Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 2.12

2.12.1

prāyaśo rājalokaste kathito vadatāṃ vara /
vaivasvatasabhāyāṃ tu yathā vadasi me prabho //

2.12.2

varuṇasya sabhāyāṃ tu nāgāste kathitā vibho /
daityendrāścāpi bhūyiṣṭhāḥ saritaḥ sāgarāstathā //

2.12.3

tathā dhanapateryakṣā guhyakā rākṣasāstathā /
gandharvāpsarasaścaiva bhagavāṃśca vṛṣadhvajaḥ //

2.12.4

pitāmahasabhāyāṃ tu kathitāste maharṣabhaḥ /
sarve devanikāyāśca sarvaśāstrāṇi vaiva ha //

2.12.5

śakrasya tu sabhāyāṃ tu devāḥ saṅkīrtitā mune /
uddeśataśca gandharvā vividhāśca maharṣayaḥ //

2.12.6

eka eva tu rājarṣirhariścandro mahāmune /
kathitaste sabhāyāṃ vai devendrasya mahātmanaḥ //

2.12.7

kiṃ karma tenācaritaṃ tapo vā niyatavrata /
yenāsau saha śakreṇa spardhade sumahāyaśāḥ //

2.12.8

pitṛlokagataścaiva tvayā vipra pitā mama /
dṛṣṭaḥ pāṇḍurmahābhāgaḥ kathaṃ vā'pi samāgataḥ //

2.12.9

kimuktavāṃśca bhagavaṃstanmamācakṣva suvrata /
tvattaḥ śrotuṃ sarvamidaṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me //
nārada uvāca /

2.12.10

yanmāṃ pṛcchasi rājendra hariścandraṃ prati prabho /
tatte'haṃ sampravakṣyāmi māhātmyaṃ tasya dhīmataḥ //

2.12.11

ikṣvākūṇāṃ kule jātastriśaṅkurnāma pārthivaḥ /
ayodhyādhipatirvīro viśvāmitreṇa saṃsthitaḥ //

2.12.12

tasya satyavatī nāma patnī kekayavaṃśajā /
tasyāṃ garbhaḥ samabhavaddharmeṇa kurunandana //

2.12.13

sā ca kāle mahābhāgā rājanmāsaṃ praviśya ca / kumāraṃ janayāmāsa hariścandramakalmaṣam /
sa vai rājā hariścandrastraiśaṅkava iti smṛtaḥ //

2.12.14

sa rājā balavānāsītsamrāṭ sarvamahīkṣitām /
tasya sarve mahīpālāḥ śāsanāvanatāḥ sthitāḥ //

2.12.15

tenaikaṃ rathamāsthāya jaitraṃ hemavibhūṣitam /
śastrapratāpena jitā dvīpāḥ sapta janeśvara //

2.12.16

sa nirjitya mahīṃ kṛtsnāṃ saśailavanakānanām /
ājahāra mahārāja rājasūyaṃ mahākratum //

2.12.17

tasya sarve mahīpālā dhanānyājahrurājñayā /
dvijānāṃ pariveṣṭārastasminyajñe ca te'bhavan //

2.12.18

samāptayajño vidhivaddhariścandraḥ pratāpavān /
abhiṣiktaśca śuśubhe sāmrājyena narādhipaḥ //

2.12.19

rājasūye'bhiṣiktaśca samāptavaradakṣiṇe //

2.12.20

prādācca draviṇaṃ prītyā yācakānāṃ nareśvaraḥ /
yathoktavantaste tasmiṃstataḥ pañcaguṇādhikam //

2.12.21

atarpayacca vividhairvasubhirbrāhmaṇāṃstadā /
prasarpakāle samprāpte nānādigbhyaḥ samāgatān //

2.12.22

bhakṣyabhojyaiśca vividhairyathākāmapuraskṛtaiḥ / ratnaughatarpitaistuṣṭairdvijaiśca samudāhṛtam /
tejasvī ca yaśasvī ca nṛpebhyo'bhyadhiko'bhavat /

2.12.23

etasmātkāraṇādrājanhariścandro virājate /
tebhyo rājasahasrebhyastadvidvi bharatarṣabha //

2.12.24

samāpya ca hariścandro mahāyajñaṃ pratāpavān /
abhiṣiktaśca śuśubhe sāmrājyena narādhipa //

2.12.25

ye cānye ca mahīpālā rājasūyaṃ mahākratum / yajante te sahendreṇa modante bharatarṣabha /

2.12.26

ye cāpi ni naṃ prāptāḥ saṅgrāmeṣvapalāyinaḥ /
te tatsadanam tādya mondate bharatarṣabha //

2.12.27

tapasā ye ca tīvreṇa tyajantīha kalevaram /
te tatsthānaṃ samāsādya śrīmanto bhānti nityaśaḥ //

2.12.28

pitā ca tvā'ha kaunteya pāṇḍuḥ kauravanandana /
hariścandre śriyaṃ dṛṣṭvā nṛpatau jātavismayaḥ //

2.12.29

vijñāya mānuṣaṃ lokamāyāntaṃ māṃ narādhipa /
provāca praṇato bhūtvā vadethāstvaṃ yudhiṣṭhiram //

2.12.30

samartho'si mahīṃ jetuṃ bhrātaraste sthitā vaśe /
rājasūyaṃ kratuśreṣṭhamahārasveti bhārata //

2.12.31

tvayīṣṭavati putre'haṃ hariścandravadāśu vai /
modiṣye bahulāḥ śaśvatsamāḥ śakrasya saṃsadi //

2.12.32

evaṃ bhavatu vakṣye'haṃ tava putraṃ narādhipam /
bhūlokaṃ yadi gaccheyamiti pāṇḍumathābruvam //

2.12.33

tasya tvaṃ puruṣavyāghra saṅkalpaṃ kuru pāṇḍava /
gantāsitvaṃ mahendrasya pūrvaiḥ saha salokatām //

2.12.34

bahuvighnaśca nṛpate kratureṣa smṛto mahān /
chidrāṇyasya vāñchanti yajñaghnā brahmarākṣasāḥ //

2.12.35

yuddhaṃ ca kṣatraśamanaṃ pṛthivīkṣayakāraṇam /
kiñcideva nimittaṃ ca bhavatyatra kṣayāvaham //

2.12.36

etatsañcintya rājendra yatkṣamaṃ tatsamācara /
apramattotthito nityaṃ cāturvarṇyasya rakṣaṇe //

2.12.37

bhava edhasva modasva dhanaistarpaya ca dvijān / etatte vistareṇoktaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
āpṛcche tvāṃ gamiṣyāmi dāśārhanagarīṃ prati //
vaiśampāyana uvāca /

2.12.38

evamākhyāya pārthebhyo nārado janamejaya /
jagāma tairvṛto rājannṛṣibhiryaiḥ samāgataḥ //

2.12.39

gate tu nārade pārtho bhrātṛbhiḥ saha kauravaḥ /
rājasūyaṃ kratuśreṣṭhaṃ cintayāmāsa pārthivaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc