Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 14.29

14.29.1

gandhānna jighrāmi rāsānna vedmi rūpaṃ na paśyāmi na ca spṛśāmi /
na cāpi śabdānvividhāñśṛṇomi na cāpi saṅkalpamupaimi kañcit //

14.29.2

arthāniṣṭānkāmayate svabhāvaḥ sarvāndveṣyānpradviṣate svabhāvaḥ /
kāmadveṣānudbhavataḥ svabhāvā- tprāṇāpānau jantudehānniveśya //

14.29.3

tebhyaścānyāṃsteṣu nityāṃśca bhāvā- nbhūtātmānaṃ akṣaye'haṃ śarīre /
tasmiṃstiṣṭhannāsmi saktaḥ kathañci- tkāmakrodhābhyāṃ jarayā mṛtyunā ca //

14.29.4

akāmayānasya ca sarvakāmā-
navidviṣāṇasya ca sarvadoṣān / na me svabhāveṣu bhavanti lepā-
stoyasya bindoriva puṣkareṣu //

14.29.5

nityasya caitasya bhavanti nityā nirīkṣyamāṇasya bahūnsvabhāvān /
na sajjate karmasu bhogajālaṃ divīva sūryasya mayūkhajālam //

14.29.6

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
adhvaryuyatisaṃvādaṃ taṃ nibodha yaśasvini //

14.29.7

prokṣyamāṇaṃ paśuṃ dṛṣṭvā yajñakarmaṇyathābravīt /
yatiradhvaryumāsīno hiṃsoyamiti kutsayan //

14.29.8

tamadhvaryuḥ pratyuvāca nāyaṃ chāgo vinaśyati /
śreyasā yokṣyate janturyajñācchrutiriyaṃ tathā //

14.29.9

yo hyasya pārthivo bhāgaḥ pṛthivīṃ sa gamiṣyati /
yadasya vārijaṃ kiñcidapastatsampravekṣyati //

14.29.10

sūryaṃ cakṣurdiśaḥ śrotre prāṇo'sya divameva ca /
āgame vartamānasya name doṣosti kaścana //
yatiruvāca /

14.29.11

prāṇairviyoge cchāgasya yadi śreyaḥ prapaśyasi /
chāgārthe vartate yajño bhavataḥ kiṃ prayojanam //

14.29.12

anu tvāṃ manyate mātā anu tvāṃ manyate pitā /
mantravijñānamunnīya parivarte viśeṣataḥ //

14.29.13

evamevānumanyeraṃstānbhavāndraṣṭumarhati /
teṣāmanumatiṃ śrutvā śakyā kartuṃ vicāraṇā //
adhvaryuruvāca /

14.29.14

prāṇā apyasya cchāgasya prāpitāste svayoniṣu /
śarīraṃ kevalaṃ śiṣṭaṃ niśceṣṭamiti me matiḥ //

14.29.15

indhanasya tu tulyena śarīreṇi vicetasā /
hiṃsā hi yaṣṭukāmānāmindhanaṃ paśusañjñitam //

14.29.16

ahiṃsā sarvadharmāṇāmiti vṛddhānuśāsanam /
yadahiṃsraṃ bhavetkarma tatkāryamiti vidmahe //

14.29.17

ahiṃseti pratijñeyaṃ yadi vakṣyāmyataḥ param /
śakyaṃ bahuvidhaṃ vaktuṃ bhavatā kāryadūṣaṇam //

14.29.18

ahiṃsā sarvabhūtānāṃ nityamasmāsu rocate /
pratyakṣataḥ sādhayāmo na parokṣamupāsmahe //
adhvaryaruvāca /

14.29.19

bhūmergandhaguṇānbhuṅkṣva pibasyāpomayānrasān /
jyotiṣāṃ paśyate rūpaṃ spṛśasyanilajānguṇān //

14.29.20

śṛṇoṣyākāśajāñśabdānmanasā manyase matim /
sarvāṇyetāni bhūtāni prāṇā iti ca manyase //

14.29.21

prāṇādāne nivṛttosi hiṃsāyāṃ vartate bhavān /
nāsti ceṣṭā vinā hiṃsāṃ kiṃ vā tvaṃ manyase dvija //
yatiruvāca /

14.29.22

akṣaraṃ ca kṣaraṃ caiva dvaidhībhāvo'yamātmanaḥ /
akṣaraṃ tatra sadbhāvaḥ svabhāvaḥ kṣara ucyate //

14.29.23

prāṇo jihvā manaḥ sattvaṃ sadbhāvo rajasā saha /
bhāvairetairvimuktasya nirdvandvasya nirāśiṣaḥ //

14.29.24

samasya sarvabhūteṣu nirmamasya jitātmanaḥ /
samantātparimuktasya na bhayaṃ vidyate kvacit //
adhvaryuruvāca /

14.29.25

sadbhireveha saṃvādaḥ kāryo matimatāṃvara /
bhavato hi mataṃ śrutvā pratibhāti matirmama //

14.29.26

bhagavanbhagavadbuddhyā pratibuddho bravīmyaham /
vrataṃ mantrakṛtaṃ karturnāparādhosti me dvija //
brāhmaṇa uvāca /

14.29.27

upapattyā yatistūṣṇīṃ vartamānastataḥ param /
adhvaryurapi nirmohaḥ pracacāra mahāmakhe //

14.29.28

evametādṛśaṃ mokṣaṃ susūkṣmaṃ brāhmaṇā viduḥ /
viditvā cānutiṣṭhanti kṣetrajñenārthadarśinā //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc