Mahabharata · Chapter 14.93
yajñe saktā nṛpatayastapaḥsakā maharṣayaḥ /
śāntivyavasthitā viprāḥ śame dama iti prabho //
tasmādyajñaphalaistulyaṃ na kiñcidiha dṛśyate /
iti me vartate buddhistathā caitadasaṃśayam //
yajñairiṣṭvā tu bahavo rājāno dvijasattamāḥ /
iha kīrti parāṃ prāpya pretya svargamito gatāḥ //
devarājaḥ sahasrākṣaḥ kratubhirbhūridakṣiṇaiḥ /
devarājyaṃ mahātejāḥka prāptavānakhilaṃ vibhuḥ //
ato yudhiṣṭhiro rājā bhīmārjunapuraḥsaraḥ /
sadṛśo devarājena samṛddhyā vikrameṇa ca //
atha kasmātsa nakulo garhayāmāsa taṃ kratum /
aśvamedhaṃ mahāyajñaṃ rājñastasya mahātmanaḥ //
vaiśampāyana uvāca /
yajñasya vidhimagryaṃ vai phalaṃ cāpi narādhipa /
gadataḥ śṛṇu me rājanyathāvadiha bhārata //
purā śakrasya yajataḥ sarva ūcurmaharṣayaḥ /
ṛtvikṣu karmavyagreṣu vitate yajñakarmaṇi //
hūyamāne tathā vahnau hotrā guṇasamanvite /
devaṣvāhūyamāneṣu sthiteṣu paramarṣiṣu //
supratītaistathā vipraiḥ svāgamaiḥ susvarairnṛpa /
aśrāntaiścāpi laghubhiradhvaryuvṛṣabhaistathā //
ālambhasamaye tasmingṛhīteṣu paśuṣvatha /
maharṣayo mahārāja babhūvuḥ kṛpayā'nvitāḥ //
tato dīnānpaśūndṛṣṭvā ṛṣayaste tapodhanāḥ /
ūcuḥ śakraṃ samāgamya nāyaṃ yajñavidhiḥ śubhaḥ //
aparijñānametatte mahāntaṃ dharmamicchataḥ /
santi yajñe bahuguṇā vidhidṛṣṭāḥ purandara //
dharmopaghātakastveṣa samārambhastava prabho /
nāyaṃ dharmakṛto yajño na hiṃsā dharma ucyate //
āgamenaiva te yajñaṃ kurvantu yadi cecchasi /
vidhidṛṣṭena yajñena dharmaste sumahānbhavet //
yajñaṃ bījaiḥ sahasrākṣa trivarṣaparamoṣiteḥ /
eṣa dharmo mahāñśakra cintayānosi gamyate //
śatakratustu tadvākyamṛṣibhistattvadarśibhiḥ /
uktaṃ na pratijagrāha mānamohavaśaṃ gataḥ //
teṣāṃ vivādaḥ sumahāñśakrayajñe tapasvinām /
jaṅgamaiḥ sthāvarairvā'pi yaṣṭavyamiti bhārata //
te tu khinnā vivādena ṛṣayastattvadarśinaḥ /
abhisandhāya śakreṇa papracchurnṛpatiṃ vasum //
dharmasaṃśayamāpannānsatyaṃ brūhi mahāmate / mahābhāga kathaṃ yajñeṣvāgamo nṛpasattama /
yaṣṭavyaṃ paśubhirmedhyairatho bījairajairiti //
tacchrutvā tu vasusteṣāmavicārya balābalam /
yathopanītairyaṣṭavyamiti provāca pārthivaḥ //
evamuktvā sa nṛpatiḥ praviveśa rasātalam /
uktveha vitathaṃ rājaṃścedīnāmīśvaraḥ prabhuḥ //
tasmānni vācyaṃ hyekena bahujñenāpi saṃśaye /
prajāpatimapāhāya svayambhuvamṛte prabhum //
tena dattāni dānāni pāpenāśuddhabuddhinā /
tāni sarvāṇyanādṛtya naśyanti vipulānyapi //
tasyādharmapravṛttasya hiṃsakasya durātmanaḥ /
dānena kīrtirbhavati na pretyeha ca durmateḥ //
anyāyopagataṃ dravyamabhīkṣṇaṃ yo hyapaṇḍitaḥ /
dharmābhikāṅkṣī tyajati na sa dharmaphalaṃ labhet //
dharmavaitaṃsiko yastu pāpātmā puruṣādhamaḥ /
dadāti dānaṃ viprebhyo lokaviśvāsakāraṇam //
pāpena karmaṇā vipro dhanaṃ prāpya niraṅkuśaḥ /
rāgamohānvitaḥ sonte kaluṣāṃ gatimaśnute //
api sañcayabuddhirhi lobhamohavaśaṃ gataḥ /
yajñaṃ karoti bhūtāni pāpenāśuddhabuddhinā //
evaṃ labdhvā dhanaṃ mohādyo hi dadyādyajeta vā /
na tasya sa phalaṃ pretya bhunkte pāpadhanāgamāt //
uñchaṃ mūlaṃ phalaṃ śākamudapātraṃ tapodhanāḥ /
dānaṃ vibhavato dattvā narāḥ svaryānti dhārmikāḥ //
eṣa dharmo mahāyogo dānaṃ bhūtadayā tathā /
brahmacaryaṃ tathā satyamanukrośo dhṛtiḥ kṣamā //
sanātanasya dharmasya phalametatsanātanam /
śrūyante hi purāvṛttā viśvāmitrādayo nṛpāḥ //
viśvāmitrositaścaivaṃ janasaśca mahīpatiḥ /
kakṣasenārṣṭisenau ca sindhudvīpaśca pārthivaḥ //
ete cānye ca bahavaḥ siddhiṃ paramikāṃ gatāḥ /
nṛpāḥ satyaiśca dānaiśca nyāyalabdhaistapodhanāḥ //
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā ye cāśritāstapaḥ /
dānadharmāgninā śuddhāste svargaṃ yānti bhārata //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0