Mahabharata · Chapter 14.60

śrutavānasmi vārṣṇeya saṅgrāmaṃ paramādbhutam /
narāṇāṃ vadatāṃ putra kathoddhāteṣu nityaśaḥ //

tvaṃ tu pratyakṣadarśī ca kāryajñaśca mahābhujaḥ /
tasmātprabrūhi saṅgrāmaṃ yāthātathyena me'nagha //

yathā tadabhavadyuddhaṃ pāṇḍavānāṃ mahātmanām /
bhīṣmakarṇakṛpadroṇaśalyādibhiranuttamam //

anyeṣāṃ kṣatriyāṇāṃ ca kṛtāstrāṇāmanekaśaḥ /
nānāveṣākṛtimatāṃ nānādeśanivāsinām //
vaiśampāyana uvāca /

ityuktaḥ puṇḍarīkākṣaḥ pitrā mātustadā'ntike /
śaśaṃsa kuruvīrāṇāṃ saṅgrāme nidhanaṃ yathā //
vāsudeva uvāca /

atyadbhutāni karmāṇi kṣatriyāṇāṃ mahātmanām /
bahulatvānna saṅkhyātuṃ śakyānyabdaśatairapi //

prādhānyatastu gadataḥ samāsenaiva me śṛṇu /
karmāṇi pṛthivīśānāṃ yathāvadamaradyute //

bhīṣmaḥ senāpatirabhūdekādaśacamūpatiḥ /
kauravyaḥ kauravendrāṇāṃ devānāmiva pāvakiḥ //

śikhaṇḍī pāṇḍuputrāṇāṃ netā saptacamūpatiḥ /
babhūva rakṣito dhīmāñśrīmatā savyasācinā //

teṣāṃ tadabhavadyuddhaṃ daśāhāni mahātmanām /
kurūṇāṃ pāṇḍavānāṃ ca sumahadromaharṣaṇam //

ayudhyamānaṃ gāṅgeyaṃ śikhaṇḍī taṃ mahādyutim /
jaghāna bahubhirbāṇaiḥ saha gāṇḍīvadhanvanā //

akarotsa tataḥ kālaṃ śaratalpagato muniḥ /
ayanaṃ dakṣiṇaṃ hitvā samprāpte cottarāyaṇe //

tataḥ senāpatirabhūddroṇo'straviduṣāṃvaraḥ /
pravīraḥ kauravendrasya kāvyo daityapateriva //

akṣauhiṇībhiḥ śiṣṭābhirnavabhirdvijasattamaḥ /
saṃvṛtaḥ samaraślāghī guptaḥ kṛpasutādibhiḥ //

dhṛṣṭadyumnastvabhūnnetā pāṇḍavānāṃ mahāstravit /
gupto bhīmena medhāvī mitreṇa varuṇo yathā //

sa ca senāparivṛto droṇaprepsurmahāmanāḥ /
piturnikārānsaṃsmṛtya raṇe karmākaronmahat //

tasmiṃste pṛthivīpālā droṇapārṣatasaṅgare /
nānādigāgatā vīrāḥ prāyaśo nidhanaṃ gatāḥ //

dināni pañca tadyuddhamabhūtparamadāruṇam /
tato droṇaḥ pariśrānto dhṛṣṭadyumnavaśaṃ gataḥ //

tataḥ senāpatirabhūtkarṇo dauryodhane bale /
akṣauhiṇībhiḥ śiṣṭābhirvṛtaḥ pañcabhirāhave //

tisrastu pāṇḍuputrāṇāṃ camvo bībhatsupālitāḥ /
hatapravīrabhūyiṣṭhā babhūvuḥ samavasthitāḥ //

tataḥ pārthaṃ samāsādya pataṅga iva pāvakam /
pañcatvamagamatsautirdvitīye'hani dāruṇaḥ //

hate karṇe tu kauravyā nirutsāhā hataujasaḥ /
akṣauhiṇībhistisṛbhirmadreśaṃ paryavārayan //

hativāhanabhūyiṣṭhāḥ pāṇḍivāstu yudhiṣṭhiram /
akṣauhiṇyā nirutsāhāḥ śiṣṭayā paryavārayan //

avadhīnmadrarājānaṃ kururājo yudhiṣṭhiraḥ /
tasmiṃstadā'rdhadivase kṛtvā karma suduṣkaram //

hate śalye tu śakuniṃ sahadevo mahāmanāḥ /
āhartāraṃ kalestasya jagānāmitavikramaḥ //

nihate śakunau rājā dhārtarāṣṭraḥ sudurmanāḥ /
apākrāmadgadāpāṇirhatabhūyiṣṭhasainikaḥ //

tamanvadhāvatsankruddho bhīmasenaḥ pratāpavān /
hrade dvaipāyane cāpi salilasthaṃ dadarśa tam //

itaśiṣṭena sainyena samantātparyavārya tam /
athopaviviśurhṛṣṭā hradasthaṃ pañca pāṇḍavāḥ //

vigāhya salilaṃ tvāśu vāgbāṇairbhṛśavikṣataḥ /
utthāya sa gadāpāṇiryuddhāya samupasthitaḥ //

tataḥ sa nihato rājā dhārtarāṣṭro mahāraṇe /
bhīmasenena vikramya paśyatāṃ pṛthivīkṣitām //

tatastatpāṇḍavaṃ sainyaṃ prasuptaṃ śibire niśi /
nihataṃ droṇaputreṇa piturvadhamamṛṣyatā //

hataputrā hatabalā hatamitrā mayā saha /
yuyudhānasahāyena pañca śiṣṭāstu pāṇḍavāḥ //

sahaiva kṛpabhojābhyāṃ drauṇiryuddhādamucyata /
yuyutsuścāpi kauravyo muktaḥ pāṇḍavasaṃśrayāt //

nihate kauravendre tu sānubandhe suyodhane /
viduraḥ sañjayaścaiva dharmarājamupasthitau //

evaṃ tadabhavadyuddamahānyaṣṭādaśa prabho /
yatra te pṛthivīpālā nihatāḥ svargamāvasan //
vaiśampāyana uvāca /

śṛṇvatāṃ tu mahārāja kathāṃ tāṃ romaharṣaṇīm /
duḥkhaśokaparikleśā vṛṣṇīnāmabhavaṃstadā //