

2.21.20

yatra māṃsādamṛṣabhamāsasāda bṛhadrathaḥ /
taṃ hatvā māsatālābhistisro bherīkārayat //

2.21.21

svapure sthāpayāmāsa tena cānahya carmaṇā /
yatra tāḥ prāṇadanbheryo divyapuṣpāvacūrṇitāḥ //

2.21.22

bhaṅktvā bherītrayaṃ te'pi caityaprākāramādravan /
dvārato'bhimukhāḥ sarve yayurnānāyudhāstadhā //

2.21.23

māgadhānāṃ suruciraṃ caityakaṃ taṃ samādravan /
śirasīva samāghnanto jarāsandhaṃ jighāṃsvaḥ //

2.21.24

sthiraṃ suvipulaṃ śṛṅgaṃ sumahattatpurātanam /
arcitaṃ gandhamālyaiśca satataṃ supratiṣṭhitam //

2.21.25

vipulairbāhubhirvīraste'bhihatyābhyapātayan /
tataste māgadhaṃ hṛṣṭāḥ puraṃ praviviśustadā //

2.21.26

etasminneva kāle tu brāhmaṇā vedapāragāḥ /
dṛṣṭvā tu durnimittāni jarāsandhamadarśayan //

2.21.27

paryugnyakurvaṃśca nṛpaṃ dviradasthaṃ purohitāḥ / tatastacchāntaye rājā jarāsandhaḥ pratāpavān /
dīkṣito niyamastho'sāvupavāsaparo'bhavat //

2.21.28

snātakavratinaste tu bāhuśastrā nirāyudhāḥ /
yuyutsavaḥ praviviśurjarāsandhena bhārata //

2.21.29

bhakṣyamālyāpaṇānāṃ ca dadṛśuḥ śriyamuttamām /
sphītāṃ sarvaguṇopetāṃ sarvakāmasamṛddhinām //

2.21.30

tāṃ tu dṛṣṭvā samṛddhiṃ te vīthyāṃ tasyāṃ narottamāḥ / rājamārgeṇa gacchantaḥ kṛṣṇabhīmadhanañjayāḥ /
balādgṛhītvā mālyāni mālākārānmahābalāḥ //

2.21.31

karpūraśṛṅgaṃ koṣṭhaṃ ca saphalaṃ cāntarāpaṇe /
vaiśyādbalādgṛhītvā te vihṛtya ca mahārathāḥ //

2.21.32

virāgavasanāḥ sarve sragviṇo mṛṣṭakuṇḍalāḥ /
niveśanamathājagmurjarāsandhasya dhīmataḥ //

2.21.33

govāsamiva vīkṣantaḥ siṃhā haimavatā yathā /
śālastambhanibhāsteṣāṃ candanāgururūṣitāḥ //

2.21.34

aśobhanta mahārāja bāhavo yuddhaśālinām /
tāndṛṣṭvā dviradaprakhyāñśālaskandānivodgatān //

2.21.35

vyūḍhoraskānmāgadhānāṃ vismayaḥ samapadyata /
advāreṇābhyavaskandya viviśurmāgadhālayam //

2.21.36

te tvatītya janākīrṇāḥ kakṣāstisro nararṣabhāḥ /
ahaṅkāreṇa rājānamupatasthurgatavyathāḥ //

2.21.37

bho śabdenaiva rājānamucuste tu mahārathāḥ / tānpādyamadhuparkārhāngavārhānsatkṛtiṃ gatān /
pratyutthāya jarāsandha upatasthe yathāvidhi //

2.21.38

uvāca caitānrājā'sau svāgataṃ vostviti prabhuḥ /
maunamāsīttadā pārthabhīmayorjanamejaya //

2.21.39

teṣāṃ madhye mahābuddhiḥ kṛṣṇo vacanamabravīt /
vaktuṃ nāyāti rājendra etayorniyamasthayoḥ //

2.21.40

arvāṅniśīthātparatastvāyā sārdhaṃ vadiṣyataḥ / yajñāgāre sthāpayitvā rājā rājagṛhaṃ vadiṣyataḥ /

2.21.41

tato'rdharātre samprāpte yāto yatra sthitā dvijāḥ /
tasya hyetadvrataṃ rājanbabhūva bhuvi viśrutam //

2.21.42

snātakānbrāhmaṇānprāptāñśrutvā sa samitiñjayaḥ /
apyardharātre nṛpatiḥ pratyudgacchati bhārata //

2.21.43

tāṃstvapūrveṇa veṣeṇa dṛṣṭvā sa nṛpasattamaḥ /
upatasthe jarāndho vismitaścābhavattadā //

2.21.44

te tu dṛṣṭvaiva rājānaṃ jarāsandhaṃ nararṣabhāḥ /
idamūcuramitraghnāḥ sarve bharatasattama //

2.21.45

svastyastu kuśalaṃ rājanniti tatra vyavasthitāḥ /
taṃ nṛpaṃ nṛpaśārdūla prekṣamāṇāḥ parasparam //

2.21.46

tānabravīñjarāsandhastathā pāṇḍavayādavān /
āsyatāmiti rājendra brāhmaṇacchadmasaṃvṛtān //

2.21.47

athopaviviśuḥ sarve trayaste puruṣarṣabhāḥ /
sampradīptāstrayo lakṣmyā mahādhvara ivāgnayaḥ //

2.21.48

tānuvāca jarāsandhaḥ satyasandho narādhipaḥ /
vigarhamāṇaḥ kauravya veṣagrahaṇavaikṛtān //
na snātakavratā viprā vahirmālyānulepanāḥ //

2.21.49

bhavantīti nṛloke'sminviditaṃ mama sarvaśaḥ /
ke yūyaṃ puṣpavantaśca bhujairjyākṛtalakṣaṇaiḥ //

2.21.50

bibhrataḥ kṣātramojaśca brāhmaṇyaṃ pratijānatha /
evaṃ virāgavasanā bahirmālyānulepanāḥ //

2.21.51

kṣatriyā eva loke'sminviditā mama sarvaśaḥ //
satyaṃ vadata ke yūyaṃ satyaṃ rājasu śobhate //

2.21.52

caityakasya gireḥ śṛṅgaṃ bhittvā kimiha sadmani /
advāreṇa praviṣṭāḥ stha nirbhayā rājakilviṣāt //

2.21.53

vadadhvaṃ vāci vīryaṃ ca brāhmaṇasya viśeṣataḥ /
karma caitadviliṅgasthaṃ kiṃ vo'dya prasamīkṣitam //

2.21.54

evaṃ ca māmupāsthāya kasmācca vidhirnāhaṇām /
praṇītāṃ nānugṛhṇīta kāryaṃ kiṃ vā'smadāgame //
vaiśampāyana uvāca /

2.21.55

evamukte tataḥ kṛṣṇaḥ pratyuvāca mahāmanāḥ /
snigdhagamabhīrayā vācā vākyaṃ vākyaviśāradaḥ //
kṛṣṇa uvāca /

2.21.56

snātakānbrāhmaṇānrājanviddhyasmāṃstvaṃ narādhipa /
snātakavratino rājanbrāhmaṇāḥ kṣatriyā viśaḥ //

2.21.57

viśeṣaniyamāścaiṣāmaviśeṣāśca santyuta /
viśeṣavāṃśca satataṃ kṣatriyaḥ śriyamṛcchati //

2.21.58

puṣpavatsu dhruvā śrīśca puṣpavantastato vayam /
kṣatriyo bāhuvīryastu na tathā vākyavīryavān //
ampragalbhaṃ vacastasya tasmādbārhadratheritam //

2.21.59

svavīryaṃ kṣatriyāṇāṃ tu bāhvordhātā nyaveśayat /
taddidṛkṣasi cedrājandraṣṭāsyadya na saṃśayaṭaḥ //

2.21.60

advāreṇa rimporgehaṃ dvāreṇa suhṛdo gṛhān /
praviśanti narā dhīrā dvārāṇyetāni dharmataḥ //

2.21.61

kāryavanto gṛhānetya śatruto nārhaṇāṃ vayam /
pratigṛhṇīm tadvidvi etannaḥ śāśvataṃ vratam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc