Mahabharata · Chapter 14.55

abhijānāmi jagataḥ kartāraṃ tvāṃ janārdana /
nūnaṃ bhavatprasādo'yamiti me nāsti saṃśayaḥ //

cittaṃ ca suprasannaṃ me tvadbhāvagatamacyuta /
vinivṛttaśca me kopa iti viddhi parantapa //

yadi tvanugrahaṃ kañcittvatto'rhāmi janārdana /
draṣṭumicchāmi te rūpaṃ vaiṣṇavaṃ tannidarśaya //
vaiśampāyana uvāca /

tataḥ sa tasmai prītātmā darśayāmāsa tadvapuḥ /
śāśvataṃ vaiṣṇavaṃ dhīmāndadṛśe yaddhanañjayaḥ //

sa dadarśa mahātmānaṃ viśvarūpaṃ mahābhujam / sahasrasūryapratimaṃ dīptimatpāvakopamam /
sarvamākāśamāvṛtya tiṣṭhantaṃ sarvatomukham //

taddṛṣṭvā paramaṃ rūpaṃ viṣṇorvaiṣṇavamadbhutam /
vismayaṃ ca yayau viprastaṃ dṛṣṭvā parameśvaram //
udaṅka uvāca /

namonamaste sarvātmannārāyaṇa parātmaka /
paramātmanpadmanābha puṇḍarīkākṣa mādhava //

hiraṇyagarbharūpāya saṃsārottāraṇāya ca /
puruṣāya purāṇāya śāntaśyāmāya te namaḥ //

avidyātimirādityaṃ bhavavyādhimahauṣadhim /
saṃsārārṇavasāraṃ tvāṃ praṇamāmi gatirbhava //

sarvavedaikavedyāya sarvavedamayāya ca /
vāsudevāya nityāya namo bhaktapriyāya te //

dayayā duḥkhamohānmāṃ sumuddhartumihārhasi / karmabhirbahubhiḥ pāpairbaddhaṃ pāhi janārdana //

viśvakarmannamaste'stu viśvātmanviśvakasambhava /
padmyāṃ te pṛthivī vyāptā śirasā cāvṛtaṃ nabhaḥ //

dyāvāpṛthivyoryanmadhyaṃ jaṭhareṇa tavāvṛtam /
bhujābhyāmāvṛtāścāśāstvamidaṃ sarvamacyuta //

saṃharasva punardeva rūpamakṣayyamuttamam /
punastvāṃ svena rūpeṇa draṣṭumicchāmi śāśvatam //
vaiśampāyana uvāca /

tamuvāca prasannātmā govindo janamejaya / varaṃ vṛṇīṣveti tadā tamudaṅko'bravīdidam /

paryāpta eṣa evādya varastvatto mahādyute /
yatte rūpamidaṃ kṛṣṇa paśyāmi prabhavāpyayam //

tamabrakavītpunaḥ kṛṣṇo mā tvamatra vicāraya / avaśyametatkartavyamamoghaṃ darśanaṃ mama //
udaṅkaka uvāca /

avaśyaṃ karaṇīyaṃ ca yadyetanmanyase vibho /
toyamicchāmi yatreṣṭaṃ maruṣvetaddhi durlabham //

tataḥ saṃhṛtya tattejaḥ provācodaṅkamīśvaraḥ /
eṣṭavye sati cintyo'hamityuktvā dvārakāṃ yayau //

tataḥ kadācidbhagavānudaṅkastoyakāṅkṣayā /
tṛṣitaḥ paricakrāma marau sasmāra cācyutam //

tato digvāsasaṃ dhīmānmātaṅgaṃ malapaṅkinam /
apaśyata marau tasmiñśvayūthaparivāritam //

bhīṣaṇaṃ baddhanistriṃśaṃ bāṇakārmukadhāriṇam /
tasyādhaḥsrotaso'paśyadvāri bhūri dvijottamaḥ //

smaranneva ca taṃ prāha mātaṅgaḥ prahasanniva / ehyudaṅka pratīcchasva matto vāri bhṛgūdvaha /
kṛpā hi me sumahatī tvāṃ dṛṣṭvā tṛṭsamāśritam //

ityuktastena sa munistattoyaṃ nābhyanandana / cikṣepa ca sa taṃ dhīmānvāgbhirugrābhiracyutam /

punaḥpunaśca mātaṅga pibasveti tamabravīt /
na cāpibatsa sakrodhaḥ kṣubhitenāntarātmanā //

sa tathā niścayāttena pratyākhyāto mahātmanā /
śvabhiḥ saha mahārāja tatraivāntaradhīyata //

udaṅkastaṃ tathā dṛṣṭvā tato vrīḍitamānasaḥ /
mene pralabdhamātmānaṃ kṛṣṇenāmitraghātinā //

atha tenaiva mārgeṇa śaṅkacakragadādharaḥ /
ājagāma mahābāhurudaṅkaścainamabravīt //

na yuktaṃ tādṛśaṃ dātuṃ tvayā puruṣasattama /
salilaṃ vipramukhyebhyo mātaṅgasrotasā vibho //

ityuktavacanaṃ taṃ tu mahābuddhirjanārdanaḥ /
udaṅkaṃ ślakṣṇayā vācā sāntvayannidamabravīt //

yādṛśeneha rūpeṇa yogyaṃ dātuṃ dhṛtena vai /
tādṛśaṃ khalu te dattaṃ yacca tvaṃ nāvabudhyathāḥ //

mayā tvadarthamukto vai vajrapāṇiḥ purandaraḥ /
udaṅkāyāmṛtaṃ dehi toyarūpamiti prabhuḥ //

sa māmuvāca devendra na martyo'martyatāṃ vrajet /
anyamasmai varaṃ dehītyasakṛdbhṛgunandana //

amṛtaṃ deyamityeva mayoktaḥ sa śacīpatiḥ /
sa māṃ prasādya devendraḥ punarevedamabravīt //

yadi deyamavaśyaṃ vai mātaṅgo'haṃ mahāmate /
bhūtvā'mṛtaṃ pradāsyāmi bhārgavāya mahātmane //

yadyevaṃ pratigṛhṇāti bhārgavo'mṛtamadya vai / pradātumeṣa gacchāmi bhārgavasyāmṛtaṃ vibho /
pratyākhyātastvahaṃ tena dāsyāmi na kathañcana //

sa tathā samayaṃ kṛtvā tena rūpeṇa vāsavaḥ / upasthitastvayā cāpi pratyākhyāto'mṛtaṃ dadat /
cāṇḍālarūpī bhagavānsumahāṃste vyatikramaḥ //

yattu śakyaṃ mayā kartuṃ bhūya eva tavepsitam /
toyepsāṃ tava durdharṣāṃ kariṣye saphalāmaham //

yeṣvahaḥsu ca te brahmansalilepsā bhaviṣyati /
tadā marau bhaviṣyanti jalapūrṇāḥ payodharāḥ //

rasavacca pradāsyanti toyaṃ te bhṛgunandana /
udaṅgameghā ityuktāḥ khyātiṃ yāsyanti cāpi te //

ityuktaḥ prītimānvipraḥ kṛṣṇena sa babhūva ha /
adyāpyudaṅkameghāśca marau varṣanti bhārata //