Mahabharata · Chapter 14.44

yadādimadhyaparyantaṃ grahaṇopāyameva ca /
nāmalakṣaṇasaṃyuktaṃ sarvaṃ vakṣyāmi tattvataḥ //

ahaḥ pūrvaṃ tato rātrirmāsāḥ śuklādayaḥ smṛtāḥ /
śravaṇādīni ṛkṣāṇi ṛtavaḥ śiśirādayaḥ //

bhūmirādistu gandhānāṃ rasānāmāpa eva ca /
rūpāṇāmādiragnistu sparśādirvāyurucyate //

śabdasyādistathā'kāśameṣa bhūtakṛto guṇaḥ /
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi bhūtānāmādimuttamam //

ādityo jyotiṣāmādiragnirbhūtādirucyate /
sāvitrī sarvavidyānāṃ devatānāṃ prajāpatiḥ //

oṅkāraḥ sarvavedānāṃ vacasāṃ prāṇa eva ca /
yadasminniyataṃ loke sarvaṃ sāvitramucyate //

gāyatrī cchandasāmādiḥ prajānāṃ sarga ucyate /
gāvaścatuṣpadāmādirmanuṣyāṇāṃ dvijātayaḥ //

śyenaḥ patatriṇāmādiryajñānāṃ hutamuttamam /
prasarpiṇāṃ tu sarveṣāṃ jyeṣṭhaḥ sarpo dvijottamāḥ //

kṛtamādiryugānāṃ ca sarveṣāṃ nātra saṃśayaḥ /
hiraṇyaṃ sarvaratnānāmoṣadhīnāṃ yavāstathā //

sarveṣāṃ bhakṣyabhojyānāmannaṃ paramamucyate /
dravāṇāṃ caiva sarveṣāṃ peyānāmāpa uttamāḥ //

sthāvarāṇāṃ tu bhūtānāṃ sarveṣāmaviśeṣataḥ /
brahmakṣetraṃ sadā puṇyaṃ plakṣaḥ pravarajaḥ smṛtaḥ //

ahaṃ prajāpatīnāṃ ca sarveṣāṃ nātra saṃśayaḥ /
mama viṣṇuracintyātmā svayambhūriti saṃsmṛtaḥ //

parvatānāṃ mahāmeruḥ sarveṣāmagrajaḥ smṛtaḥ /
diśāṃ ca pradiśāṃ cordhvaṃ dikpūrvā prathamā tathā //

tathā tripathagā gaṅgā nadīnāmagrajā smṛtā /
tathā sarodapānanāṃ sarveṣāṃ sāgaro'grajaḥ //

devadānavabhūtānāṃ piśācoragarakṣasām /
narakinnarayakṣāṇāṃ sarveṣāmīśvaraḥ prabhuḥ //

ādirviśvasya jagato viṣṇurbrahmamayo mahān /
tataḥ parataraṃ yasmāttrailokye neha vidyate //

āśramāṇāṃ ca sarveṣāṃ gārhasthyaṃ nātra saṃśayaḥ /
lokānāmādiravyaktaṃ sarvasyāntastadeva ca //

ahānyastamayāntāni udayāntā ca śarvarī /
sukhasyāntaṃ sadā duḥkhaṃ duḥkhasyāntaṃ sadā sukhama //

sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ /
saṃyogāśca viyogāntā maraṇāntaṃ ca jīvitam //

sarvaṃ kṛtaṃ vināśāntaṃ jātasya maraṇaṃ dhruvam /
aśāśvataṃ hi loke'sminsadā sthāvarajaṅgamam //

iṣṭaṃ dattaṃ tapo'dhītaṃ vratāni niyamāśca ye /
sarvametadvināśāntaṃ jñānasyānto na vidyate //

tasmājjñānena śuddhena praśāntātmā jitendriyaḥ /
nirmamo nirahankāro mucyate sarvapāpmabhiḥ //