Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 14.4

14.4.1

śuśrūṣe tasya dharmajña rājarṣeḥ parikīrtanam /
dvaipāyana maruttasya kathāṃ prabrūhi me'nagha //
vyāsa uvāca /

14.4.2

āsītkṛtayuge tāta manurdaṇḍidharaḥ prabhuḥ /
tasya putro mahoṣvāsaḥ prajātirabhavannṛpaḥ //

14.4.3

prajāterabhavatputraḥ kṣuta ityabhiviśrutaḥ /
kṣutasya putra ikṣvākurmahīpālo'bhavatprabhuḥ //

14.4.4

tasya putraśataṃ rājannāsītparamadhārmikam /
tāṃstu sarvānmahīpālānikṣvākurakarotprabhuḥ //

14.4.5

teṣāṃ jyeṣṭhastu viṃśo'bhūtpratimānaṃ dhanuṣmatām /
viṃśasya putraḥ kalyāṇo viviṃśo nāma bhārata //

14.4.6

viviṃśasya sutā rājanbabhūvurdaśa pañca ca /
sarve dhanuṣi vikrāntā brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ //

14.4.7

dānadharmaratāḥ śāntāḥ satataṃ priyavādinaḥ /
teṣāṃ jyeṣṭhaḥ khanīnetraḥ sa tānsarvānapīḍayat //

14.4.8

khanīnetrastu vikrānto jitvā rājyamakaṇṭakam /
nāśakadrakṣituṃ rājyaṃ nānvarajyanta taṃ prajāḥ //

14.4.9

tamapāsya ca tadrājye tasya putraṃ suvarcasam /
abhyaṣiñcanta rājendra muditā hyabhavaṃstadā //

14.4.10

sa piturvikriyāṃ dṛṣṭvā rājyānnirasanaṃ ca tat /
niyato vartayāmāsa prajāhitacikīrṣayā //

14.4.11

brahmaṇyaḥ satyavādī ca śuciḥ śamadamānvitaḥ /
prajāstaṃ cānvarajyanta dharmanityaṃ manasvinam //

14.4.12

tasya dharmapravṛttasya vyaśīryatkośavāhanam /
taṃ kṣīṇakośaṃ sāmantāḥ samantātparyapīḍayan //

14.4.13

sa pīḍyamāno bahubhiḥ kṣīṇakośāśvavāhanaḥ /
ārtimārcchatparāṃ rājā saha bhṛtyaiḥ pureṇa ca //

14.4.14

na cainamabhihantuṃ te śaknuvanti balakṣaye /
samyagvṛtto hi rājā sa dharmanityo yudhiṣṭhira //

14.4.15

yadā tu paramāmārtiṃ gato'sau sapuro nṛpaḥ /
tataḥ pradadhmau sa karaṃ prādurāsīttato balam //

14.4.16

tatastānajayatsarvānprātisīmānnarādhipān /
etasmātkāraṇādrājanviśrutaḥ sa karandhamaḥ //

14.4.17

āvīkṣittasya putro'bhūttretāyugamukhe purā /
indrādanavaraḥ śrīmāndevairapi sudurjayaḥ //

14.4.18

kārandhama iti khyāto babhūva jagatīpatiḥ / tasya sarve mahīpālā vartante sma vaśe tadā /
sa hi samrāḍabhūtteṣāṃ vṛttena ca balena ca //

14.4.19

avikṣinnāma dharmātmā śauryeṇendrasamo'bhavat /
yajñaśīlo dharmaratirdhṛtimānsaṃyatendriyaḥ //

14.4.20

tejasā'dityasadṛśaḥ kṣamayā pṛthivīsamaḥ /
bṛhaspatisamo buddhyā himavāniva susthiraḥ //

14.4.21

karmaṇā manasā vācā damena praśamena ca /
manāṃsyārādhayāmāsa prajānāṃ sa mahīpatiḥ //

14.4.22

ya īje hayamedhānāṃ śatena vidhivatprabhuḥ /
yājayāmāsa yaṃ vidvānsvayamevāṅgirāḥ prabhuḥ //

14.4.23

tasya putro'ticakrāma pitaraṃ guṇavattayā / marutto nāma dharmajñaścakravartī mahāyaśāḥ /
nāgāyutasamaprāṇaḥ sākṣādviṣṇurivāparaḥ //

14.4.24

sa yakṣyamāṇo dharmātmā śātakumbhamayānyuta /
kārayāmāsa śubhrāṇi bhājanāni sahasraśaḥ //

14.4.25

meruṃ parvatamāsādya himavatpārśva uttare /
kāñcanaḥ sumahānpādastatra karma cakāra saḥ //

14.4.26

tataḥ kuṇḍāni pātrīśca piṭharāṇyāsannāni ca /
cakruḥ suvarṇakartāro yeṣāṃ saṅkhyā na vidyate //

14.4.27

tasyaiva ca samīpe tu yajñavāṭo babhūva ha / īje tatra sa dharmātmā vidivatpṛthivīpatiḥ /
maruttaḥ sahitaiḥ sarvaiḥ prajāpālairnarādhipaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc