Mahabharata · Chapter 16.38

dṛṣṭvā putrāṃstathā pautrānsānubandhāñjanādhipaḥ /
dhṛtarāṣṭraḥ kimakarodrājā caiva yudhiṣṭhiraḥ //
vaiśampāyana uvāca /

taddṛṣṭvā mahadāścaryaṃ putrāṇāṃ darśanaṃ punaḥ /
vītaśokaḥ sa rājarṣiḥ punarāśramamāgamat //

itarastu janaḥ sarvaste caiva paramarṣayaḥ /
pratijagmuryathākāmaṃ dhṛtārāṣṭrābhyanujñayā //

pāṇḍavāstu mahātmāno laghubhūyiṣṭhasainikāḥ /
anujagmurmahātmānaṃ sadārāstaṃ mahīpatim //

tamāśramagataṃ dhīmānbrahmarṣirlokapūjitaḥ /
dvaipāyano'bhyupāgamya rājānamidamnabravīt //

dhṛtāṣṭra mahābāho śṛṇu kauravanandana /
śrutāste jñānavṛddhānāmṛṣīṇāṃ puṇyakarmaṇām //

addhābhijanavṛddhānāṃ vedavedāṅgavedinām /
dharmajñānāṃ purāṇānāṃ vadatāṃ vividhāḥ kathāḥ //

mā sma śoke manaḥ kārṣīrdiṣṭe na vyathate budhaḥ /
śrutaṃ devarahasyaṃ te nāradāddevadarśanāt //

gatāste kṣatradharmeṇa śastrapūtāṃ gatiṃ śubhām /
yathā dṛṣṭāstvayā putrāstathā kāmavihāriṇaḥ //

yudhiṣṭhiraḥ svayaṃ dhīmānbhavantamanurudhyate /
sahito bhrātṛbhiḥ sarvaiḥi sadāraḥ sasuhṛjjanaḥ //

visarjayainaṃ yātveṣa svarājyamanuśāsatām /
māsaḥ samadhikasteṣāmatīto vasatāṃ vane //

etaddhi nityaṃ yatnena padaṃ rakṣyaṃ narādhipa /
bahupratyarthikaṃ hyetadrājyaṃ nāma kurūdvaha //

ityuktaḥ kauravo rājā vyāsenāmitabuddhinā /
yudhiṣṭhiramathāhūya vāgmī vacanamabravīt //

ajātaśatro bhadraṃ te śṛṇu me bhrātṛbhiḥ saha /
tvatprasādānmahīpāla śoko nāsmānprabādhate //

rame cāhaṃ tvayā putra pureva gajasāhaye /
nāthenānugato vidvanpriyeṣu parivartinā //

prāptaṃ putraphalaṃ tvattaḥ prītirme paramā tvayi /
na me manyurmahābāho gamyatāṃ mā ciraṃ kṛthāḥ //

bhavantaṃ ceha samprekṣya tapo me parihīyate /
upayuktaṃ śarīraṃ ca tvāṃ dṛṣṭvā dhāritaṃ punaḥ //

mātarau te tathaiveme śīrṇaparṇakṛtāśane /
mama tulyavrate putra na ciraṃ vartayiṣyataḥ //

duryodhanaprabhṛtayo dṛṣṭā lokāntaraṃ gatāḥ /
vyāsasya tapaso vīryādbhavataśca samāgamāt //

prayojanaṃ ciraṃ vṛttaṃ jīvitasya mamānagha /
ugraṃ tapaḥ samāsthāsyetvamanujñātumarhasi //

tvayyadya piṇḍaḥ kīrtiśca kulaṃ cedaṃ pratiṣṭhitam /
śvovā'dya vā mahābāho gamyatāṃ māciraṃ kṛthāḥ //

rājanītiḥ subahuśaḥ śrutā te bharatarṣabha /
sandeṣṭavyaṃ na paśyāmi kṛtametāvatā vibho //
vaiśampāyana uvāca /

ityuktavacanaṃ taṃ tu nṛpo rājānamabravīt /
na māmarhasi dharmajña parityaktumanāgasam //

kāmaṃ gacchantu me sarve bhrātaro'nucarāstathā /
bhavantamahamanviṣye mātarau ca yatavrataḥ //

tamuvācātha gāndhārī maivaṃ putra śṛṇuṣva ca /
tvayyadhīnaṃ kurukulaṃ piṇḍaśca śvaśurasya me //

gamyatāṃ putra paryāptametāvatpūjitā vayam /
rājā yadāha tatkāryaṃ tvayā putra piturvacaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

ityuktaḥ sa tu gāndhāryā kuntīmidamabhāṣata /
snehabāṣpākule netre parimṛjya vinītavat //

visarjayati māṃ rājā gāndhārī ca yaśasvinī /
bhavatyāṃ baddhacittastu kathaṃ yāsyāmi duḥkhitaḥ //

na cotsahe tapovighnaṃ kartuṃ te dharmacāriṇi /
tapaso hi paraṃ nāsti tapasā vindate mahat //

mamāpi na tathā rājñi rājye buddhiryathā purā /
tapasyevānuraktaṃ me manaḥ sarvātmanā tathā //

śūnyeyaṃ ca mahī kṛtsnā na me prītikarī śubhe /
bāndhavā naḥ parikṣīṇā balaṃ no na yathā purā //

pāñcālāḥ subhṛśaṃ kṣīṇāḥ kanyāmātrāvaśeṣitāḥ /
na teṣāṃ kulakartāraṃ kañcitpaśyāmyahaṃ śubhe //

sarve hi bhasmāsānnītāste droṇena raṇājire / avaśiṣṭāśca nihatā droṇaputreṇa vai niśi /
cedayaścaiva matsyāśca dṛṣṭapūrvāstathaiva naḥ //

kevalaṃ vṛṣṇicakraṃ ca vāsudevaparigrahāt /
yad्dṛṣṭvā sthātumicchāmi dharmārthaṃ nārthahetutaḥ //

śivena paśya naḥ sarvāndurlabhaṃ tava darśanam /
bhaviṣyatyamba rājā hi tīvraṃ cārapsyate tapaḥ //

etacchrutvā mahābāhuḥ sahadevo yudhāmpatiḥ /
yudhiṣṭhiramuvācedaṃ bāṣpavyākulalocanaḥ //

notsahe'haṃ parityaktuṃ mātaraṃ bharatarṣabha /
pratiyātu bhavānkṣipraṃ tapastapsyāmyahaṃ vane //

ihaiva śoṣayiṣyāmi tapasedaṃ kalevaram /
pādaśuśrūṣaṇerakto rājño mātrostathā'nayoḥ //

tamuvāca tataḥ kuntī pariṣvajya mahābhujam /
gamyatāṃ putra maivaṃ tvaṃ vocaḥ kuru vaco mama //

āgamā vaḥ śivāḥ santu svasthā bhavata putrakāḥ /
uparodho bhavedevamasmākaṃ tapasaḥ kṛte //

tvatsnehapāśabaddhā ca hīyeyaṃ tapasaḥ parāt /
tasmātputraka gaccha tvaṃ śiṣṭamalpaṃ ca naḥ prabho //

evaṃ saṃstambhitaṃ vākyaiḥ kuntyā bahuvidhairmanaḥ /
sahadevasya rājendra rājñaścaiva viśeṣataḥ //

te mātrā samanujñātā rājñā ca kurupuṅgavāḥ /
abhivādya kuruśreṣṭhamāmantrayitumārabhan //
yudhiṣṭhira uvāca /

rājyaṃ prati gamiṣyāmaḥ śivena pratinanditaḥ /
anujñātāstvayā rājangamiṣyāmo vikalmaṣāḥ //

evamuktaḥ sa rājarṣirdharmarājñā mahātmanā /
anuyajñe jayāśīrbhiḥ pūjayitvā yudhiṣṭhiram //

bhīmaṃ ca balināṃ śreṣṭhaṃ sāntvayāmāsa pārthivaḥ /
sa cāsya samyaṅmedhāvī pratyapadyata vīryavān //

arjunaṃ ca samāśliṣya yammau ca bharatarṣabhau /
anuyajñe sa kauravyaḥ pariṣvajyābhinandya ca //

gāndhāryā cābhyanujñātāḥ kṛtapādābhivādanāḥ /
jananyā samupāghrātāḥ pariṣvaktāśca te nṛpam //

cakruḥ pradakṣiṇaṃ sarve vatsā iva nivāraṇe /
punaḥ punarnirīkṣantaḥ pracakruste pradakṣiṇam //

draupadīpramukhāścaiva sarvāḥ kauravayoṣitaḥ /
nyāyataḥ śvaśure vṛttiṃ prayujya prayayustataḥ //

śvaśrūbhyāṃ samanujñātāḥ pariṣvajyābhinanditāḥ //
sandiṣṭāścetikartavyaṃ prayayurbhartṛbhiḥ saha //

tataḥ prajajñe ninadaḥ sūtānāṃ yujyatāmiti /
uṣṭrāṇāṃ krośatāṃ cāpi hayānāṃ heṣatāmapi //

tato yudhiṣṭhiro rājā sadāraḥ sahasainikaḥ /
nagaraṃ hāstinapuraṃ punarāyātsabāndhavaḥ //