Mahabharata · Chapter 14.29
gandhānna jighrāmi rāsānna vedmi rūpaṃ na paśyāmi na ca spṛśāmi /
na cāpi śabdānvividhāñśṛṇomi na cāpi saṅkalpamupaimi kañcit //
arthāniṣṭānkāmayate svabhāvaḥ sarvāndveṣyānpradviṣate svabhāvaḥ /
kāmadveṣānudbhavataḥ svabhāvā- tprāṇāpānau jantudehānniveśya //
tebhyaścānyāṃsteṣu nityāṃśca bhāvā- nbhūtātmānaṃ akṣaye'haṃ śarīre /
tasmiṃstiṣṭhannāsmi saktaḥ kathañci- tkāmakrodhābhyāṃ jarayā mṛtyunā ca //
akāmayānasya ca sarvakāmā-
navidviṣāṇasya ca sarvadoṣān / na me svabhāveṣu bhavanti lepā-
stoyasya bindoriva puṣkareṣu //
nityasya caitasya bhavanti nityā nirīkṣyamāṇasya bahūnsvabhāvān /
na sajjate karmasu bhogajālaṃ divīva sūryasya mayūkhajālam //
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
adhvaryuyatisaṃvādaṃ taṃ nibodha yaśasvini //
prokṣyamāṇaṃ paśuṃ dṛṣṭvā yajñakarmaṇyathābravīt /
yatiradhvaryumāsīno hiṃsoyamiti kutsayan //
tamadhvaryuḥ pratyuvāca nāyaṃ chāgo vinaśyati /
śreyasā yokṣyate janturyajñācchrutiriyaṃ tathā //
yo hyasya pārthivo bhāgaḥ pṛthivīṃ sa gamiṣyati /
yadasya vārijaṃ kiñcidapastatsampravekṣyati //
sūryaṃ cakṣurdiśaḥ śrotre prāṇo'sya divameva ca /
āgame vartamānasya name doṣosti kaścana //
yatiruvāca /
prāṇairviyoge cchāgasya yadi śreyaḥ prapaśyasi /
chāgārthe vartate yajño bhavataḥ kiṃ prayojanam //
anu tvāṃ manyate mātā anu tvāṃ manyate pitā /
mantravijñānamunnīya parivarte viśeṣataḥ //
evamevānumanyeraṃstānbhavāndraṣṭumarhati /
teṣāmanumatiṃ śrutvā śakyā kartuṃ vicāraṇā //
adhvaryuruvāca /
prāṇā apyasya cchāgasya prāpitāste svayoniṣu /
śarīraṃ kevalaṃ śiṣṭaṃ niśceṣṭamiti me matiḥ //
indhanasya tu tulyena śarīreṇi vicetasā /
hiṃsā hi yaṣṭukāmānāmindhanaṃ paśusañjñitam //
ahiṃsā sarvadharmāṇāmiti vṛddhānuśāsanam /
yadahiṃsraṃ bhavetkarma tatkāryamiti vidmahe //
ahiṃseti pratijñeyaṃ yadi vakṣyāmyataḥ param /
śakyaṃ bahuvidhaṃ vaktuṃ bhavatā kāryadūṣaṇam //
ahiṃsā sarvabhūtānāṃ nityamasmāsu rocate /
pratyakṣataḥ sādhayāmo na parokṣamupāsmahe //
adhvaryaruvāca /
bhūmergandhaguṇānbhuṅkṣva pibasyāpomayānrasān /
jyotiṣāṃ paśyate rūpaṃ spṛśasyanilajānguṇān //
śṛṇoṣyākāśajāñśabdānmanasā manyase matim /
sarvāṇyetāni bhūtāni prāṇā iti ca manyase //
prāṇādāne nivṛttosi hiṃsāyāṃ vartate bhavān /
nāsti ceṣṭā vinā hiṃsāṃ kiṃ vā tvaṃ manyase dvija //
yatiruvāca /
akṣaraṃ ca kṣaraṃ caiva dvaidhībhāvo'yamātmanaḥ /
akṣaraṃ tatra sadbhāvaḥ svabhāvaḥ kṣara ucyate //
prāṇo jihvā manaḥ sattvaṃ sadbhāvo rajasā saha /
bhāvairetairvimuktasya nirdvandvasya nirāśiṣaḥ //
samasya sarvabhūteṣu nirmamasya jitātmanaḥ /
samantātparimuktasya na bhayaṃ vidyate kvacit //
adhvaryuruvāca /
sadbhireveha saṃvādaḥ kāryo matimatāṃvara /
bhavato hi mataṃ śrutvā pratibhāti matirmama //
bhagavanbhagavadbuddhyā pratibuddho bravīmyaham /
vrataṃ mantrakṛtaṃ karturnāparādhosti me dvija //
brāhmaṇa uvāca /
upapattyā yatistūṣṇīṃ vartamānastataḥ param /
adhvaryurapi nirmohaḥ pracacāra mahāmakhe //
evametādṛśaṃ mokṣaṃ susūkṣmaṃ brāhmaṇā viduḥ /
viditvā cānutiṣṭhanti kṣetrajñenārthadarśinā //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0